İngiltere merkezli Economist dergisi, son sayısında ABD Başkanı Donald Trump'ı merkeze alan çarpıcı bir kapak ve analizle çıktı.
"TRANSATLANTİK İTTİFAK CİDDİ RİSK ALTINDA"
Kapakta Trump'ın "geri çekilmiş" gibi görünen tavrının aldatıcı olduğu vurgulanırken, özellikle Grönland krizi üzerinden transatlantik ittifakın geleceğinin ciddi risk altında olduğu mesajı verildi.
"AVRUPA'DA GEÇİCİ RAHATLAMA"
Economist'e göre Trump, Davos'taki son konuşmasında beklenen sert çıkışlar yerine uzlaşmacı bir ton benimsedi. Grönland üzerindeki "hak, tapu ve mülkiyet" iddiasını sürdürse de gümrük tarifeleri tehdidinden geri adım attı, güç kullanımını dışladı ve yeni müzakere çerçevelerini övdü. Bu tablo, Avrupa başkentlerinde geçici bir rahatlama yarattı.
"TRUMP'IN GERİ ADIMI TAKTİKSEL"
Ancak dergiye göre bu geri çekilme stratejik değil, taktiksel. Trump'ın Grönland'a ilgisi yeni değil ve bu çıkış, NATO'ya yönelik küçümseyici yaklaşımıyla birlikte ele alındığında Avrupa için ciddi bir alarm niteliği taşıyor.
"DÜNYA ÜLKELERİNE 3 TEMEL DERS"
Economist, Grönland krizinin dünya ülkeleri için üç temel ders içerdiğini yazdı:
Trump baskı karşısında geri adım atabiliyor, ancak uzun vadeli hedeflerinden vazgeçmiyor.
ABD'nin dar ve karamsar dünya görüşü, müttefikler arasındaki güveni aşındırıyor.
Trump döneminde yaşanan her kriz, ittifaklar için varoluşsal bir tehdit anlamına geliyor.
"AVRUPA BU TURDA ŞANSLIYDI"
Dergiye göre Avrupa bu turda şanslıydı. Trump, ABD için stratejik değeri sınırlı bir hedef üzerinden rest çekti. Trump'ın "Arktik bölge rekabet alanına dönüşüyor" tespiti doğru olsa da Grönland halihazırda ABD üssüne ev sahipliği yapıyor ve NATO'nun 5. Maddesi kapsamında korunuyor. Danimarka'nın güvenlik iş birliğini artırma teklifine rağmen "haritayı boyamanın" ABD'ye fazladan somut bir kazanç sağlamadığı vurgulandı.
"AVRUPA'NIN TUTUMU SONUÇ VERDİ"
Avrupa ülkelerinin bu noktada daha sert bir tutum alması sonuç verdi. Trump'ın tarife tehditlerine karşı misilleme sinyalleri verildi, piyasalar olası bir ticaret ve güvenlik krizinin ABD'ye vereceği zararı fiyatladı. ABD kamuoyunun pahalı bir ilhaka karşı çıkması ve Kongre'de nadir görülen direniş, Trump'ı geri adım atmaya zorladı.
"İYİ HABERLER BURADA BİTİYOR"
Ancak Economist'e göre iyi haberler burada bitiyor. Trump'ın "Grönland'a sahip olma" söylemi, ileride yeniden tarifeler ya da güç tehdidiyle masaya sürülebilir. Daha da önemlisi, Davos'taki ifadeler Trump'ın Avrupa'ya ve transatlantik ittifakın değerine duyduğu açık küçümsemeyi gözler önüne serdi.
Trump, ABD'nin NATO'nun tüm yükünü taşıdığını ve karşılığında hiçbir şey almadığını savundu. ABD Hazine Bakanı Scott Bessent ise Avrupalıların savunmada "beleşçi" olduğunu öne sürerek 1980'den bu yana ABD'nin 22 trilyon dolar fazla harcadığını iddia etti.
Yönetimin güvenlik belgelerinde Avrupa'nın "medeniyet erozyonuna" uğrayabileceği ve yakında güvenilmez bir müttefik olabileceği dile getirildi.
"NATO TARİHİ ÇARPITILIYOR"
Economist bu yaklaşımı NATO tarihinin çarpıtılması olarak nitelendirdi. Soğuk Savaş boyunca Avrupa'nın Sovyet yayılmasına karşı bir set olduğu, 11 Eylül sonrası NATO'nun 5. Maddesi'nin ABD için işletildiği ve Danimarka'nın Afganistan'da orantısal olarak ABD'den daha fazla asker kaybettiği hatırlatıldı.
"ASIL TEHLİKE…"
Dergiye göre asıl tehlike şu: Trump müttefikleri "yük" olarak görmeye devam ederse, Avrupa ve Asya ülkeleri kendilerini yalnız hissederek hızla silahlanabilir, hatta nükleer seçenekleri gündeme alabilir. Bu da Çin ve Rusya ile çatışma riskini büyütecek, ABD'nin bile dışında kalamayacağı yıkıcı bir savaş ihtimalini artıracak.
