Gökyüzünde ince bir gümüş çizgiyle başlayan o kadim yolculuk; şehirlerin ruhunu, evlerin neşesini ve kıtalar arası gönül köprülerini bir bir aydınlattı. Bu yıl ramazan ayı, mahzun sofraları aynı duada buluşturan muazzam bir senfoniye dönüştü.
İftar topu patladığında; Taksim'den Gazze'ye, Saraybosna'dan Hartum'a kadar herkes 'bir olma' duygusunu hissetti. Sokaklar, iftar sonrası dökülen mahmur sessizliği rafa kaldırıp eski bayramların cıvıltısını kuşanırken; evler, çocukların heyecanıyla süslenmiş birer huzur adasına dönüştü. Üniversite yemekhanelerinden kütüphane çıkışlarına, mahalle aralarındaki komşu ziyaretlerinden dijital platformlardaki toplu mukabelelere kadar; bu yıl ramazan, her zamankinden daha renkli, daha genç ve çok daha evrensel bir hikaye yazdı. İşte 2026'nın o unutulmaz ramazan panoraması...
BİNLER KAŞIK SALLADI
On bir ayın sultanı, İstanbul başta olmak üzere yurdun dört bir yanında devasa bir dayanışma seferberliğiyle karşılandı. İstanbul'un meydanlarında kurulan geleneksel iftar çadırları, binlerce vatandaşı aynı tabağa kaşık sallarken buluşturdu. İhtiyaç sahibi ailelerin kapıları çalındı, binlerce haneye sıcak yemek ulaştırıldı. Sosyal yardımların nezaketle birleştiği bu yıl, 'sağ elin verdiğini sol el görmedi' ama ramazan bereketi her eve girdi. İftar sonrasında ise İstanbul'un meydanları adeta açık hava festivallerine dönüştü. Sosyal mesafe kaygılarının bittiği, samimiyetin arttığı etkinliklerde, dinletiler ve tiyatrolarla dayanışma ruhu kültürel bir şölene dönüştü.
SIRA ARKADAŞLIĞI SOFRALARDA
Bu yılın en sıcak görüntüsü üniversite kampüslerinden geldi. Amfilerden çıkan öğrencilerin kütüphane önlerinde kurulan o dev sofralarda buluşması, bu yılın en taze ve umut dolu görüntüsüydü.
Aslında paylaşılan; sınav stresiyle, gelecek hayalleriyle ve samimi sohbetlerle demlenmiş bir kardeşlikti. "Askıda İftar" uygulamaları, öğrencilerin kendi aralarındaki dayanışmayı bir iyilik yarışına dönüştürürken; üniversite mescitleri, teravih sonrası yapılan derin akademik tartışmaların ve filizlenen yeni dostlukların kalbi haline geldi.
ŞEHİRLERİN RUHU UYANDI
Osmanlı'nın o dillerden düşmeyen ramazan eğlenceleri, bu yıl tozlu raflardan inip en modernize edilmiş haliyle meydanlara, parklara ve caddelere döküldü. Geleneksel kıyafetleri içinde, ibriklerinden serinlik akıtan şerbetçiler; damakların yanı sıra geçmişe özlem duyan gönülleri de ferahlattı. Mahalle aralarında yeniden canlanan kapı önü komşu ziyaretleri ve teravih sonrası cami avlularında demlenen o derin, içten sohbetler; özlemi çekilen o eski bayram neşesini bugüne taşıdı.
Bu yıl sokaklar, "Nerede o eski ramazanlar?" sorusuna verilmiş en canlı, en renkli ve en gür sesli cevap oldu. Teravih namazı ise ramazanın ayında modern zamanın koşturmacasına verilen en anlamlı mola oldu.
Namaz sonrası cami avlularında demlenen koyu sohbetler, elden ele dolaşan akide şekerleri ve omuzlara atılan hırkalarla yapılan serin gece yürüyüşleri; ramazanın o dingin ve güven veren yüzünü bir kez daha hatırlattı. Günün ilk ışıklarıyla başlayan ya da ikindi serinliğinde kurulan mukabele halkaları, bu yıl da asırlık bir geleneği bugüne taşıdı. Camilerin huzurlu atmosferinde bir araya gelen her yaştan insan, 'mukabele'nin o eşsiz ritmiyle Kur'an'ın sesinde buluştu.
DÜNYAYI SARAN İYİLİK KUŞAĞI
Türkiye'nin yardım eli, bu yıl sınırları hiç olmadığı kadar zorladı. Coğrafya sınırları kağıt üzerinde kaldı. Ülkemizin en ücra köylerinden dünyanın öteki ucundaki mazlum coğrafyalara kadar uzanan iyilik kuşağı, milyonlarca insanın iftar sevincine ortak oldu. Vakıf ve derneklerin hayata geçirdiği projeler, 'umut operasyonu' niteliğindeydi. İftar çadırları kuruldu, zekatlar emin ellere ulaştırıldı ve binlerce yetimin bayramlık sevinci bu derneklerin titiz çalışmalarıyla gerçeğe dönüştü.
ANADOLU'NUN YAŞATILAN GELENEĞİ
Amasya sokakları bu yıl da askeri bando coşkusuyla yankılandı. 157 yıldır aralıksız sürdürülen bando geleneği, iftarı sıradan bir bekleyişten çıkarıp şehir karnavalına dönüştürdü. İftar sonrası mahalle meydanlarında sahnelenen Hacivat ve Karagöz gösterileri, çocukları tabletlerinden ayırıp ailelerle buluşurdu. Siirt'te ise zaman bin yıl öncesine ayarlandı. Ramazanın en masum halini yansıtan 'küpecik' geleneğiyle, sokaklar çocuk sesleriyle şenlendi.
BURUK GÖNÜLLERE TESELLİ OLDU
Gazze'de yıkıntıların arasındaki sofralar sabrın en somut kalesi olurken; sınırın diğer yanında Suriye'de uzun yıllar süren çatışmalar sonrası ilk kez esen 'özgürlük havası' ramazana bambaşka bir anlam yükledi. Bosna Hersek'te ise Başçarşı'nın kadim taşları, geleneksel lezzetlerin ve asırlık iftar sofralarının yeniden canlanışına şahitlik ederek Balkanlar'ın o zarif ruhunu selamladı. Milyonlarca Müslüman, ihramlar içinde Kabe'nin etrafında dönerken; Mescid-i Nebevi'nin avlusu, dünyanın en büyük ve en dilsiz iftar sofrasına ev sahipliği yaptı.
MAHYALARIN VAKUR DURUŞU
Ramazan gecelerinde başımızı gökyüzüne her çevirdiğimizde bizi selamlayan o ışıltılı mesajlar ise aslında 17. yüzyıldan bugüne uzanan dev bir görsel hafızanın ürünü. İlk kez Sultan I. Ahmed döneminde Sultanahmet Camii'nin minareleri arasında parlayan mahyalar, yüzyıllardır İstanbul semalarını manevi birer tuvale dönüştürüyor. Osmanlı'nın estetik anlayışını gökyüzüne taşıyan mahya geleneği, ilk kez Sultanahmet Camii'nde hayat bulduktan sonra dalga dalga tüm Osmanlı şehirlerine yayıldı. İlk dönemlerde zeytinyağı kandillerinin titrek ışıklarıyla örülen o devasa harfler, zamanla gaz lambalarına ve günümüzde ise modern elektrik ampullerine yerini bıraktı. Fakat değişmeyen tek şey, "Hoş geldin ya Şehr-i Ramazan" nidasının gökyüzündeki vakur duruşu oldu.
CAMİLERİN KÜÇÜK MİSAFİRLERİ
Cami avluları ise asırlık ağırbaşlılığını, çocukların o hayat dolu cıvıltısına emanet etti. Bir zamanların 'camiye gelene şeker' ile sınırlı olan ödüllendirme geleneği, bu yıl yerini çok daha eğlenceli etkinliklere bıraktı. Artık camiler teravih aralarında bahçede koşturan, oyunla duayı birbirine harmanlayan minikler için dev birer oyun ve huzur alanıydı. Eski bir Anadolu geleneği olan tekne orucunun o tatlı heyecanını ilk kez tadan minikler, iftar sofrasında büyükleriyle aynı heyecanı paylaşmanın gururunu yaşadı. Onlar için ramazan; büyüklerin şefkatiyle sarılan, sıcak bir kucaklaşma ve birlikte olmanın neşesi demekti. Camilerin kubbesinde yankılanan çocuk gülüşleri, mübarek ayın ruhunun en saf ve en duru hali olarak hafızalar kazındı.
EVLERDEKİ İBADET KÖŞELERİ
Bu yıl ramazan, evlerimizin en özel köşelerinde, adeta modern dergah zarafetiyle de yaşandı. Şehrin gürültüsünden arınan haneler, "Ramazan Köşesi" geleneğinin zirve yapmasıyla bambaşka bir kimliğe büründü. Estetikle maneviyatın el ele verdiği yeni akım, ruhun dinlendiği bir huzur adasına dönüştürdü. Duvarları süsleyen minyatür ışıklı mahyalar, akşamın loşluğunda evlere masalsı bir hava katarken; özel köşelerin asıl mimarları yine çocuklar oldu. Kendi elleriyle boyadıkları 'iyilik takvimleri' ile her güne yeni bir erdem sığdıran minikler, kadife kaplı rahlelerin başında ibadetin en özel haliyle tanıştı. İnancın derinliğini görsel bir şölenle harmanlayan aileler, çocukların zihninde sevgi ve zarafetle örülü silinmez izler bıraktı.
NOTALARDAKİ MUCİZE
Kim derdi ki asırlık bir zikir ritmi, modern dünyanın dijital müzik listelerini altüst edecek? Celal Karatüre tarafından yorumlanan Kabe'de Hacılar Hu Der Allah ilahisi, uluslararası müzik platformlarının zirvesinden yankılandı. Uluslararası listelerde 1 numaraya kadar yükseldi. Sosyal medyanın gücüyle birleşen ezgi, Japonya'nın o neon ışıklı, en meşhur caddelerinden New York'un gökdelenlerine kadar her yerde yankı buldu. İslam'ın evrensel neşesinin dijital çağdaki en somut kanıtı oldu.
İFTAR ÖNCESİ PİDE RANDEVUSU
İftar vaktine dakikalar kala mahalle fırınlarının önünde oluşan pide kuyrukları ise ramazanın simgelerinden biri haline geldi. Gün boyu süren orucun ardından taze pide almak için sıraya giren mahalle sakinleri, bu bekleyişi kısa sohbetlerle küçük bir mahalle buluşmasına dönüştürdü. Sırasını bekleyenlerin birbirine saati sorması, "Bu sene yumurtalı mı, susamlı mı?" tartışmaları ve pideyi poşete koymadan, o sıcaklığını elinde hissetmenin verdiği huzur... İşte bu kuyruklar, aslında gün boyu süren sabrın en lezzetli ödülüdür. Pidenin sıcaklığı avuçları ısıtırken, mahallelinin birbirine ettiği o samimi "Hayırlı iftarlar" temennisi ise günün tüm yorgunluğunu fırın kapağının ardındaki ateşte eritip kül eder...
Sabah.com.tr Uygulamamızı İndirin
Uygulamalara Özel Ayrıcalıkları Keşfedin!
