Koronavirüs dünyaya adeta diz çöktürmeye devam ediyor. İran'dan sosyal medyaya düşen bu görüntüler üzerinden çok konuşulacak cinsten.
Kimisi beyaz kefenlere sarılmıştı. Bunların sabah "hazırlandığını" söyledi. Sonra özensizce yere konmuş, toprağa verilmeden önce yıkanıp kefenlenmeyi bekleyen sıra sıra siyah ceset torbalarını gösterdi.
Kamera daha sonra bir başka odaya, sonra bir başka odaya geçtikte aynı görüntülere tanık olduk. Yerlerde toprağa verilmek üzere yıkanıp kefene sarılmayı bekleyen cesetlerin oluşturduğu tüyler ürpertici bir tür kuyruk oluşmuştu.
Bu video İran'ın kutsal sayılan kentlerinden Kum'daki en büyük mezarlığın gasilhanesinde çekildi. Kum, ülkede koronavirüs salgınının ilk başladığı yerlerden biri.
Gasilhane çalışanı bütün cenazelerin corona virüs nedeniyle hayatını kaybedenlere ait olduğunu söylüyor ama bu iddiayı başka kanallardan doğrulatmak mümkün değil.
Fakat, internete konan bu videonun en ilginç kısmı belki de arada söylediği başka bir şey: Görevli, cesetlerin beş ya da altı gündür morgda olduklarını söylüyor.
Video ve üzerindeki sesli yorumlar daha genel bir gerçeğe işaret ediyor: İran muhtemelen sayıları açıklananın çok üzerinde olan ölümlerle baş edemiyor, toprağa vermekte zorlanıyor.
2 Mart tarihinde ortaya çıkan video, çıkar çıkmaz viral olmuş ve milyonlarca kişi tarafından izlenmişti. Salgının ne kadar tehlikeli olduğuna dair fikir veren en çarpıcı görüntülerden biriydi.
İran yetkililerinin videoya tepkisi ise ülkenin corona virüsle ilgili dışarıya ulaşan bilgileri kontrol etme çabası hakkında bir fikir veriyor.
BBC Farsça'dan Behrang Tajdin ve Louise Adamou'nun aktardığına göreİran, Orta Doğu'da Covid-19'dan en çok etkilenen ülke olarak öne çıkıyor.
Ülkeden sağlıklı ve tam bilgi alabilmek hep çok güçtü fakat internete farklı kaynaklardan konulan bilgiler ülkede morglar ve mezarlıkların gerçekten zorlandığına işaret ediyor.
Bunun bir sebebinin, ölülerin yıkandığı gasilhanelerde çalışanların bir kısmının hastalığa yakalanabilecekleri korkusuyla Covid-19'dan ölenleri yıkamayı reddetmesi olduğuna ilişkin haberler var.
Bu durumda bazı gasilhanelerde ölüleri İslami geleneklere uygun şekilde yıkama işinin gönüllülere kaldığı, bunların da çoğunun ilahiyat öğrencileri olduğu anlaşılıyor.
Corona virüsün ölmüş kişilerden bulaşacağı sanılmıyor ama Dünya Sağlık Örgütü yine de virüsle ilgili bilgilerin çok eksik olması sebebiyle çok dikkatli olunmasını tavsiye ediyor.
Örneğin İtalya'da sağlık yetkilileri virüsün öldükten sonra bulaştırılamayacağını ancak giysiler üzerinde virüs kalabileceğini söylemişlerdi. Bu nedenle cenazeler derhal yalıtımlanarak kaldırılıyor ve ailelere yakınlarını son kez görme izni verilmiyor.
Gasilhane videosu viral olur olmaz İran yönetimindeki sertlik yanlıları tepki verdi. Filmi çeken kişi tutuklandı ve yetkililer daha sonra kamuoyuna bütün cenazelere gereken saygının gösterildiği ve İslami kurallara uygun bir şekilde son yolculuklarına uğurlandıkları konusunda güvence verme çabasına girişti.
İran'da uygulanan dini kurallara göre cenazenin biran önce toprağa verilmesi, defnedilmeden önce de üç kez suyla yıkanması yani meyyit gusülü yapılması gerekiyor.
Mart ayı başlarında İran'ın dini lideri Ayetullah Hamaney, Covid-19'dan ölenlerin de herkes gibi yıkanıp kefenleneceğini herkes için okunan dualarla uğurlanacağını söylemişti.
İnternetten yayılan videonun yarattığı öfkeyi yatıştırmak amacıyla iktidara yakın internet sitelerinde bir grup morg ve gasilhane çalışanıyla ilgili bilgilere odaklanıldı.
Corona Hanımları diye bilinen bu gönüllüler Kum kentinde de aktif olarak çalışıyorlar. İktidara yakın siteler hayatlarını tehlikeye atmak pahasına ölüleri son yolculuklarını İslamın gereklerince uğurlamak için çalışan cesur kadınlar olarak tanıttıkları bu gönüllülere dair bir çok habere yer veriyor.
Bu haberlerden gönüllülerin iş yüküne yetişebilmek için 7'şer saatlik mesailer yapan üç grup halinde çalıştıklarını ve çalışırken ilahiler söyleyerek kuvvet bulduklarını anlıyoruz.
Gönüllülerin giydikleri üniformaların sırtında "Aslan kadar cesur değilsen sevgi yolculuğuna çıkamazsın" yazıyor.
Hastaneler yetersiz kalır ve morgların ölümlerle baş edemediği haberleri gelirken hükümet sürekli krizin aslında göründüğünden daha kötü mü yaşandığı konusunda rahatsız edici sorulardan kaçamıyor.
İran devlet televizyonuna göre, Sağlık Bakanlığı Sözcüsü Kiyanuş Cihanpur, son 24 saatte Kovid-19 nedeniyle ülke genelinde 94 kişinin daha hayatını kaybettiğini açıkladı. Böylece toplam ölü sayısının 4 bin 777'ye çıktığını belirten Cihanpur, vaka sayısının da 1512 artarak 76 bin 389'a ulaştığı bilgisini verdi.
Fakat Amerika Birleşik Devletleri'nde yaşayan bir grup İran asıllı araştırmacı gerçek rakamların çok daha yüksek olduğunu düşünüyor.
