Ramazan'da Eyüp uyumuyor

Saat 17.00... İkindi namazına sadece dokuz dakika var. Hava sıcaklığı 30 derece, ama çok daha fazla hissediliyor. Eyüp Sultan Camii ve etrafı hınca hınç dolu. Etrafta koşuşturan çocuklar, abdest alanlar ve sonrasında namaz kılanlar... Üstelik sadece İstanbul'dan değil, Bursa, Balıkesir, hatta Almanya ve Hollanda gibi gurbet ellerden bile burada Ramazan'ı geçirmek için gelenler var. Namazlar kılınıyor, ardından kalabalık etraftaki çarşılara doluşuyor. Gitmek yok; iftara, hatta sahura kadar semtteler. Çünkü Eyüp, Ramazan ayı gelince uyumuyor. İrili ufaklı tüm mekanlar sabaha kadar hizmet veriyor. Çay bahçesinden nargilecisine, restoranlarından simit evlerine tüm mekanların iftar ve sahur mönüleri var. Genelde sahurda börek ya da kahvaltı çeşitleri veriliyor. İftarda ise durum farklı. Hurmayla başlayan iftar mönüsü kuzu tandırlarla devam ediyor. Çevredeki restoranlarda iftar açmak için bekleyenler arasında tanıdık simalar da oluyor. Sanat ve spor camiasından bazı ünlüler de iftar açmak için Eyüp'ü tercih ediyor.

Tüm mahalle toplanmış
Eyüp Belediyesi, her gün 3 bin 500 kişiye iftar veriyor. Bunun 1500'ü tarihi Cülüs Yolu'nda veriliyor. Oldukça renkli geçiyor bu iftarlar. Üstelik sadece Eyüp'ten değil İstanbul'un farklı semtlerinden de burada oruç bozmak için gelenler oluyor. Cülüs Yolu'ndaki tarihi çeşmeden şerbet akıyor. Ama çeşmeye kadar gitmenize gerek kalmıyor, çünkü şerbetçiler sürekli etrafınızda dolanıp bardağınızı dolduruyor. Ramazan'ın yaz aylarına denk gelmesi, açık hava iftarlarının düzenlenmesine neden olmuş. Cülüs Yolu, padişahların tahta çıktıklarında ve sefere gittiklerinde resmi geçit yaptıkları yer. Şimdi bu sokakta bin 500 kişi toplu iftar açıyor. Gelelim mahalle iftarlarına. 2 bin kişilik bu yemekler kah bir okulun bahçesinde, kah otobüs durağında, kah parklarda düzenleniyor. Amaç mahalleliyi bir araya toplayıp, birlik, beraberlik duygusunu yoğunlaştırmak. Manzara hiç de fena değil. Herkes konu komşusunu, çoluk çocuğunu alıp gelmiş. Mahalleli tam kadro burada. Mönüde karton kutu içinde dağıtılan çorba, meyve suyu, pilav ana yemek ve tatlı var. Ana yemek bir gün kadınbudu köfte-patates kızartması oluyor, bir gün et sote-pilav veriliyor. İftarlara da tasavvuf müziği eşlik ediyor. Cülüs Yolu'ndaki iftarlarda Asude Fasıl Grubu sahne alıyor. Ayrıca hafızlar Kuran-ı Kerim okuyor. Çocuklar içinse kukla, sihirbaz gösterileri, ateş yutan adam şovu, Hacivat ve Karagöz ile jonglör gösterileri art arda yapılıyor. Çocuklar da bu durumdan gayet mutlu.

Yapmadan dönmeyin
Eyüp Sultan Camii'nin çevresindeki türbeleri ziyaret etmeyi ihmal etmeyin.
Feshane'de her akşam farklı etkinlikler düzenleniyor. Konserler, Karagöz-Hacivat gösterileri dışında burada sultan kayıkları da hazır bekliyor. İftar sonrası Haliç'te 25 dakikalık bir gezintinin fiyatı, kişi başı 5 lira.
Seyyah Edmando de Amics, Eyüp'ü 'mezar şehri' olarak tanımlar. Eyüp Kabristanı, şehirdeki en önemli mezarlıklardan biridir. Üstelik burada Fevzi Çakmak, Necip Nazıl, Esat Coşan ve Küçük Hüseyin Efendi'nin de mezarları bulunuyor. Mezarları ziyaret edip ardından İstanbul'un kuşkusuz en güzel manzaraya sahip noktası olan Piyerloti Kahvesi'nde közde bakır cezve içinde pişirilen kahveyi yudumlayabilirsiniz.
Eyüp Sultan Kitabevi dijital zikirmatik, hac kıyafetleri, kokulu tespih, seccade, eşarp iğnesi ve dini kitapları satın alabileceğiniz bir dükkan.

CAMİ AVLUSUNDA İFTAR
İftar zamanı Eyüp, en kalabalık anını yaşıyor. Sırf restoranları dolduranlar değil, bir de caminin avlusunda hatta içinde iftar açmak için bekleyenler var. Buradaki kalabalık insanı şaşırtıyor. Herkes evinden kilimini getirip, bir köşe kapma telaşında. Ama yarış yok. Yer bulamayanlar başka bir tarafa yöneliyor. Kilimsiz gelenlerin imdadına da karton koliler satan çocuklar yetişiyor. 1-2 lira karşılığı kartonla oturma yeri de ayarlanabiliyor. Herkesin yemeği farklı. Kimi yumurta getirmiş, kimi pidenin arasına kaşar koyup yiyor. Ama bir de piknik tüpünü bu kalabalığa sokmaya çalışanlar var. Onlara da yanlarında oturanlar müdahale ediyor, "Burada piknik tüpü mü yakılır?" diye uyarıyorlar. Caminin avlusunda iftar yapanları geçerek, içeriye doğru ilerliyoruz. Türbe bu yıl tadilatta. Ama hacet penceresi açık. İnsanlar önünde ellerini açıp dua ediyor. Bazılarıyla sohbet ediyoruz, türbenin içine girememek onları etkilememiş. "Olay içsel, maneviyatta. Burada olmak, bu kadar yakında durup dua etmek bizim için yeterli," diyorlar. Sadece dışarıdaki avluda değil, caminin içindeki alanda da iftar açmak için bekleyen pek çok Müslüman var. Sohbet edince burada iftar açmanın onlar için ne kadar önemli olduğuna kanaat getirip Eyüp Belediyesi tarafından düzenlenen iftarlara doğru yöneliyorum.

17. YÜZYILIN OYUNCAK MERKEZİ
Eyüp'ün 17. yüzyılda oyuncak üretim merkezi olduğunu biliyor muydunuz? Eyüp, İstanbul'da manevi havanın en iyi teneffüs edildiği yer. Dinsel amaçlı ziyaretlerin en yoğun olduğu bölge. Hal böyle olunca sünnet merasimleri için de Eyüp'ün yolu tutulurmuş. Sünnet sonrası çocuğa hediye almak adettendir. İşte tam iskeleden türbeye giden yolda sıra sıra oyuncakçılar varmış. Hatta buraya Oyuncakçı Çıkmazı adı verilmiş. Bugün adı hâlâ Oyuncakçılar Çarşısı ama sadece tek bir dükkan kalmış. 19. yüzyılda Pera'da açılan oyuncakçılarla baş edemeyince buradakiler bir bir kapanmış. Eyüp oyuncaklarının özelliği ise o dönemde artık malzemelerden yapılması. Tahtakale'nin atık tahtaları, Sütlüce Mezbahası'ndan atılan deri ve bağırsak fazlaları, Kağıthane ve Alibeyköy derelerinde biriken kil kullanılarak yapılırmış bu oyuncaklar. Şimdi oyuncakçılık, atölyelerde kadınlar tarafından yeniden canlanıyor. Ahşap topaçlar, kaynana zırıltıları, hacıyatmazlar, kuşlu arabalar... Fiyatlar, oldukça makul, darbukalar 3 lira, büyük boy cambazlar ise 25 lira.

TARİHİ OSMANLI EVLERİ KURULDU
Eyüp'te şu sıralar Belediye Binası önü de pek hareketli. Buraya tarihi Osmanlı evleri kurulmuş. Aslında geçtiğimiz yıl da kurulmuştu. İlgi büyük olunca belediye bu yıl da uygulama kararı almış. Belediyenin önündeki tarihi yolda, Haliç kıyısında kurulan tahta Osmanlı evlerinde geleneksel yemek kültürümüzü yansıtan stantlar, çocuklar için eğlenceli etkinlikler, mini lunapark, çay bahçeleri, mini restoranlar ve açık hava sineması yer alıyor... Belediye, Ramazan süresince Türk Sineması'na damgasını vurmuş filmleri Eyüplülerle buluşturacak. Ayrıca yine aynı bölgede tarihi fotoğraf çektirmek için bir dekor kurulmuş. Kaftanınızı giyip tahta oturuyorsunuz ve 8.5 TL karşılığında nostaljik fotoğrafınızı alıyorsunuz. Fotoğraf için kuyruk oluşuyor. Tarihi Osmanlı evleri arasında en çok baştan aşağı pembe olan gül suyu stantları dikkat çekiyor. Zaten bu stanttakiler gelene geçene kolonya misali gül suyu ikram ediyorlar. Öz Köfte, Bereket Döner, Osmanlı Güveç, Tarihi Osmanlı Balıkçısı ise buradaki mini restoranlardan sadece birkaçı. Mutfaklar evlerin içinde oluyor. Ortadan yol geçiyor. Masalar ise karşıdaki çimenlik alana kurulu. Kimi restoranların masa ve sandalyeleri tahta, bazılarınınki plastik. Birkaç tanesi de yerlere minderler sermiş. Ayrıca buralarda ufak tefek eşyalar satan standlar da var. Dondurmacı da var, zemzem suyu satan da... Ayrıca kolye, yüzük ya da kokulu tespih satan tezgahlara da rastlamak mümkün. Şekerci, şerbetçi, lokmacı da hazır bekliyor. Ne de olsa yemek sonrası tatlı iyi gidiyor.

RESTORANLARDA SAHUR DA VAR
Eyüp'te iftar açabileceğiniz pek çok iyi restoran da var. Üstelik burada mönüler zengin ama fiyatlar diğer semtlerden daha düşük. Canlı tasavvuf müziğinin eşlik ettiği zengin bir iftar mönüsünün fiyatı yaklaşık 34 TL. Restoranlar da sahur mönüsü veriyor. Bunların fiyatları ise genelde 17-19 TL arasında değişiyor. Mihmandar, Ensar Konağı, Köfteci Ramiz ve Semazen, semtte iftar ya da sahur yapabileceğiniz en iyi yerler.