Türkiye'nin genetik kodlarını çözmek amacıyla başlatılan ve on yıl süren dev araştırma, Anadolu insanının genetik yapısındaki sırları gün yüzüne çıkardı. Bilkent Üniversitesi'nin öncülüğünde yürütülen ve uluslararası bir konsorsiyumun desteklediği çalışma, Türkiye'nin 81 ilinden gelen verilerle Türk toplumunun genetik çeşitliliğini ve tarihsel kökenlerini kapsamlı bir şekilde ortaya koydu.
10 YILLIK TİTİZ ÇALIŞMA VE DEV BÜTÇE
Yaklaşık 10 milyon dolarlık bir bütçeyle hayata geçirilen bu kapsamlı proje, Türkiye'den Koç ve Sağlık Bilimleri üniversitelerinin yanı sıra ABD'den Rockefeller, Yale ve İngiltere'den Cardiff gibi dünyanın saygın eğitim kurumlarını bir araya getirdi. Araştırma kapsamında, Türkiye'nin her köşesinden seçilen yaklaşık 4 bin kişinin DNA'sı en ileri teknolojik yöntemlerle analiz edildi.
Proje yürütücüsü Prof. Dr. Tayfun Özçelik, elde edilen bulguların Türkiye'nin genetik yapısının ne denli zengin ve bütünleşik olduğunu kanıtladığını belirtti. Özçelik'e göre Anadolu, sadece coğrafi olarak değil, genetik mirasıyla da Doğu ile Batı arasında kopmaz bir bağ kuruyor.
GENETİK BİR MOZAİK: HOMOJEN VE ÇEŞİTLİ
Araştırmanın en çarpıcı sonuçlarından biri, Türk toplumunun yüksek düzeyde bir çeşitlilik barındırmasına rağmen genetik açıdan bir bütünlük (homojenizasyon) sergilemesi oldu. Tarih boyunca Anadolu üzerinden geçen göç dalgaları, farklı toplumların genetik miraslarını birbirine harmanlayarak bugünkü toplumsal yapıyı şekillendirdi.
Analizler, Türk bireylerin genetik yapısının komşu ülkelerle (Balkanlar, Kafkasya ve Orta Doğu) yüksek benzerlik taşıdığını, ancak Avrupa toplumlarıyla olan yakınlığın beklenenin çok üzerinde olduğunu gösterdi. Özellikle İtalya'nın Toskana bölgesi ve İspanya ile kurulan genetik akrabalık, Cilalı Taş Devri'nde Anadolu'dan Avrupa'ya göç eden ilk çiftçilerin bıraktığı izler olarak yorumlanıyor.
TIPTA YENİ BİR DÖNEM: GENETİK VERİ TABANI
Bu araştırma sadece tarihsel bir merakı gidermekle kalmıyor; aynı zamanda modern tıbbın hizmetine sunulacak devasa bir referans veri tabanı oluşturuyor. Belirlenen genetik değişimler sayesinde:
Amerikan Bilimler Akademisi'nin resmi yayın organı PNAS dergisinde yayımlanan bu makale, Anadolu'nun genetik mirasının dünya bilim tarihindeki yerini sağlamlaştırırken, gelecekteki kişiselleştirilmiş tıp çalışmaları için de güçlü bir temel oluşturuyor.
PEKİ İL İL TÜRK BOYLARI HARİTASINI BİLİYOR MUSUNUZ?
Anadolu toprakları, bin yılı aşkın süredir üzerinde taşıdığı binlerce yıllık sırrı şehirlerin isimlerinde, köylerin lehçelerinde ve en önemlisi insanların DNA'sında saklıyor. Bugün yaşadığınız ilin sınırları, aslında yüzyıllar önce Orta Asya'dan dalga dalga gelen Oğuz boylarının konakladığı, yurt tuttuğu ve mührünü vurduğu kadim topraklar olabilir.
Selçuklu'dan Osmanlı'ya uzanan bu devasa devletlerin asıl mimarları olan Kayı, Kınık, Afşar ve diğer boylar, Türkiye'nin demografik haritasını nasıl şekillendirdi? Yapılan son tarihsel araştırmalar ve vakıf kayıtları ışığında, kökeninizin hangi şanlı boya dayandığını öğrenmeye hazır mısınız? İşte aidiyet duygunuzu yeniden tanımlayacak, Türkiye'nin il il güncel Türk boyları dağılım listesi...
GEÇMİŞTEN GÜNÜMÜZE ÖN PLANA ÇIKAN TÜRK DEVLETLERİ HANGİLERİ?
BÜYÜK HUN İMPARATORLUĞU - M.Ö. 204 - M.S. 216
Ön Türk boyları olan Hunlar, Orta Asya'da Tanrı Dağları ve çevresinde kabileler halinde yaşamlarını sürdürüyorlardı. Diğer kabilelerle zaman zaman savaşlara da giren Hunlar, güçlü olmak ve varlıklarını sürdürebilmek için Teoman önderliğinde Büyük Hun İmparatorluğunu kurdular.
Türkiye Cumhuriyeti'nde 84.5 milyonluk nüfus 81 il içinde dağılmış durumda. Türkler tarih boyunca farklı tarihlerde büyük bir coğrafyada yerleşti. Türklerin yüzyıllar boyunca dünya tarihine, çeşiti coğrafyalarda damga vurduğu bilinen bir gerçektir.
Peki hangi Türk boyundan geldiğinizi biliyor musunuz? İşte Türk boylarının il il dağılımı:
BATI HUN İMPARATORLUĞU - 48 - 216
Büyük Hun İmparatorluğu M.Ö. 58 yılında Çiçi Yabgu ve Ho-Han-ye kardeşler arasında Doğu ve Batı olmak üzere ikiye bölündü. Batı Hunlarını; Çiçi Yabgu, Doğu Hunlarını Ho-Han-Ye Kağan (Şenyu) yönetti.
AVRUPA HUN İMPARATORLUĞU - 375 - 454
Avrupa'da hükümdarlık süren en önemli Türk devletleri arasında Avrupa Hun İmparatorluğu gelmektedir. Aynı zamanda pek çok önemli savaş ve hükümdara şahitlik etmiş olan bu büyük imparatorluk, Türk tarihi için oldukça önemlidir.
AK HUN İMPARATORLUĞU - 420 - 562
Büyük Hun İmparatorluğu'nun dağılması üzerine, Hunların büyük bir kısmı Volga ırmağı üzerinden Batı'ya doğru göç ederken, bir bölümü de Güneye doğru inmiştir. Güneye inen Hunlar daha sonraları Ak Hun İmparatorluğu'nu kurmuşlardır.
GÖKTÜRK İMPARATORLUĞU - 552 - 743
Hunlar döneminde bozkırlarda göçebe olarak kurulan Göktürkler Hun İmparatorluğunun yıkılmasıyla Asya bozkırlarında yaşayan Aşina (Hun topluluğu) kabilesine dayanır.
AVAR İMPARATORLUĞU - 565 - 803
Avarlar, Orta Avrupa'da, Frank krallığı ile Bizans imparatorluğu arasında, eski Hun, Sabar kalıntıları ve Ogur (Bulgar)'lar gibi Türk kitlelerinin desteği ile kudretli bir devlet kurarak, çeşitli Germen ve özellikle kalabalık îslav kabilelerini hakimiyetleri altına almak suretiyle 250 sene kadar Avrupa siyasetine yön veren bir imparatorluk olmuştur.
HAZAR İMPARATORLUĞU - 651 - 983
Hazarlar tarih sahnesine Sabar Türkleri'nin devamı olarak çıkmışlardır. Günümüzde Hazar denizi adında yaşamaya devam eden Hazar ismi tarihî kaynaklarda, 558 yılında Sabarlar'ın siyasî varlıklarını kaybetmelerinden önceki Sâsânî-Sabar savaşları dolayısıyla geçer.
UYGUR DEVLETİ - 744 - 1335
Uygur Devleti, İslamiyet Öncesi kurulmuş Türk devletlerinden biridir. Yazılı ürünlere geçişle birlikte Türk kültürüne armağan ettiği sanat yapıtları ile tanınan Orta Asya'da kurulmuş büyük bir uygarlıktır.
GAZNELİLER DEVLETİ - 963 - 1183
Gazne devleti, Alp Tekin tarafından 963 senesinde kuruldu. Afganistan'da kurulan devlet, ilk Türk-İslam devletlerinden birisidir.
BÜYÜK SELÇUKLU İMPARATORLUĞU - 1040 - 1157
Büyük Selçuklu Devleti 1037 yılında kurulmuş olan bir devlettir. Büyük Selçuklu Devleti Orta Çağ'da kurulmuş olan Oğuz Türklerinin Kınık boyu tarafından kurulmuştur.
HARİZMŞAHLAR DEVLETİ - 1157 - 1231
Harezmşahlar veya Harzemşahlar Devleti , Orta Asya'da Harezm bölgesinde Kutbeddin Muhammed Harezmşah tarafından kurulan bir Türk-İslam devletidir.
ALTIN ORDA DEVLETİ - 1236 - 1502
Tarihteki en önemli devletlerden biri olan Altın Orda devleti bazı kaynaklarda Altınordu Devleti olarak da geçmektedir. Altın Orda Devleti Türk Moğol hanlığı ile kurulan bir devlettir.
BÜYÜK TİMUR İMPARATORLUĞU - 1368 - 1501
Timur Devleti, Timur Han tarafından 1370 yılında tarih sahnesine çıkan ve kısa süre içerisinde Delhi'den Bursa'ya kadar uzanan geniş coğrafyayı hakimiyet altına alan, Timur Han'ın ölümü üzerine parçalanıp yıkılan büyük bir Türk Devleti olarak tarih sahnesinde yer alır.
BABÜR İMPARATORLUĞU - 1526 - 1856
Hindistan ve çevresinde hüküm süren bu devlet, Türk – Moğol kökenlidir. Orta Asya'dan göç eden Türklerin bir kısmı Anadolu'yu yurt edinse de Avrupa giden, Asya'da farklı topraklarda varlığını sürdüren pek çok Türk Boyu vardı. Moğollar, Osmanlı öncesinde yaşadıkları parlak günlerden sonra parçalanmış ve farklı isimlerde yeni devlet kimlikleri ile farklı alanlarda devam etmiştir. Babürlüler de bu topraklarda ortaya çıkmış bir devlettir.
OSMANLI İMPARATORLUĞU - 1299 - 1922
Osmanlı İmparatorluğu veya Osmanlı Devleti, 13. yüzyıldan 20. yüzyıla kadar varlığını sürdürmüş bir devlet. Doğu Avrupa, Güneybatı Asya ve Kuzey Afrika'ya kadar topraklarını genişletmiş ve 16. yüzyılda dünyanın en güçlü imparatorluğu halini aldı. En geniş sınırlarına 1683 yılında ulaştı.
TÜRKİYE CUMHURİYETİ DEVLETİ - 1923 -...
Türkiye, resmi adıyla Türkiye Cumhuriyeti, Kuzey Yarımkürede, Avrupa ve Asya kıtaları arasında, kuşbakışı görünümü kabaca doğu-batı doğrultusunda bir dikdörtgeni andıran Anadolu platosu ve Trakya yarımadası üzerinde kurulmuştur.
Cumhurbaşkanlığı forsundaki 16 yıldız, tarihteki 16 büyük Türk imparatorluğunu, ortadaki güneş ise Türkiye Cumhuriyeti'ni simgeler. Cumhurbaşkanlığı forsu, belirtilen ölçülere uygun olarak yapılır. Forsun sol üst köşesinde yer alan güneş ve yıldızlar sarı renktedir.
