İŞTE PROF. YUSUF ADIGÜZEL'İN SABAH.COM.TR'YE VERDİĞİ CEVAPLARDAN BAŞLIKLAR
70 MİLYON YERİNDEN EDİLDİ 25 MİLYON MÜLTECİ VAR
Savaş, çatışmalar, istikrarsızlık, açlık, kıtlık ve yoksulluk milyonlarca insanı daha güvenli ve müreffeh bir yer aramaya itiyor. BM'e göre 2018 sonu itibariyle dünyada zorla yerinden edilenlerin sayısı 70 milyonu aşarken ve bunların 25 milyonunu mülteciler oluşturuyor.
TEK AMAÇLARI KALACAKLARI GÜVENLİ ÜLKE
İlk 5 mülteci kaynak ülkesini Suriye, Afganistan, Sudan, Myanmar ve Somali oluştururken, mülteci ağırlayan ilk 5 ülkenin ise Türkiye, Pakistan, Uganda, Almanya ve İran'dır. Çoğunlukla zulme uğrayan veya uğrama riski olan insanların zorunlu olarak vatanlarından ayrılıp sığınacak güvenli bir ülke arıyorlar.
Bir seçim değil zorunluluktan dolayı yola çıkan mülteciler, genellikle Almanya, Fransa ve İsveç gibi mülteci kabul eden Avrupa ülkelerine ulaşmaya çalışıyorlar. Göçmen yoğunluğunun fazla olduğu bu ülkeler aynı zamanda, mültecilerin çoğunluğunun yakın veya uzak akrabasının bulunduğu yerler.
EN FAZLA MÜLTECİ TÜRKİYE'DE
Göçmenlerin ve mültecilerin dünya ülkeleri arasındaki dağılımı büyük bir farklılık göstermektedir. Mülteci ve sığınmacıların yüzde 90'a yakınını gelişmekte olan ülkeler misafir ederken, refah devletlerindeki göçmenlerin oranı da artmaya devam etmektedir.
ABD'DE 51 MİLYON GÖÇMEN YAŞIYOR AMA...
Hem mülteci üreten hem de mültecileri kabul eden ülkelerin tamamına yakını Müslüman ve gelişmekte olan (veya gelişmemiş) ülkelerdir. Ekonomik göçmenler dünyanın gelişmiş ülkelerinde yaşarken, mülteciler ise gelişmemiş veya gelişmekte olan ülkelerde misafir edilmektedir. 51 milyon göçmen sayısı ile dünyanın en fazla göçmen barındıran ülkesi ABD iken, en fazla mülteci statüsünde insan barındıran ülke Türkiye'dir.
TÜRKİYE'DE RESMİ 3 MİLYON 576 BİN
BM raporlarına göre Türkiye'de, 3 milyon 576 bini geçici koruma altındaki Suriyeliler olmak üzere, ülke nüfusunun yüzde 7'sini oluşturan 5 milyon 877 bin uluslararası göçmen bulunmaktadır.
GÖÇMEN KAÇAKÇILARI BÜYÜK SEKTÖR OLUŞTURDU
Savaş ve iç çatışmaların yaşandığı ülkelerden, özellikle Avrupa ülkelerine kaçmak isteyen mülteciler, göçmen kaçakçıları veya insan ticareti yapan suç şebekeleri aracılığı ile yasa dışı yollardan göç ederek hedeflerine ulaşmak istiyorlar. Her ülkede bağlantıları bulunan göçmen kaçakçıları eliyle, okuma yazması dahi olmayan 14-15 yaşındaki çocuklar Afganistan'dan kalkıp, Almanya'ya İsveç'e kadar gidebiliyorlar.
40 MİLYAR DOLARLIK İNSAN KAÇAKÇILIĞI SEKTÖRÜ
Tüm dünyayı faaliyet alanı olarak gören, yıllık yaklaşık 40 milyar dolarlık uluslararası bir sektör hâline gelen insan kaçakçılarının çok farklı yöntemleri bulunuyor. Sınırın herhangi bir bölgesinden kaçak geçmek sık kullanılan bir yöntem olmakla birlikte; hava, kara ve deniz kapılarından sahte pasaportlarla geçirmek de kullanılan yöntemlerden.
MÜLTECİLERİN ÜÇ ROTALARI VAR
Akdeniz'den kaçak yollardan Avrupa'ya gidilen batı, orta ve doğu Akdeniz olmak üzere üç temel rota bulunmaktadır. Batı Akdeniz rotası Fas'tan İspanya'ya, orta Akdeniz rotası Libya'dan İtalya'ya, Doğu rotası Türkiye'den Yunanistan'a geçişler için kullanılmaktadır. 2015'te Avrupa'da mülteci krizi yaşanmış ve 1 milyon 15 bin mülteci Avrupa'ya ulaşmıştı. Bu mültecilerin yüzde 85'i doğu Akdeniz rotasından, yani Türkiye-Yunanistan üzerinden Avrupa'ya gitmişti.
AVRUPA'YA ULAŞAN MÜLTECİLERİN ÜLKELERE GÖRE DAĞILIMI
Avrupa'ya gelen mültecilerin yüzde 50'sini Suriyeliler oluştururken, yüzde 20'sini Afganlar, yüzde 7'sini Iraklılar ve yüzde 4'ünü Eritreliler oluşturmaktaydı. O yıllarda hatırlarsanız Almanya Şansölyesi Merkel bir yıl içinde 5 kez Türkiye'ye gelmiş ve nihayet Mart 2016'da Türkiye-AB Geri Kabul Anlaşması imzalanmıştı.
Bu tarihten sonra Türkiye'den Avrupa'ya geçişler bıçak gibi kesilmiş, mülteciler batı ve orta Akdeniz rotalarına yönelmişti. İspanya'ya Akdeniz üzerinden ulaşan mülteci sayısı 2015'ten 2018'e gelindiğinde yaklaşık 12 kat artış göstererek 5 binden, 60 bine çıkmıştı.
EN GÜVENLİ YOL TÜRKİYE-YUNANİSTAN ROTASI
Akdeniz'den Avrupa'ya ulaşılacak en güvenli yol Türkiye-Yunanistan (Yunan Adaları) rotasıdır. Burada göçmenlerin denizden kat edecekleri mesafe diğer rotalara göre çok kısa olduğundan, ölüm riski daha azdır. 2011-2019 yılları arasında 21 bin 205 mülteci, Avrupa'ya ulaşmak isterken Akdeniz'de hayatını kaybetmiştir.
2014 yılında 3419 kişi Akdeniz'den Avrupa'ya geçerken hayatını kaybetmişken, bu rakam, 2015'te 3770, 2016'da mülteci sayısı üç kat düşmesine rağmen kayıp sayısı %28 oranında artarak 4812'ye çıkmıştır. 2019'yılındaki kayıp sayısı ise 1885 olmuştur.
SINIR KONTROLLERİ İLE GÖÇÜ ÖNLEYEMEZSİNİZ
Sınır kontrollerini artırarak düzensiz göçleri azaltmak mümkündür ancak tamamen bitirmek mümkün değildir. Türkiye-AB geri kabul anlaşması sonrasında Türkiye sınırlarını çok sıkı korumuş ve düzensiz göçmenlerin Avrupa'ya geçişleri büyük ölçüde engellemiştir. Ancak mülteciler bu defa daha riskli ve daha pahalı olan bir rotalara yönelmiştir.
Sonuç olarak düzensiz göçleri engellemek mümkün değildir. Ancak, sınırlar ne kadar sıkı korunursa, mültecilerin göçmen kaçakçılarına ödeyecekleri maliyet o kadar artmaktadır. Daha güvenli yollar yerine, hayati tehlikesi daha yüksek rotalara yönelmekteler.
30 BİN GÖÇMEN KAÇAKÇISI YAKALANDI
Türkiye hem doğudaki Asya ülkelerinden, hem de güneydeki Afrika ülkelerinden Avrupa'ya gitmek isteyenlerin en favori transit ülkesidir.
Türkiye'nin aldığı bütün önlemlere rağmen düzensiz göçmenlerin sayısı her yıl artarak devam etmektedir. Emniyet Genel Müdürlüğü verilerine göre Türkiye'de son 5 yılda 1 milyon 220 bin düzensiz göçmen, 30 bine yakın göçmen kaçakçısı yakalanmıştır.
