Halk huzura kavuşmak ve türlü dileklerde bulunmak için kışın sona erdiği tabiatın uyandığı Hıdırellez, bu yıl da büyük bir heyecan ve coşkuyla yurdun dört bir yanında karşılanıyor. Bu özel ve anlamlı günde ateşten atlama, dilek dileme ve daha birçok gelenek ve ritüel uygulanıyor. Peki, Hıdırellez gelenekleri, duaları ve ritüelleri nedir, nasıl yapılır? İşte, detaylar...
HIDIRELLEZ NEDİR?
Hıdırellez ya da Hıdrellez, Orta Asya, Ortadoğu, Anadolu ve Balkanlar'da kutlanan mevsimlik bayramlardan biridir. Ruz-ı Hızır (Hızır günü) olarak adlandırılan Hıdırellez günü, dünyada darda kalanların yardımcısı olduğu düşünülen Hızır ile denizlerin hakimi olduğuna inanılan İlyas'ın yeryüzünde buluştukları gün olarak düşünülür ve kutlanır.
HIDIRELLEZ NE ZAMAN KUTLANIR?
Gregoryen takvimine (miladi takvim) göre 6 Mayıs, eskiden kullanılan Rumi takvim olarak da bilinen Jülyen takvimine göre 23 Nisan Hıdırellez günüdür. 6 Mayıs'tan başlayıp 7 Kasım'a kadar olan süre Hızır Günleri adıyla yaz mevsimini, 8 Kasım'dan 5 Mayıs'a kadar olan süre ise Kasım Günleri adıyla kış mevsimini oluşturmaktadır. Bu yüzden 5 Mayıs günü gecesi kış mevsiminin bitip sıcak yaz günlerinin başladığı anlamına gelmektedir. Türkiye'de Hıdrellez Bayramı 5 Mayıs'ı 6 Mayıs'a bağlayan gece kutlanır.
HIDIRELLEZ GELENEKLERİ, DUALARI VE RİTÜELLERİ NEDİR, NASIL YAPILIR?
Anadolu'nun dört bir yanında farklı biçimlerde yaşatılan Hıdırellez ritüelleri, hem manevi yönü hem de toplumsal birlikteliği güçlendiren yapısıyla dikkat çekiyor:
1. Dilek Tutma:
5 Mayıs akşamı, insanlar dileklerini küçük kâğıtlara yazarak gül ağaçlarının altına gömüyor ya da dallarına asıyor. Hızır'ın bu dilekleri gerçekleştireceğine inanılıyor.
2. Ateşten Atlama:
Kötülüklerden arınmak için yakılan ateşin üzerinden üç kez atlanıyor. Bu gelenek, bedensel ve ruhsal temizlenmenin simgesi.
3. Baht Açma Törenleri:
Genç kızlar, evlilik kısmetlerinin açılması için içine takı eşyaları bırakılmış su dolu kapları gül ağaçlarının altına koyuyor. Sabah çekilen objeler, kaderin ipuçları olarak yorumlanıyor.
4. Kırk Uçurma:
Bazı bölgelerde kırk çeşit nesne toplanıp suya bırakılıyor. Bu suyun insanlara bolluk ve bereket getireceğine inanılıyor.
5. Doğaya Çıkma ve Piknik:
Aileler, arkadaş gruplarıyla birlikte su kenarlarında piknikler yapıyor. Bu buluşmalar Hızır ve İlyas'ın suyla olan bağını yaşatma amacı taşıyor.
6. Şifalı Su Uygulamaları:
Erken saatlerde doğal su kaynaklarına gidilip eller ve yüz yıkanıyor. Akan suyun şifa taşıdığı düşünülüyor.
7. Ev Temizliği ve Yenilenme:
Şenlik öncesi yapılan ev temizliği, yeni döneme arınmış olarak girme isteğini simgeliyor. Bu ritüel aynı zamanda eve bolluk ve huzur getireceğine olan inancı da taşıyor.
HIDIRELLEZ DİLEK DUASI NEDİR?
Bismillahirahmanirahim
Bin bir adım bir adım /Allah bir adım adım / Kerim kerem Allah /Başımda bir duman var yardım eyle ya Allah / La ilaha illallah muhammeden resullullah yetiş imdadıma hızır ile Allah birsin sen kulla mişersin biz gibi kulların yardımcısı sensin hızır deryada erdim murada amin.
HIDIRELLEZ DİLEĞİ NASIL DİLENİR?
Hıdırellez gelenekleri arasında en yaygın olanı gül ağacı altına dilek dilemektir. Bu gelenek Hıdırellez akşamında gerçekleştirilir. Dilekler bir kağıda yazılıp asılabileceği gibi şekil olarak da gül ağacının altına çizilebilir. Ev isteyen ev resmi, araba isteyen araba resmi çizebilir. Hıdırellez sabahı da ilk iş gül ağacının dibine gidilir ve o notlar alınıp suya bırakılır.
HIDIRELLEZ GÜL AĞACI RİTÜELİ
Hıdırellez akşamında bir diğer dilek dileme biçimi de gül ağacına para asmaktır. Asılan paralar ve dilekler 6 Mayıs sabahı erkenden geri toplanır. Para cüzdana konulur ve yıl boyunca o para harcanmaz. Hıdırellez parası kişiye o yıl boyunca darlık ve parasızlık yüzü göstermez.
Sabah.com.tr Uygulamamızı İndirin
Uygulamalara Özel Ayrıcalıkları Keşfedin!
