İstanbul'da 23 Nisan'da yaşanan deprem 3 milyona yakın çocuğu da etkiledi. Eğitime ara verilen İstanbul'da öğrenciler hafta başı yeniden okullarına döndü. Öte yandan depremle ilgili yorumlar özellikle sosyal medya ve televizyon kanallarında yayımlanmaya devam ediyor.
Deprem haberlerine maruz kalmanın, özellikle hassas çocuklarda kaygı ve fobi yaratabileceğine dikkat çeken uzmanlar, "Çocukları haberlerden tamamen izole etmeyin ancak sosyal medyadaki yanıltıcı bilgilerden de uzak tutmaya çalışın. Doğru ve güven verici bir dil kullanarak dengeli bir bilgilendirme yapmaya çalışın.
Çocuklara, deprem gibi doğal olayların ne olduğunu ve nasıl güvenli kalabileceklerini anlatmak, onları sakinleştirmede önemli bir araçtır." diyor. Peki deprem yaş gruplarına göre çocuklara nasıl anlatılmalı? İşte uzmanlarından ailelere tavsiyeler:
KONUYU BASİTLEŞTİRİN
Depremin ne olduğunu, neden meydana geldiğini ve nasıl güvenli kalınacağını çocuklara açıklarken basit ve görsel materyallerle desteklemek, çocukların konuyu daha iyi kavramasına yardımcı olur.
MİNİKLER İÇİN GÖRSEL KULLANIN
Okul öncesi dönemdeki çocuklar karmaşık bilgileri anlamada zorluk çekebilir. Bu yaş grubuna deprem anlatılırken "Yerin altındaki taşlar birbirine sürtündüğünde yer sallanır" gibi basit ifadeler kullanılabilir. Çocukların ilgisini çekmek için görseller ve animasyonlar da kullanmak, onların konuyu daha somutlaştırmasına yardımcı olabilir.
OKUL ÇAĞINA BİLİMSEL BİLGİLER
Okul çağındaki çocuklar, daha fazla bilimsel bilgiye sahip olma kapasitesine sahiptirler. Depremin nasıl oluştuğu, yer kabuğunu oluşturan levhaların hareketleri ve bu hareketlerin nasıl enerji birikimine yol açtığı anlatılabilir. Görseller ve haritalarla depremin dünya genelindeki dağılımını ve levha hareketlerini göstermek, çocukların konuyu daha derinlemesine anlamalarına yardımcı olur.
RUTİNLER OLUŞTURUN
Çocukları küçük karar alma süreçlerine dâhil etmek ve günlük rutinler oluşturmak güven duygusunu artırır. Kahvaltı, oyun, meyve saati gibi düzenler kaygıyı azaltır. Diğer çocuklarla vakit geçirmek, komşularla bir araya gelmek hem çocuklara hem ebeveynlere iyi gelir.
SARILMAYI İHMAL ETMEYİN
Uyku, beslenme, sevgi ve şefkat bu dönemde hayati önemdedir. Çocuğunuza sarılın, onun yanında olduğunuzu sözle ve davranışla hissettirin. Boyama, hamurla şekil yapma, öykü anlatma, spor gibi etkinliklerle duygularını ifade etmesine yardımcı olun.
EVİN GÜVENLİ OLDUĞUNU SÖYLEYİN
Depremi doğrudan yaşayan çocuklar, travmatik etkilerle başa çıkmakta zorlanabilir. Çocukların güvenli olduklarına dair somut güvenceler verilmeli ve duygusal destek sağlanmalıdır. Ayrıca, çocukların duygularını ifade etmeleri teşvik edilerek, travmanın etkileriyle başa çıkmaları sağlanabilir. Aileler, evin güvenli olduğunu ve alınan önlemlerle korunacaklarını çocuklarına anlatmalı.
EBEVEYN ÖNCE KENDİNE BAKMALI
Deprem sonrası, yetişkinlerin hem kendilerini hem de çocuklarını toparlamakta zorlanabileceklerini belirten uzmanlar "Bu nedenle önce kendi ruhsal ve bedensel sağlıklarını korumaya odaklanmaları önemlidir" dedi. Basit nefes egzersizlerinin, kişiyi rahatlatan ve enerji veren sinir sistemini harekete geçirdiğini ve bu sayede bedenin ve zihnin rahatladığını söyledi.
Çocukların beyin ön kısmı henüz gelişimini tamamlamadığı için, bu süreçte yetişkin desteğine ihtiyaç duyduklarını vurgulayan uzmanlar bazı çocuklarda duygusal ve davranışsal gerilemeler görülebileceğini belirtti. "Alt ıslatma, yalnız yatamama, konuşmada zorluk gibi davranışlar ortaya çıkabilir. Bu durum geçicidir" diyerek aileleri kaygılandıracak bu belirtilerin doğal olduğunu ifade ettiler.