Hac kimlere farzdır ve hac kimlere farz kılınmıştır, İslam dünyasında önemli bir konu olmanın yanı sıra ibadet şartları içinde önemli bir yere sahiptir. Farz ibadetler arasında yer alan hac ibadeti tüm Müslüman alemine farz kılınmışken istisna durumları da vardır. Bu durumda hac kimlere farz değildir, konusu İslamiyet kurallarına göre düzenlenmiştir. Aynı zamanda haccın farz olmasının şartları nelerdir, baktığımızda öncelikle Müslüman olunması gerektiği karşımıza çıkar.
Hac, İslam'ın beş temel esasından biri olup bedenî ve malî yönü olan bir ibadettir. Sağlık, servet ve yol emniyeti yönünden haccetme imkânına sahip, hür, akıl sağlığı yerinde ve büluğ (ergenlik) çağına erişmiş Müslümanlar'a farzdır. Bu şartları taşıyan kişinin olanak sahibi olunca, geciktirmeden bu farzı yerine getirmesi gerekir.
Kendisine hac farz olan kimsenin, haccını bizzat yapmakla yükümlü olması için sağlıklı olması, tutukluluk ya da yurt dışına çıkma yasağı gibi bir engelinin bulunmaması ve yolun güvenli olması şarttır. Hac yolculuğuna katlanamayacak ya da fiilen hac edemeyecek derecede hasta olanlar ile yaşlılar, hac kendilerine farz olsa bile şart ile yükümlü değildirler.
Haccın farz olmasının başlıca şartları şunlardır:
1- Müslüman olmak.
2- Kâfir ülkesinde olanın, haccın farz olduğunu işitmesi.
3- Akıl baliğ olmak.( Aklı ermek)
4- Hür olmak.(Tutsak ve kısıtlı olmamak)
5- Nafakadan fazla olması şartıyla hacca götürüp getirecek ve evindekilere yetecek kadar parası olmak.
6- Hac vaktinin gelmiş olması.
7- Hacca gidemeyecek kadar kör, hasta, ihtiyar ve sakat olmamak.
Hac yolculuğuna katlanamayacak ya da fiilen hac edemeyecek derecede hasta olanlar ile yaşlılar, hac kendilerine farz olsa bile eda ile yükümlü değildirler. Bu durumda olanlar şartları oluştuğu takdirde bizzat hac ederler.
Eğer şartlar oluşmazsa kendi yerlerine bedel göndererek hac yaptırırlar. Hacca yazılıp da kur'ada ismi çıkmadığı veya yurtdışına çıkışla ilgili başka engellerden dolayı gidemeyen kişiler için bu da bir mazerettir.