Doping testi yaparken tümör bulduk!

Dopingin anayasası yayınlandı. Bilim adamları bir araya gelip 'Dopingle Mücadele ve Futbolda Performans Artırma Yöntemleri'ni yayınladı. Türkiye Futbol Federasyonu Dopingle Mücadele Kurulu ve Türkiye Basketbol Federasyonu Sağlık Kurulu Başkanlığı görevlerinde bulunan Prof. Dr. Turgay Atasü de, dopingle ilgili sorularımızı yanıtladı...

FIRSATI KAÇIRDIK
Geçen yıl yaşanan doping skandalı, ülke olarak imajımızı çok sarstı mı?
İmajımız değişmedi ama dünyada sayılı ülkeye verilen bir fırsatı elimizden kaçırdık. Dopingle Mücadele Laboratuvarı kapatıldı. Bence bundan daha büyük bir ayıp olamaz ve bu ayıp da Hacettepe Üniversitesi'ne aittir.
Hacettepe'nin bir test hatası yaptığı ortaya çıkmıştı. Sizce bu hata, o sporcuların doping yapmadığının kesin kanıtı mı?
"O sporcular kesinlikle doping yapmamıştır" diyemeyiz çünkü daha sonra aynı örneklerden başka laboratuvarlarda bir kontrol daha yaptıramadık. Yasal olarak "Doping yapılmamıştır" sonucu çıkabilir ama başka bir yere daha kontrol ettiremedik. Çünkü yönetmeliklere göre bu benim işim değil!
Sporcular hukuk başarısı sonucu mu aklandı?
Testlerin sonucuna itiraz eden Amerikalı oyuncu, avukatıyla birlikte İsviçre'li bir uzmandan yardım aldı. İsviçreli uzman, testlerin seyir defterini Hacettepe Üniversitesi'nden istedi. Test sonuçlarını uygulanış yöntemlerinden dolayı tenkit etti; WADA (Uluslararası Anti Doping Ajansı) da bunu haklı bularak sonuçların kökten iptalini sağladı.

BİZİM İLGİMİZ YOK
Bu test hatasında siz de suçlandınız. Sporun rekabet ortamı içinde bu hırçınlıklar normal mi? "Bizde de hata olabilir" diye kuşkuya düştüğünüz oldu mu?
Bizim ilgimiz yok. Biz rutin kontroller yaparız. Kontrol edeceğimiz kişileri de kura ile seçeriz. Aldığımız örnekleri laboratuvara yollarız. Bizim suçlanmamız çok anlamsızdı. Biz polis de değiliz; bunu herkes bilsin!

YEDİKLERİNDEN GEÇEBİLİYOR
Dopingli olduğu ortaya çıkan sporcuya nasıl bakarsınız?
Etik bir harekette bulunmayan insana nasıl bakıyorsam ona da öyle bakarım. Bazen farkında olmadan doping alanlar vardır. Yediği, içtiği şeyi bilmeyen sporcuda da doping çıkabiliyor. Büyükbaş hayvanlara kilolu olsunlar diye anabolizanlar yapılıyor. Onu yiyen sporcuda bu madde pozitif çıkıyor. Meksika'da böyle olaylar görülmüştür.
Hakemlere neden doping kontrolü yapılmıyor?
UEFA ve FIFA'da böyle bir şey yok. Sadece UEFA'nın talimatında, hakemin "Şu sporcuda dopinge bakılsın" deme hakkı var.

DOPİNGİN İÇİNDE EN ÇOK TIP VAR
Doping kontrolünü yalnızca doktorlar mı yapabilir?
Doping, tıp fakültelerinde okutulmaz. İçinde hukuk, kimya gibi pek çok şey var ama en çok da tıp var. Biz aslında idrardan tarama yapıyoruz. Her zaman doping bulmuyoruz, bazen de hastalık buluyoruz. Örneğin bu taramalarda tesadüfen testis tümörü bulabiliyoruz.

20 YILIN SONUNDA DOPİNG ORANIMIZ YÜZDE 0.5'E İNDİ
Hacettepe Üniversitesi'nin yetki belgesi alındı ve şimdi Türkiye'nin doping testleri Köln'de yapılıyor. Türkiye'de bunu yapabilecek bir laboratuvar yok mu?
Maalesef artık yok! Ben bu konudaki büyük üzüntümü Hacettepe Tıp Fakültesi'nin eski rektörüne bildirdim. Bu olaylar yaşanmadan da laboratuvarın başındaki hocanın biyokimya açısından desteklenmesi gerektiğini söyleyerek uyarıda bulunmuştum. Sonra bu sonuç yaşandı.
Türkiye'de çok fazla doping yapıldığını düşünüyor musunuz?
Eskiden yapılıyordu ama bizim 20 yıllık eğitim savaşımızla doping oranımız yüzde 0.5'e indi. Avrupa'da yüzde 2 ile 2.5 olan oranlar bizde ise 0.5 düzeyinde. Ama bu yüzden kimse bizi kutlamıyor, teşekkür yazmıyor, plaket bile vermiyor!
Doping neden yasak? Dopingin serbest olması gerektiğini savunanlarla ilgili yorumunuz nedir?
Biri dopingli çıktığında yapan da yaptıran da bunu savunuyorsa 'ahlaksız' olarak değerlendirilmelidirler. Getirin kağıdı, bu sözümün altına imzamı atayım.
Siz hayatınızda hiç doping yaptınız mı?
Aklımın kenarından bile geçmedi. Allah korusun!

GEÇEN SENE NE OLMUŞTU?
DIANA TAURASI OLAYI BÜYÜK YANKI YARATTI
13 Kasım 2010'da oynanan Türkiye Kadınlar Basketbol Ligi 4'üncü hafta maçı sonrası yapılan rutin doping kontrollerinde; Fenerbahçe Bayan Basketbol Takımı'nın ABD'li oyuncusu Diana Taurasi'nin idrar örneğinde, yasaklı uyarıcı maddeler listesinde yer alan Modafinil'e rastlanmıştı. Olay, başta Amerika olmak üzere tüm dünyada manşetlere taşındı.

CEZALARIN HEPSİ GERİ ALINDI
Ocak ayında Fenerbahçe, genç oyuncuyla sözleşmesini feshetti; Basketbol Federasyonu oyuncuya men cezası verdi. Olayın yankıları sürerken Taurasi'nin avukatları itiraz etti ve analizi gerçekleştiren Hacettepe Doping Kontrol Merkezi'nin 'analizi hatalı yaptığı' bilgisi Şubat'ta gündeme bomba gibi düştü! Diana Taurasi ile birlikte dopingli çıktığı açıklanan diğer sporcular da aklandı. Fenerbahçeli Orhan Şam, Karssporlu Ali Mesut ve Karşıyakalı futbolcu Barış Memiş'in doping cezaları da geri alındı.

YARIN: KIRMIZI ETTE DOPİNG TEHLİKESİ