Baştan
söylemeliyim, ülkemizde tek parti yönetiminin günahları saymakla bitmez. Nâzım Hikmet'in 1938'de başına gelenler... Uzun süre yargılamalar ve art arda tevkifatlar... Soğuk Savaş boyunca aydınlar arasında sonu gelmez izlenmeler ve bunun doğurduğu yılgınlıklar, ihanetler ve nihayet 1948'de Sabahattin Ali'nin katledilmesi... Hıfzı Topuz bu dönemi
Başın Öne Eğilmesin adlı kitapta romanlaştırmıştı. Bu roman yazarımıza bir anlamda bir yol açıcı oldu. Daha sonra
Hava Kurşun Gibi Ağır (Nâzım Hikmet'in romanı),
Elbet Sabah Olacaktır (Tevfik Fikret'in romanı),
Vatanı Sattık Bir Pula (Namık Kemal'in romanı) geldi. Şimdi de
Çılgın ve Özgür (Neyzen Tevfik'in romanı) yayınlandı. Bütün bunlar gösteriyor ki, Hıfız Topuz, yakın tarihin önemli simalarının yaşam öykülerini romanlaştırırken dönemin yazılmamış tarihine de ışık tutuyor. Bir anlamda yakın tarihimizin günahlarıyla hesaplaşıyor. Topuz'un önemli bir avantajı daha var. Örneğin Sabahattin Ali ile Nâzım Hikmet'in tanışmış olması... Onların davranışlarına tanık olmasıyla biyografik roman anlayışında yapısal olarak sahiciliğe ulaşıyor, yazdıkları roman gerçeğine dönüşüyor. Neyzen Tevfik'le tanıştığı pek söylenemez ise de ortak dostları roman boyunca kendini gösteriyor. İşte Fikret Adil, Necip Fazıl Kısakürek, gazeteci İhsan Ada, Fikret Mualla, Abidin Dino, Arif Dino... Neyzen Tevfik nevi şahsına münhasır bir sima... İçinden geldiği gibi ve dilediği yerde ney üflemekte beis görmüyor. Bir duvarın dibinde ya da hamamın külhanında neyini eline alıyor ve ona sanki hiç duyulmamış bir masal anlatır gibi nefes veriyor. Şiirleriyle hiciv vadisinde kendine yer açıyor. Tüm bunları romanda duyumsamak, satır aralarına dağılmış şiir parçalarından süzülen zülfü yâre dokunan espriler Neyzen efsanesinin vazgeçilmez anekdotları arasında yer alıyor.
SİGARAYI BIRAKMASI İÇİN AKİF ONA ŞİİR YAZAR
Neyzen Tevfik, Ahmet Rasim ve Mehmet Akif'le İstanbul'da tanışıyor. Yıl 1900... Akif'le hemen dost oluyorlar. Neyzen ne öğreniyorsa Akif'ten ve onun bulunduğu dost meclislerinden öğreniyor. O kadar ki Neyzen'in içkiyi bırakması için Mehmet Akif ona şiir bile yazıyor. Elden ele dolaşan şiirleriyle,
Azab-ı Mukaddes adlı eseriyle ve birçok ilginç yönüyle edebiyatımızda ayrıksı bir yer edinmiş seçkin bir sanatçı olarak yaşıyor.
