PLT yüksekliği nedir, neden olur? PLT yüksekliği hangi hastalığın belirtisidir?

Platelet, kan pulcukları ya da trombosit, kandaki kırmızı ve beyaz kan hücreleri ile ilişkilendirilebilir. Vücutta önemli bir göreve sahip olan plateletler kan damarlarında oluşabilecek yaralanma sonucu görülen kanama durumunda yara bölgesinin onarılmasına yardımcı olur. Aynı zamanda yaranın tamamen kapanıp iyileşmesi için pıhtılaşmayı sağlayarak pıhtılaşmanın hızlı bir şekilde gerçekleşmesine katkıda bulunur. PLT yüksekliği pek çok sağlıklı bireyde görülebileceği gibi altta yatan bazı ciddi sağlık sorunlarının habercisi olabilir.

PLT YÜKSEKLİĞİ NE ANLAMA GELİR?

PLT yüksekliği yapılan kan testi sonucu kandaki platelet miktarının 400.000 /MCl'nin üzerine çıktığı durumlarda meydana gelen klinik bir bulgudur. Tıp literatüründe trombositoz olarak isimlendirilen PLT yüksekliği, vücudun olması gerekenden fazla trombosit üretimi yapmış olduğunu ifade eder.

PLT YÜKSEKLİĞİ HANGİ HASTALIĞIN BELİRTİSİDİR?

Platelet miktarının kandaki oranı çeşitli etkenler nedeniyle yükselebilir ve düşebilir. Trombosit sayısının gereğinden yüksek veya düşük olması, çeşitli problemlere ve komplikasyonlara sebep olabilir. Yüksekliği durumunda beyin felci ve kap krizi risklerini doğurabilir. Kandaki trombosit sayısı tam kan sayımı (hemogram) testi ile ölçülebilir. Test sonucu doğrultusunda doktorunuz gerekli tedaviyi en kısa sürede başlatacaktır. Kandaki trombosit yüksekliğinin neden olduğu diğer sağlık sorunlarına ilişkin detayları şu şekilde sıralayabiliriz;

• Vücuttaki demir oranının azalması durumunda kemik iliğindeki kırmızı kan hücrelerinin miktarında azalma görülür. Bu noktada üretimi hızlandırma adına devreye giren hormonlar nedeniyle PLT yüksekliği meydana gelebilir.
• Bazı sebeplerden dolayı dalağı alınan kişilerde trombosit yıkımında yavaşlama ortaya çıkarak trombosit yüksekliği gelişebilir.
• Genetik etmenler de trombosit sayısının yükselmesine neden olabilir.
• İltihaplı romatizma, iltihabı bağırsak hastalıkları gibi romatolojik hastalıklar trombosit sayısının yükselmesini tetikleyebilir.
• Bazı kemik iliği kanserleri trombosit sayısının ciddi boyutlarda artmasına neden olabilir.
• Aynı zamanda inflamatuar bozukluklar ve kullanılan bazı ilaçlardan kaynaklanan nedenler PLT yüksekliğine neden olabilir.

PLT YÜKSEKLİĞİ NEDEN OLUR?

PLT yüksekliği yukarıda da bahsettiğimiz gibi demir eksikliği, iltihaplı hastalıklar, alerjik tepkiler, kemik iliği kanserleri, cerrahi operasyonlardan kaynaklanan risk faktörleri, kullanılan çeşitli ilaçlar, romatoid artrid hastalıkları, genetik faktörler ve dalak aldırma gibi cerrahi operasyonlardan dolayı PLT sayısında artış görülebilir.

BEBEKLERDE PLT YÜKSEKLİĞİNİN SEBEPLERİ NELERDİR?

Bebek ve çocuklarda PLT yüksekliği bazı durumlarda viral ve bakteriyel enfeksiyonlar, travma sonrası kan kaybı, demir eksikliği, gizli kanser, Romatoid Artrit, Kwasaki hastalığı gibi faktörlerden kaynaklanabilir. Öte yandan bebeklerde yapılan kan sayımında PLT değeri 130 000400 000 mm3 arası olmalıdır. Bu değerin üzerinde olması durumunda trombosit yüksekliği veya trombositoz olarak tanımlanır. Bu durum hafif seyrettiğinde normal kabul edilir ve tedavi gerektirmez. Ancak değerlerin çok yüksek olması durumunda hastanın taşıdığı riskler göz önünde bulundurulur ve çeşitli ilaç tedavileri uygulanabilir. Hafif ve orta düzeyde seyreden PLT yüksekliğinde ise kanın sulanmasına yardımcı olmak için doktorunuz aspirin tedavisi önerebilir. Aynı zamanda damar yolu ile vücuda bağışıklık sistemini etkileyen interferon proteini aktarılabileceği gibi acil vakalarda PLT değerini olması gereken değere düşürmek için plateletferez tedavisi düşünülebilir.