Sabah Gazetesi Yazarı Faruk Erdem
1/12/1960 tarihli ve 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu'nun 'Gayrimenkul sermaye iradının tarifi' başlıklı 70 inci maddesinde "Aşağıda yazılı mal ve hakların sahipleri, mutasarrıfları, zilyedleri, irtifak ve intifa hakkı sahipleri veya kiracıları tarafından kiraya verilmesinden elde edilen iratlar gayrimenkul sermaye iradıdır:
1. Arazi, bina (Döşeli olarak kiraya verilenlerde döşeme için alınan kira bedelleri dahildir.), maden suları, menba suları, madenler, taş ocakları, kum ve çakıl istihsal yerleri, tuğla ve kiremit harmanları, tuzlalar ve bunların mütemmim cüzileri ve teferruatı;
2. Voli mahalleri ve dalyanlar;
3. Gayrimenkullerin, ayrı olarak kiraya verilen, mütemmim cüzileri ve teferruatı ile bilümum tesisatı, demirbaş eşyası ve döşemeleri
4. Gayrimenkul olarak tescil edilen haklar;
5.Arama, işletme ve imtiyaz hakları ve ruhsatları, ihtira beratı (İhtira beratının mucitleri veya kanuni mirasçıları tarafından kiralanmasından doğan kazançlar, serbest meslek kazancıdır.), alameti farika, marka, ticaret unvanı, her türlü teknik resim, desen, model, plan ile sinema ve televizyon filmleri, ses ve görüntü bantları, sanayi ve ticaret ve bilim alanlarında elde edilmiş bir tecrübeye ait bilgilerle gizli bir formül veya bir imalat usulü üzerindeki kullanma hakkı veya kullanma imtiyazı gibi haklar (Bu hakların kullanılması için gerekli malzeme ve teçhizat bedelleri de gayrimenkul sermaye iradı sayılır.); 6.Telif hakları (Bu hakların, müellifleri veya bunların kanuni mirasçıları tarafından kiralanmasından doğan kazançlar, serbest meslek kazancıdır.);
7. (Gemi ve gemi payları (Motorlu olup olmadıklarına ve tonilatolarına bakılmaz) ile bilumum motorlu tahmil ve tahliye vasıtaları;
8. Motorlu nakil ve cer vasıtaları, her türlü motorlu araç, makine ve tesisat ile bunların eklentileri.
Yukarıda yazılı mallar ve haklar ticari veya zirai bir işletmeye dahil bulunduğu takdirde bunların iratları ticari veya zirai kazancın tespitine müteallik hükümlere göre hesaplanır. Tüccarlara ait olsa dahi, işletmeye dahil bulunmayan gayrimenkullerle haklar hakkında bu bölümdeki hükümler uygulanır.
SONUÇ:
Yukarıdaki 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu'nun 'Gayrimenkul sermaye iradının tarifi' başlıklı 70'inci maddesinin sekizinci bendinde sayılan motorlu nakil ve cer vasıtaları, her türlü motorlu araç, makine ve tesisat ile bunların eklentilerinin, hak sahipleri tarafından kiraya verilmesi sonucu elde edilen gelirler gayrimenkul sermaye iradı olarak vergilendirilmektedir. Buna göre, devlet memurunun üzerine kayıtlı olan aracını kiralık olarak vermesi halinde elde edeceği gelirin 193 sayılı Kanun'un 70'inci maddesi uyarınca gayrimenkul sermaye iradı olarak vergilendirilmesi gerektiği düşünülmekle birlikte, üzerine kayıtlı olan aracını kiralık olarak vermesinin, 657 sayılı Kanun'un 28'inci maddesinin ilk fıkrası uyarınca Türk Ticaret Kanunu'na göre, (tacir) veya (esnaf) sayılmayı gerektirecek bir ticari faaliyet olmamakta ve devlet memuriyeti açısından bir sakınca doğurmamaktadır.