Hamilelik döneminde kansızlık görülme oranı gelişmekte olan ülkelerde %50'lerdeyken anne kayıplarının %40-60'ından sorumlu olduğu yönünde. Dolayısıyla anne adaylarının hamilelik sürecinde kan değerlerini takip etmesi ve bu süreçte demir, B12 vitamini ve folik asit desteğini gözden geçirmesi gerekiyor. Gebelikte çok sık karşılaşılan bu durum bazen hafif türden seyredebilir ve erken tespiti ile tedavisi sağlanır. Ancak kansızlığa yönelik bir tedavi başlatılmadığı müddetçe anne ve bebeğin sağlığı olumsuz etkilenir. Peki, hamilelikte kansızlık neden olur, nasıl tedavi edilir? Hamilelikte kansızlık nasıl geçer? Hamilelikte kan değerleri kaç olmalı? Hamilelikte kansızlığa ne iyi gelir? İşte merak ettiğiniz tüm detaylar…
HAMİLELİKTE KANSIZLIK NEDEN OLUR?
Hamilelik döneminde yaygın olarak demir eksikliği anemisi görülmektedir. Oksijen taşımakla görevli olan hemoglobinin yapısını demir oluşturur. Gebelik döneminde %85 oranından kansızlık nedeni demir eksikliğinden kaynaklanmakta. Bununla birlikte demir eksikliğine neden olan çeşitli sebeplerden bahsetmek mümkün. Örneğin; B12 ve folat vitaminin yeteri kadar alınmaması, mevcut olan kronik rahatsızlıklar kansızlığa yol açabilir. Ancak kansızlık genellikle demir ve folik asit eksikliğinden meydana gelir ve gebelikte gerek besin yolu ile demirden zengin yiyecekler tüketilmesi gerek takviye vitamin kullanımı şarttır.
AŞIRI KANSIZLIK TEDAVİ EDİLMEZSE NE OLUR?
Kansızlık tedavi edilmediğinde vücut oksijen yetersizliğine maruz kalarak zorlanıyor. Dokulara giden oksijenin azlığı uzun sürdüğünde bu zorlanma sonuç olarak kalp yetmezliği ve kalp büyümesine yol açabiliyor. Yeteri kadar oksijenin dokulara ulaşmaması sonucu iç organların her biri ve kas ve beyin de zarar görebiliyor. Akciğerlerde nefes darlığı, kramplar, unutkanlık, el ve yaklarda uyuşma ve psikolojik bozukluklar görülebiliyor.
Gebelikte ise kansızlık durumu düşük ağırlıklı bebek doğumu ve erken doğum riskini arttırabilir. Aynı zamanda gebelikte kansızlığın tedavi edilmediği durumlarda vücut direncinde düşmeler ve buna bağlı olarak hastalıklara sık yakalanma olasılığı artabilir. Doğum sonrası lohusalık döneminde bebeğin ihtiyaçların giderme açısından sorunlarla karşılaşılabilir hatta doğumda kan verilmesi (transfüzyon) durumu gerekebilir. Aynı zamanda bebek ve çocuklarda büyüme geriliği başlayabilir, fiziksel aktiviteler azalır, sık sık hastalanma, algılama ve öğrenme becerileri olumsuz etkilenir.
HAMİLELİKTE KAN DEĞERLERİ KAÇ OLMALI?
Kansızlık diğer bir ifade ile anemi, kandaki hemoglobin miktarının 11 mg/dl'nin altına düşmesi ile ortaya çıkar ve bu durum kansızlıkla ilişkilendirdiğinden değerlendirilmesi gerekir. Gebelikte fetüs ve plasentanın ihtiyaçları arttığından bu süreç zarfında anne adaylarının günde yaklaşık 4 mg demir gereksinimini karşılaması gerekir. Gebelik dönemi öncesinin 2 katı olan bu miktar hamileliğin en erken dönemlerinde kan hemoglobin ve ferritin düzeylerine paralel olarak saptanmalı eksikliği durumunda ise uygun bir tedavi yöntemi başlamalıdır.
HAMİLELİKTE KAN TAKVİYESİ
Hamilelikte 2. Yarıya gelindiğinde günlük demir ihtiyacı neredeyse 30 mg'a ulaşır. Bu doz besinlerle karşılanamadığında takviye alınması gerekebilir. Kansızlık ile ilgili genel bir şikayetiniz var ve bu kansızlığın nedeni tam olarak demir eksikliğinden kaynaklanıyorsa gebelik öncesi kullanılan haplara gebeliğin başlaması ile birlikte devam edilmesi gerekir. Ayrıca doğuma girdiğinizde kansızlık miktarı aşırı ise kan nakli gerekebilir. Kansızlık adına alınan takviyeler kabızlığa yol açabilir. Takviyelere ek olarak gebeliğinde kabızlığı arttırma riski olduğundan bu açıdan bazı gerekli tedbirlerin alınması gerekebilir.
GEBELİKTE HEMOGLOBİN DÜŞÜKLÜĞÜ
HBG yani hemoglobin kırmızı kan hücreleri ve kemik iliğinde depo edilen demir açısından önemli bir proteindir. Akciğerlerdeki oksijen kandaki hemoglobine tutunarak vücuttaki dokulara taşınır. Vücuttaki demir seviyesini ortaya çıkaran hemoglobin anemi veya kansızlık sorunlarında ilk bakılan parametre olarak karşımıza çıkar. Hemoglobin düzeyinin düşüklüğü durumunda kansızlık tanısı konur. Hemoglobin hamilelik düzeyi olarak ele alındığından gebeliğin anemisini gösteren 10.5 gm/ dl'ye düşebilir.
GEBELİKTE KANSIZLIK TEDAVİSİ
Gebelikte kansızlık demir ya da vitamin haplarının kullanımı ile tedavisi mümkün olan bir durumdur. Anemi etkilerini azaltmak ve kansızlık sorununu ortadan kaldırmak için günlük rutine bu tip takviyeler eklenerek depoların dolması sağlanır. Ancak bazı şiddetli anemi vakalarında kan transfüzyonu gerekebilir. Doğru bir tedavi yöntemi için mutlaka doktorunuza danışın.
HAMİLELİKTE KANSIZLIK İÇİN NE YEMELİ?
Beslenmede yapılan bazı hatalar vücutta demir emiliminin zorlaşmasına neden olabilir. Özellikle çay ve kahve gibi içeceklerin yemek esnasında değil ara öğünlerde ya da diğer zamanlarda tüketilmesi önerilir. Ek olarak C vitamini emilimi arttırmaya yarayan bir vitamindir. Bu nedenle demir kaynaklı besinlerle birlikte taze sıkılmış 1 bardak portakal suyu içilmeli ve öğünlerin yanında bol yeşil yapraklı sebzelerin tüketimi tavsiye edilmektedir. Gebelikte vücut vitamin ve mineral yönünden zengin bir beslenmeye ihtiyaç duyar, bu etapta beslenmenin önemi son derece önemlidir. Sağlıklı beslenmenin yanı sıra demir emilimini azaltan yiyecekleri bir arada tüketmekten kesinlikle kaçınılmalıdır. Bu noktada diğer önemli bir unsur ise kan yapan yiyeceklere yönelmek ve kansızlık sorununa beslenme ile destek olmaktır. İşte hamilelikte kansızlığa ne iyi gelir sorusuna ilişkin detaylar şöyle;
