ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığının, USS Abraham Lincoln uçak gemisi ve beraberindeki savaş gemilerinin Orta Doğu'ya ulaştığını açıklamasından bir gün sonra ABD Hava Kuvvetleri Merkez Komutanlığı (AFCENT), Orta Doğu'da birkaç gün sürecek hava tatbikatı düzenleyeceğini duyurdu.
ABD'DEN ORTA DOĞU'DA DİKKAT ÇEKEN TATBİKAT
AFCENT tarafından yapılan açıklamada, "AFCENT'in ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM) sorumluluk alanı genelinde savaş hava gücünü konuşlandırma, sevk ve operasyonel sürdürülebilirliğini sağlama yeteneklerini göstermek için birkaç gün sürecek bir hazırlık tatbikatı gerçekleştirecek" denildi.
Söz konusu tatbikatın varlık ve personel dağıtım kapasitesini artırmak, bölgesel ortaklıkları güçlendirmek ve CENTCOM genelinde esnek müdahale uygulamalarına hazırlık yapmak amacıyla gerçekleştirildiği ifade edildi.
AFCENT Komutanı ve CENTCOM Birleşik Kuvvetler Hava komutanı Derek France, "Hava kuvvetleri personelimiz, zorlu şartlar altında güvenli ve hassas bir şekilde, ortaklarımızla birlikte dağılıp operasyonlar yürütebileceklerini ve savaş sortileri gerçekleştirebileceklerini kanıtlıyorlar. Bu, savaşa hazır hava kuvvetleri personelini muhafaza etme ve hava gücünü ihtiyaç duyulduğunda ihtiyaç duyulan yerde kullanıma hazır tutmak için gereken disiplinli uygulamayı sürdürme taahhüdümüzü yerine getirmekle ilgilidir" dedi.
Tatbikatın ev sahibi ülkenin onayıyla, sivil ve askeri havacılık otoriteleriyle yakın iş birliği içinde, güvenli ve hassas şekilde egemenliğe saygı ilkesi ön planda tutularak yürütüleceği bildirildi.
BİR ASKERİ TATBİKAT KARARI DA İRAN'DAN GELDİ
İran ise, Hürmüz Boğazı çevresindeki hava sahasında yapılacak askeri atış faaliyeti nedeniyle NOTAM (Havacılık Duyurusu) yayımladı.
Yayımlanan duyuruya göre Hürmüz Boğazı hattında 27-29 Ocak tarihleri arasında askeri atış faaliyetleri gerçekleştirilecek. Söz konusu askeri faaliyetlerin, 5 deniz mili yarıçaplı dairesel bir alan içerisinde yapılacağı belirtilirken, tatbikat süresince bölgedeki hava sahasının yer seviyesinden 7 bin 620 metre (25 bin feet) yüksekliğe kadar kısıtlı ve tehlikeli olarak değerlendirileceği kaydedildi.
Yetkililer, belirtilen tarihlerde bölgeden geçiş yapacak hava araçlarının NOTAM uyarılarını dikkate alması gerektiğini vurguladı.
TAHRAN'DAN OLASI SALDIRIYA KARŞI HAZIRLIK
ABD-İran gerilimi yükselirken, İran'ın yarı resmi haber ajansı Tesnim'e göre İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan, İran Merkez Bankası Başkanı ve valilerle yaptığı toplantıda ülke ekonomisine ilişkin değerlendirmelerde bulundu.
İran Cumhurbaşkanı, ABD veya İsrail'in ülkeye yönelik yeni saldırıları ihtimaline karşı temel ihtiyaç maddelerinin tedarikini güvence altına almak ve devletin işleyişini sürdürmek amacıyla olağanüstü önlemler uygulamaya başladı.
VALİLERE GENİŞ YETKİLER VERİLDİ
Pezeşkiyan, komşu devletlerle gerçekleştirilen ticarette ortaya çıkması muhtemel bürokratik sorunların daha hızlı çözülebilmesi için valilere yetki devri gerçekleştirdiklerini söyledi.
Komşu ülkelerle sınır kapıları üzerinden temel ihtiyaç maddelerinin teminiyle ilgili gerçekleştirilen ticarette birtakım bürokratik ve sistemsel sorunlar çıktığını aktaran Cumhurbaşkanı Pezeşkiyan, bu sorunların hızlı şekilde çözüme kavuşturulması için bakanların eyaletlerde sahip olduğu karar alma yetkilerinin valilere devredildiğini ifade etti.
İran Cumhurbaşkanı Pezeşkiyan, valilere komşu ülkelerden dövizsiz ithalat ile takas usulü ticaret yapma imkanı tanınan söz konusu kararla "yaptırımların baskısını hafifletmeyi ve komşu ülkelerden ithal edilen temel ihtiyaç maddeleriyle alakalı bürokratik süreci en aza indirmeyi hedeflediklerini" kaydetti.
ÜST DÜZEY İSİMLERİN HEDEF ALINMASINA KARŞI TEDBİR
Financial Post gazetesine göre, ABD veya İsrail ile yeni bir çatışma ihtimaline ilişkin endişelerin arttığı bir dönemde atılan bu adımın, üst düzey isimlerin hedef alınması ya da öldürülmesi durumunda yetkilerin yerel yönetime devredilmesini amaçladığı değerlendiriliyor.
KÖRFEZ ÜLKELERİNDEN ABD'Yİ KIZDIRACAK HAMLE
İki ülke arasındaki gerilim bölge ülkelerini de etkiliyor. Suudi Arabistan, ABD'nin İran'a yönelik muhtemel bir saldırısında kendi hava sahası ve topraklarının kullanılmasına izin vermeyeceğini duyurdu.
The Wall Street Journal'daki habere göre, bu karar, Trump yönetiminin İran'a karşı atabileceği adımları zorlaştırıyor.
Suudi Arabistan'ın bu hamlesi, Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) Dışişleri Bakanlığı'nın pazartesi günü yaptığı benzer açıklamanın ardından geldi.
Suudi Arabistan Veliaht Prensi Muhammed bin Selman, ülkesinin tutumunu İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan ile yaptığı telefon görüşmesinde dile getirdi.
Salı günkü görüşmeye ilişkin Suudi Arabistan tarafından yapılan açıklamada, Veliaht Prens'in, Suudi Arabistan'ın "İran'a karşı yürütülecek herhangi bir askerî eylemde hava sahası ya da topraklarının kullanılmasına izin vermeyeceğini" vurguladığı belirtildi.
"SUUDİ ARABİSTAN ABD'NİN MIZRAĞININ UCU OLMAK İSTEMİYOR"
Carnegie Uluslararası Barış Vakfı'ndan Karim Sadjadpour, "Hem Suudi Arabistan hem de BAE, İran ve onun vekil güçlerinin saldırılarına maruz kaldı. Daha zayıflamış ve daha az tehditkar bir İran rejimi çıkarlarına olsa da bölgesel istikrarsızlıktan ve İran'ın misillemesinden endişe ediyorlar. ABD'nin mızrağının ucu olmak istemiyorlar" değerlendirmesinde bulundu.
"TRUMP'IN OLASI SALDIRISINI ZORLAŞTIRACAK"
Eski üst düzey ABD'li askeri yetkililer, Suudi Arabistan ve BAE'nin bu tutumunun Trump yönetiminin askeri planlamasını zorlaştıracağını belirtti.
Emekli Ordu Generali Joseph Votel, "Bu durum bizi uçak gemisi konuşlu hava unsurlarına ya da ABD ana karasından veya Diego Garcia gibi üslerden kalkacak uzun menzilli platformlara daha fazla bel bağlamaya zorlayabilir" dedi.
2016–2019 yılları arasında ABD Merkez Komutanlığı'nı yöneten Votel, "Bu adım, ABD operasyonuna destek vermeyi düşünen diğer bölge ülkeleri üzerinde de baskı oluşturuyor. Aynı zamanda, olası bir harekatın güçlü bir bölgesel koalisyondan ziyade daha çok ABD ağırlıklı bir operasyon olacağı anlamına geliyor" ifadelerini kullandı.
"BÖLGE DOĞRUDAN GENİŞ ÇAPLI BİR ÇATIŞMANIN EŞİĞİNDE"
Öte yandan, İsrail merkezli Walla haber sitesinde yayımlanan haberde, son 24 saat içinde İran'ın ABD ve İsrail'e yönelik tehditleri, ABD'nin İran çevresindeki askeri yığınağını sürdürmesi ve İsrail'de artan teyakkuz durumu nedeniyle bölgedeki gerilimin ciddi şekilde tırmandığı belirtildi.
Haberde, "Değerlendirmelere göre, bölge ülkeler arasında doğrudan bir çatışmayı ve ABD'nin İran yönetimine yönelik bir saldırısını içeren aşırı bir senaryoya hızla yaklaşıyor." ifadesi kullanıldı.
"İSRAİL YÜKSEK ALARMDA"
Haberde, İsrail ordusunun İran kaynaklı olası saldırılara karşı "yüksek düzeyde alarm ve hazırlık" durumunu sürdürdüğü, bazı yedek askerlerin istihbarat uyarılarına bağlı olarak evlerinden veya iş yerlerinden seferber edilmeyi beklediği kaydedildi.
İsmine yer verilmeyen güvenlik kaynaklarına dayandırılan haberde, savaş durumunda ABD'nin saldırıya hazırlanması için İsrail'e zamanında uyarı ileteceği kaydedildi.
Ayrıca İsrail ordusunun, çeşitli sınır hatlarında ve işgal altındaki Batı Şeria'da olası sürpriz gelişmelere karşı hazırlık yaptığı belirtildi.
HÜRMÜZ BOĞAZI KRİTİK ÖNEMDE
Haberde Washington'un hazırlıklarına ilişkin olarak, ABD'nin İran çevresinde hava, deniz ve kara unsurlarını konuşlandırmaya devam ettiğine dikkat çekilerek, "İlk adımlar arasında, küresel ticaret için stratejik öneme sahip Hürmüz Boğazı'nın kapatılmasına yönelik girişimlere karşı güçlü bir askeri varlık bulundurmak yer alıyor." ifadelerine yer verildi.
