Medical Park Göztepe Hastanesi Organ Nakli Sorumlusu Doç. Dr. Serdar Kaçar, pankreas nakli hakkında merak edilen soruları yanıtladı...
Pankreas nakli ender yapılan nakillerden. Kimlere yapıyorsunuz?
Şeker hastalarına pankreas nakli yapılır. Ancak her şeker hastasının nakil yaptırmasına gerek yok. Tip 1 diyabet ya da 10 yıldan uzun süredir insülin kullanan Tip 2 diyabetli hastalarda, organlarda hasarlar oluşabilir. Böbrek yetmezliği, görme bozukluğu, ellerde ya da ayaklarda sinir hasarı oluşabilir. Bu durumda nakil artık zorunlu hale gelir.
Bunun dışında insülin ile her şey yolunda giden şeker hastalarına sadece insülinden kurtarmak için pankreas nakli yapılmaz. Çünkü pankreas nakli çok meşakkatli bir tedavidir. Ayrıca pankreas naklinden sonra da 10’a yakın ilaç kullanılmaktadır ve pankreas işlev gördüğü sürece hastanın hastaneye kontrole gelmesi gerekmektedir.
ÇOK ZOR BİR AMELİYAT
Çok zor bir nakil mi?
Pankreas nakli zor bir nakil. Hem cerrahi işlemler olarak hem de ameliyat sonrası bakım açısından birçok zorluk içerir. Ameliyat ve ameliyat sonrası dönemde komplikasyon oranları yüksek olduğundan, hasta tekrarlayan cerrahi müdahalelere maruz kalabilir. Hastanede yatması gerekebilir. Hatta nakil yapılan pankreasın çıkarılması gerekebilir.
Canlıdan canlıya pankreas nakli yapılabilir mi? Yoksa sadece kadavradan mı yapılıyor?
Türkiye’de bugüne kadar yapılan bütün pankreas nakilleri kadavra vericiden organ alınarak yapılmıştır. Ancak pankreas nakli canlı vericiden pankreasın yarısı alınarak da gerçekleştirilebilir. Cerrahi problemler nadir de olsa canlı vericide de görülebilir.
Yani bu ameliyat böbrek ya da karaciğer vericisinin ameliyatı gibi sorunsuz geçmeyebilir. Oysa bütün canlı vericili nakillerde vericinin sağlığına en küçük bir zarar vermeden ve en küçük bir risk yüklemeden verici ameliyatını tamamlamak esas olduğu için pankreas naklinin kadavra vericiden temin edilen organlarla yapılması tercih edilmektedir.
HAYAT KURTARIR
Pankreas nakli olan kişinin hayatı nasıl değişiyor?
Pankreas nakli insülinden kurtulmak için değil, şeker hastalığına bağlı hasarı durdurmak için yapılır. Kalp damarlarında bir daralma varsa bu geriler. Görme bozukluğu varsa bunun ilerlemesi durur. Nakil yapılmazsa, şeker hastalığı kontrol altına da alınamıyorsa maalesef ölümle sonuçlanabilir. Sonuç olarak pankreas nakli hayat kurtarıcı bir ameliyattır.
KANSEERLİYE NAKİL YAPILAMAZ
Pankreas kanseri olan bir kişiye pankreas nakli yapılabilir mi?
Hayır, pankreas kanseri olan kişinin pankreası çıkarılarak pankreas nakli yapılamaz. Çünkü nakilden sonra organı korumak için verilen ilaçlarla vücudun savunma sistemi baskılanır. Bu da var olan kanserin diğer organlara yayılmasına neden olur.
İĞNEYE SON VERİR
Ameliyattan yaklaşık 3-4 saat sonra, hatta bazen ameliyat sırasında hastanın insülin ihtiyacı ortadan kalkar ve hiç insülin kullanmadan kan şekeri normal sınırlar içinde seyreder. Buna karşılık şeker hastalığına ve uzun yıllar sonucu kan şekerinin düzensiz seyrine bağlı olarak diğer organlarda oluşan hasarın tamamen düzelmesi mümkün değildir. Ancak bu organlarda oluşan hasarın ilerlemesi pankreas nakli sayesinde durur.
ÖMRÜ SINIRLIDIR
Pankreasın ömrü sınırsız değil. Bugün 100 kişiye pankreas nakli yaparsak iki yıl sonunda 90, üç yıl sonunda 80 pankreas fonksiyon görür halde kalıyor. Diğerleri maalesef fonksiyonunu yitiriyor. Bu fonksiyon kaybı tam olduğunda hastanın yeniden pankreas nakli olması tabii ki mümkün. O zaman da ya ağızdan alınan şeker haplarıyla ya da yeniden ancak daha düşük dozlarda insülin kullanarak kan şekerinin yeniden düzenlenmesi gerekebilir.
Nakil yapılmazsa alternatifi nedir? İlaç tedavisi mi, insülin mi?
Şunu unutmamak gerekir, amaç insülinden kurtulmak değildir. Amaç, diğer organlarda olan hasarı durdurmaktır. Dolayısı ile diğer organlarda hasar ya da yetmezlik oluştuğunda pankreas naklinin alternatifi yoktur. Organ hasarı durdurulamazsa ölümle sonuçlanabilir.
Kişi, hayat boyu insülin kullanmak yerine bir kere pankreas nakli olabilir mi?
Şeker hastalığının tedavisinde insülin çok iyi bir ilaçtır. Eğer insülin ile her şey kontrol altında tutulabilir ise en iyi seçenek budur. Dolayısıyla ben, pankreas nakli olmaktansa insülin kullanmayı tercih ederim. Tabii ki insülin ile kan şekeri dengesi sağlanabiliyorsa...
Her şeker hastası pankreas nakli olabilir mi?
Her şeker hastasına pankreas nakli yapılmasına tabii ki gerek yoktur. Şeker hastalığının damarlarda ve sinirlerde oluşturduğu hasar sonucunda kalp-damar hastalıkları, böbrek yetmezliği, görme kaybı, el ve ayaklarda duyu kaybı gelişirse pankreas nakli yapılabilir. Bu durumlar gelişmeden pankreas nakli yapılamaz. Bunları hastalara anlattıktan sonra kime ve ne zaman pankreas nakli yapılabileceğini hastalarımız çok daha güzel tarif ediyorlar: “Şeker hastaları için son çaredir”.
ŞEKER ÇOCUKLARIN 20 YAŞINA KADAR ORGANA İHTİYACI YOK
Çocuklara da pankreas nakli yapılabilir mi?
Çocuk şeker hastalığından kurtulur mu? Tabii ki çocuklara da pankreas nakli yapılabilir. Ancak şeker hastalığı diğer organlarda hasar oluşturuncaya kadar uzun yıllar geçiyor. Pankreas nakli gerekliliği ortaya çıktığında da kişi zaten en az 20’li, 30’lu yaşlara gelmiş oluyor.
Pankreas nakli bekleyen ne kadar hasta var?
Pankreas nakli maalesef çok bilinmediği için bekleyen hasta sayısı da fazla değil. Ancak sayısını tam olarak bilmiyoruz. Bugüne kadar tüm Türkiye'de yapılan pankreas nakli sayısı 100'den az. Zaten üç ya da en fazla dört merkezde bu ameliyat yapılabiliyor.
Bu nakli laparoskopik mi yoksa, açık mı yapıyorsunuz?
Laparoskopik olarak yapılabilir ancak açık ameliyatlar da hâlâ yaygın. Canlı vericiden pankreasın bir kısmını laparoskopik olarak alarak nakil yapılacak kişiye açık olarak takmayı tercih ediyoruz.
Sabah.com.tr Uygulamamızı İndirin
Uygulamalara Özel Ayrıcalıkları Keşfedin!
