Bayramda çalışmak zorunlu mu? İşe gitmeyen işçi işten çıkarılabilir mi?

Bayramda çalışmak zorunlu mu?

4857 sayılı İş Kanunu'nun 44. maddesinde, "Ulusal bayram ve genel tatil günlerinde çalışılıp çalışılmayacağı iş sözleşmesi veya toplu iş sözleşmesi ile kararlaştırılır." hükmü yer almaktadır. Bu nedenle, iş sözleşmesinde veya toplu iş sözleşmesinde bayramda çalışılacağına dair hüküm varsa işçi çalışmakla yükümlüdür. Böyle bir hüküm yoksa işçinin onayı olmadan bayramda çalıştırılması mümkün değildir.

Bayramda işe gitmeyen işçi işten çıkarılabilir mi?

İş sözleşmesinde bayramda çalışma yükümlülüğü bulunmasına rağmen işçinin haklı bir mazereti olmaksızın işe gelmemesi durumunda, bu durum devamsızlık sayılır ve işverene haklı nedenle fesih hakkı doğurabilir.

4857 sayılı İş Kanunu'nun 25/II-g maddesine göre, işçinin ardı ardına iki iş günü mazeretsiz devamsızlığı, işverene haklı nedenle derhal fesih hakkı verebilir. Ancak sözleşmede bayramda çalışma yükümlülüğü yoksa, işe gelmemek devamsızlık sayılmaz ve fesih sebebi oluşturmaz.

Bayram çalışması karşılığında izin (serbest zaman) verilebilir mi?

Kural olarak hayır. Bayram çalışmasının karşılığı olarak yalnızca izin verilmesi mevzuata aykırıdır. 4857 sayılı İş kanununun "Genel tatil ücreti" başlıklı 47 inci maddesinde; " Bu Kanun kapsamına giren işyerlerinde çalışan işçilere, kanunlarda ulusal bayram ve genel tatil günü olarak kabul edilen günlerde çalışmazlarsa, bir iş karşılığı olmaksızın o günün ücretleri tam olarak, tatil yapmayarak çalışırlarsa ayrıca çalışılan her gün için bir günlük ücreti ödenir. Yüzde usulünün uygulandığı işyerlerinde işçilerin ulusal bayram ve genel tatil ücretleri işverence işçiye ödenir." hükmü yer almaktadır.

İş Kanunu'nun 47. maddesi gereği ücret ödenmesi zorunludur. Serbest zaman uygulaması, mezkur kanunun 41. maddesinde düzenlenen fazla çalışmalara özgüdür ve genel tatil günleri için uygulanamaz.
Yargıtay'ın yerleşik içtihatlarına göre de bayram çalışmasının karşılığı nakden ödenmelidir, izinle karşılanamaz.

Bayramda kısa süre çalışılırsa ücret nasıl hesaplanır?

Bayram günü yapılan çalışmanın süresi önemli değildir. İşçi o gün kısmen dahi çalışsa, tam bir günlük ek ücrete hak kazanır. Bu husus Yargıtay uygulamaları ile de kabul edilmektedir.

Bayram çalışmasının ispatı kime aittir?

İşçi bayramda çalıştığını ispat etmekle yükümlüdür. Ancak bu çalışmanın karşılığının ödendiğini ispat yükü işverene aittir. İşveren bu durumu genellikle banka kayıtları ve imzalı bordrolar ile ispat eder.