EYT nedir, ne zaman çıkacak, kimleri kapsıyor, son durum ne? Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Vedat Bilgin tarafından EYT için 6 adımda çözüm üretiliyor. Çeşitli formüllerin gündemde olduğu Emeklilikte Yaşa Takılanlar EYT yasası ile ilgili son dakika gelişmelerine odaklandı. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Vedat Bilgin tarafından planlama aşamasında olduğu söylenen EYT için 6 adımda çözüme gidilmesi bekleniyor. Peki EYT nedir, ne zaman çıkacak, kimleri kapsıyor? EYT son dakika gelişmeleri 6 Mayıs 2022
Bu yıl çözülmesi beklenen EYT yasası için 6 adımlı çözüm masası şöyle:
1. Kapsam belirlenecek
2. Emeklilik şartları tespit edilecek
3. Mali boyutu hesaplanacak
4. Maaş hesabı yapılacak
5. Uygulama biçimi tespit edilecek
6. Taslak yazılıp karar alınacak
EYT konusunda çeşitli formüller masada. Emekli aylığının belli bir miktarının kesilerek daha erken emekli olma imkânı sağlayan kısmi erken yaşlılık emekliliği, kesintili erken emeklilik, süre tamamlanması, bazı meslek grupları için yıpranma seçeneği de masada bulunuyor. Bazı Avrupa ülkelerinde benzeri modellerle daha az aylıkla erken emekli olunabiliyor.
Kısmi emeklilikle 3.600 günü tamamlayan kadınların 50, erkeklerin de 55 yaşında emekliye ayrılması öngörülüyor. Süre tamamlanmasında ise kadınlarda 7.200, erkeklerde de 9.000 gün sigortalılık gününü tamamlayanların yaşa bakılmadan emekli olması anlamına geliyor. EYT'lilerin yaş ortalaması 48-49 bandında bulunuyor.
8 Eylül 1999'de önce sigortalı olan ve o tarih itibarıyla emeklilik hakkı kazanıp kademeli emeklilik yasasıyla emekliliği ötelenenleri ifade ediyor.
Bunlar arasında memur, SSK, Bağ-Kur, tarım sigortalısı bulunuyor. Bu tarihten sonra işe girenler için aranan sigortalılık süresi (kadın 20, erkek 25 yıl) ve prim ödeme (5000 gün) gününün yanına bir de yaş şartı (kadın 58, erkek 60 yaş) getirildi. Emeklilik için sigortalılık süresi, prim ödeme ve yaş koşulunun birlikte sağlanması gerekiyor.
Türkiye'de sosyal güvenlik sistemi zamanla değişikliklere uğrarken maaş hesaplama yöntemlerinde de farklılıklar oluştu. 80'li yıllarda, ya da 90'ların başlarında işe girmiş olan SSK'lıların bir kısmının şu anda emeklilik günleri de geldi. Şu anda Emeklilikte Yaşa Takılanlar (EYT) olarak da tarif ettiğimiz bu sigortalıların maaşları hesaplanırken üç ayrı dönem alınıyor ve üç ayrı hesap yapılıp birleştiriliyor.
Maaşların kaç lira olacağını önceden bilmek kolay değil. Ama maaşı belirleyen parametreleri bilirsek, az çok ne alacağımızı tahmin edebiliyoruz. Maaşı belirlerken uygulanan formül aynı olsa da, kişilerin çalışma şartları, iş yerlerinin durumu, aylık kazançları, çalışma süreleri, hatta işe ara verip vermemiş olmaları bile maaşı etkiliyor.