Üç yıl boyunca titizlikle yürütülen çalışmalar sonucunda, Türkiye'de yaşayan İranlı sanatçı Reza Hemma-Tirad, 36 Osmanlı padişahının portrelerini ortaya çıkardı. Bu özverili çalışmanın meyvesi olarak, padişahların geleneksel olarak bilinen imajları yerine, izleyicilere farklı bir perspektif sunuldu.
OSMAN GAZİ
KANUNİ SULTAN SÜLEYMAN
FATİH SULTAN MEHMET
OSMANLI PADİŞAHLARININ ÖLÜM SEBEPLERİ
Osmanlı tarihindeki en trajik olaylardan biri olan Genç Osman Hadisesi, yüzyıllar boyunca hafızalarda canlı bir şekilde yer etti.
İkinci Osman, 14 yaşında tahta çıktıktan sonra reform çabaları sırasında hayatını kaybeden Osmanlı padişahlarından biridir.
Osmanlı Padişahı, Polonya seferine çıktığında, kardeşi Şehzade Mehmed Osman'ın şu bedduasıyla karşılaştı: "Allah'tan, ömrünün dikenli bir yol olmasını dilerim! Benim hayatımdan mahrum bıraktın, umarım sen de saltanatın boyunca huzur bulamazsın."
Birinci Ahmed'in vefatından sonra, 22 Eylül 1617 tarihinde Osmanlı tahtına, Ahmed'in en büyük oğlu olan Şehzade Mustafa geçti.
Mustafa, Genç Osman'ın ağabeyiydi ve bu dönemde, geleneksel olarak saltanatın babadan oğula geçtiği geleneğin yerine, hanedanın en yaşlı erkek üyesinin tahta geçeceği bir karar alındı.
PADİŞAHI ODAYA KİLİTLEDİ
Ancak Birinci Mustafa'nın zihinsel sağlığındaki bozukluk nedeniyle devlet işleri aksamaya başladı. Bu endişe verici durumu fark eden Harem Ağası Mustafa, padişahı tahttan indirmek amacıyla bir komplo planladı.
6 Şubat 1618'de, askerlere maaş dağıtılırken, Harem Ağası Mustafa, Birinci Mustafa'yı odasına hapsetti ve yerine Birinci Ahmed'in diğer oğlu olan Şehzade Osman'ı tahta çıkardı. Bu ani değişiklik sonucunda, Birinci Mustafa'nın saltanatı sadece 97 gün sürdü.
Genç Osman, büyük dedeleri gibi cihangir olma arzusuyla yanıp tutuştu ve Nisan 1621'de Polonya'ya karşı bir sefere çıktı. Ancak İstanbul'dan ayrılmadan önce, kendisinden sadece dört ay küçük olan kardeşi Şehzade Mehmed'i boğdurttu.
Fetva almak için Şeyhülislâm Esad Efendi'den olumsuz bir yanıt aldıktan sonra, Genç Osman, fetvayı elde etmek amacıyla şeyhülislâmlık hırsıyla tanınan Rumeli Kazaskeri Kemaleddin Efendi'ye başvurdu.
Şehzade Mehmed, kendisini boğmaya gelen cellâtları görünce, kardeşi Genç Osman'a şu şekilde beddua etti: "Osman, Allah'tan dilerim ki ömrün dikenli bir yol olur! Beni hayatımdan mahrum bıraktın, umarım sen de saltanat süremezsin."
Polonya'da kolay bir zafer elde edeceğini düşünen Genç Osman, hayal kırıklığına uğrayarak Leh, yani Polonya askerleri tarafından işgal edilen Hotin Kalesi'ni kuşatmasına rağmen başarısız oldu. Genç Osman, başarısızlığın sorumluluğunu özellikle yeniçerilere yükleyerek onları suçladı.
Genç Osman, Yeniçeri Ocağı'nda reformlar yapmaya çalışmasına karşın kardeşinin bedduasının etkisi altında kalarak işlerin sürekli olarak ters gitmeye başladığını fark etti.
Yönetimde yaşadığı sorunlar nedeniyle Yeniçerileri kontrol altına alamayan hükümdar, hacca gitme adı altında Suriye ve Anadolu'dan asker toplama girişiminde bulundu. Ancak bu planların ifşa olmasıyla, zorlu bir durumla karşı karşıya kaldı ve daha da güç duruma düştü.
Askerler, padişahtan hacca gitmemesini istediler, ancak Genç Osman tepkilere aldırmayarak Üsküdar'a gitmeye karar verdi. Bu karar, yeniçerilerle sipahiler arasında büyük bir hoşnutsuzluğa neden oldu ve isyanlar patlak verdi.
İSYAN DAHA DA BÜYÜDÜ
İsyan hızla yayıldı ve isyancılar, padişahın danışmanlarının idamını talep etti. Talepleri reddedilince, Topkapı Sarayı'nı basarak her yeri yağmaladılar ve sarayda kargaşa çıkardılar.
Sarayın üçüncü kapısından geçerek avluya doldular ve devrilmiş hükümdar Birinci Mustafa'yı buldular. Hiçbir direnişle karşılaşmadılar ve ona zarar vermeden önce taleplerini ilettiler.
Genç Osman, durumun ciddiyetini anladığında isyancıların taleplerini kabul etti, ancak askerler zaten Birinci Mustafa'yı padişah ilan etmişlerdi. Çaresizlik içinde kalan Genç Osman, yeniçeri ocağına sığındı ve orada hapsedildi.
OSMANLI'DA BİR İLK
Birinci Mustafa'nın taraftarları, eski hükümdarın hayatta olduğu sürece kendi iktidarlarının tehlikede olduğunun farkındaydılar. Bu nedenle, Osman'ın ortadan kaldırılmasını hüküm sürmek için bir gereklilik olarak gördüler.
Yedikule'de hapsedilmiş olan devrik hükümdara karşı alçaltıcı eylemler gerçekleştirildi ve Genç Osman, boğularak idam edildi.
Osmanlı tarihinde eşi benzeri görülmemiş bir olay gerçekleşti; bir padişah, ilk kez tebaası tarafından öldürülüyordu. Genç Osman'ın, tahtını sağlamlaştırmak amacıyla canını aldığı kardeşi Şehzade Mehmed'in bedduasıyla karşılaşmaştı.
