Tüm beslenme uzmanları, sebze tüketimini artırmanın genel sağlık üzerinde olumlu etkileri olduğu konusunda hemfikir. Peki '30 bitki puanı' stratejisini duydunuz mu? BBC Türkçe'de yayınlanan habere göre; bu yaklaşım, miktardan çok çeşitliliğe odaklanıyor ve bağırsak sağlığını desteklemek için yedi gün içinde 30 farklı bitkisel gıda tüketmeyi hedefliyor. Bu fikir, 10 binden fazla kişinin katıldığı kitle kaynaklı bir araştırma olan American Gut Project'ten ortaya çıktı. Plant-Based Health Professionals UK'nin kurucusu Dr. Shireen Kassam'a göre, araştırma haftada 30'dan fazla farklı bitki türü tüketen kişilerin bağırsak mikrobiyomlarının daha çeşitli olduğunu ve bunun da sağlığı desteklediğini gösterdi. Peki bitki puanı nasıl sayılır? Bitkiler altı gruba ayrılıyor:
■ Tam tahıllar (kahverengi pirinç, yulaf, arpa ve kinoa)
■ Sebzeler
■ Meyveler
■ Baklagiller (mercimek, nohut ve fasulye)
■ Fındık ve tohumlar
■ Otlar ve baharatlar Bu, kahve ve bitter çikolatanın da (kakao içeriği yüzde 70 veya daha fazla olan) tohumlardan elde edildiği için listeye dahil olduğu anlamına geliyor. Soya ile yapılan tofu da bu kapsamda değerlendiriliyor. Burada önemli olan ise çeşitlilik. Aynı bitkiyi iki kez tüketmek ekstra bir bitki puanı kazandırmıyor. Kassam, "En faydalı gıdalar 'doz etkisi' gösterir; yani makul sınırlar içinde ne kadar çok tüketilirse o kadar iyi. Ancak aynı bitkiyi bir hafta içinde birden fazla kez puan olarak sayamazsınız" diyor.
POLİFENOLLER KRONİK HASTALIK RİSKİNİ AZALTIR
30 bitki yöntemine göre; aynı meyve veya sebzenin farklı renkleri ayrı puan olarak değerlendirilebiliyor. Örneğin turuncu ve sarı biberler ya da yeşil ve kırmızı elmalar farklı puan sayılıyor. The 30 Plan kitabının yazarı diyetisyen Catherine Rabess'e göre bunun nedeni, farklı renkli bitkilerde bulunan kimyasalların çeşitliliği. Rabess bu durumu şöyle anlatıyor: "Polifenollerin (bir bileşik grubu) işlevi, gıdanın rengine ve türüne bağlı olarak büyük ölçüde değişebilir. Bu faydalı bileşiklerden ne kadar fazla çeşit alırsak o kadar iyi. Bağırsakların koruyucuları olarak görülebilecek polifenoller; antioksidan, antienflamatuar ve antimikrobiyal özelliklere sahiptir. Zararlı mikroorganizmalara karşı savunma sağlar ve kronik hastalıklarla ilişkili olabilecek iltihaplanma ile oksidatif hasarı azaltır."
BİTKİ PUANI OLARAK SAYILMAYANLAR
Rabess'e göre bu sorunun yanıtı oldukça basit: "Tam gıdalardan elde edilmeyen her şey." Gıdaların işlenmesi, içerdikleri faydalı bileşenleri çoğu zaman azaltır ya da ortadan kaldırır. Örneğin beyaz ekmek ve makarna, lif açısından zengin kepek ve tohum kısmı çıkarılmış buğday tanesinin iç bölümünden yapılır. Bu nedenle bitki puanı olarak sayılmazlar. Aynı durum beyaz pirinç için de geçerlidir. Buna karşılık kahverengi makarna, kahverengi pirinç ve tam tahıllı ekmek tam tahıl oldukları için 30 bitki puanı içinde değerlendirilir. Benzer şekilde meyve suyu, günlük önerilen beş porsiyon meyve-sebze tüketimine katkı sağlayabilir; ancak lif içermediği için bitki puanı hesabına dahil edilmez.
Sabah.com.tr Uygulamamızı İndirin
Uygulamalara Özel Ayrıcalıkları Keşfedin!
