İş yerinde bilgisayar başında haber okumak, sosyal medyada vakit geçirmek ya da oyun oynamak… Hukuk dilinde "sanal kaytarma" olarak adlandırılan bu davranışlar, tazminatsız işten çıkarma sonucunu doğurabilir mi? Ayrıntılar Sabah Memurlar'da...
SANAL KAYTARMA NEDİR?
Sanal kaytarma; çalışanın mesai saatleri içinde işveren tarafından tahsis edilen internet, bilgisayar veya e-posta sistemlerini kişisel ve iş dışı amaçlarla kullanması anlamına geliyor. Bu kullanım kimi zaman kısa süreli bir haber okuma şeklinde ortaya çıkarken, kimi zaman da saatler süren sosyal medya gezintisi, online alışveriş ya da oyun oynama boyutuna ulaşabiliyor.
HER İNTERNET KULLANIMI İŞTEN ÇIKARMA SEBEBİ MİDİR?
Hayır. Yargıtay uygulamalarında "ölçülülük ilkesi" esas alınır. Ara sıra yapılan, kısa süreli ve işin yürütümünü aksatmayan kişisel internet kullanımları tek başına fesih nedeni olarak kabul edilmez. Örneğin birkaç dakika haber başlıklarına göz atmak genellikle yaptırım gerektirmez.
Hangi Durumlarda "Geçerli Fesih" (Tazminatlı Çıkış) Söz Konusu Olur?
İnternet kullanımının;
• Sürekli ve yoğun hale gelmesi,
• Çalışanın iş performansında belirgin bir düşüşe yol açması,
• İşveren tarafından yapılan uyarılara rağmen devam etmesi
hallerinde işveren, geçerli nedenle fesih yoluna gidebilir.
"HAKLI FESİH" (TAZMİNATSIZ ÇIKIŞ) NE ZAMAN GÜNDEME GELİR?
4857 sayılı ş Kanunu'nun 25/II maddesi (ahlak ve iyi niyet kurallarına aykırılık) kapsamında bazı ağır durumlarda tazminatsız fesih mümkündür.
Bunlar arasında;
• İşverenin güveninin ağır şekilde kötüye kullanılması,
• İşverenin sistemleri üzerinden yasa dışı faaliyet yürütülmesi,
• Şirket sırlarının veya kişisel verilerin ifşa edilmesi
yer alır. Bu tür fiiller, sanal kaytarma sınırlarını aşarak haklı fesih sebebi oluşturur.
İŞÇİ İŞİNİ BİTİRMİŞSE İNTERNETTE VAKİT GEÇİREBİLİR Mİ?
Yargıtay kararlarına göre, çalışanın işini erken bitirmiş olması veya işverenin somut bir zararının oluşmaması, sanal kaytarma kusurunu ortadan kaldırmaz. İşçi, mesai saatleri boyunca "iş görme edimini" işverenin talimatları doğrultusunda yerine getirmekle yükümlüdür.
İŞVEREN ÇALIŞANIN BİLGİSAYARINI SÜREKLİ İZLEYEBİLİR Mİ?
İşverenin denetim yetkisi vardır; ancak bu yetki sınırsız değildir. İşveren;Çalışanları izleme ve denetim yaptığı konusunda önceden bilgilendirme yapmalı, KVKK (Kişisel Verilerin Korunması Kanunu) hükümlerine uygun hareket etmelidir.
Aksi halde, gizlice elde edilen kayıtlar mahkemelerde hukuka aykırı delil sayılabilir
