Beyin sağlığını korumak ve sağlıklı bir yaşam süresini desteklemek için yapabileceğimiz şeyler var. Zorlu aktivitelere katılarak beyin üzerinde koruyucu etkiye sahip 'bilişsel bir rezerv' oluşturabiliriz. Bunu günlük yaşamın bir parçası olarak gerçekleştirmek de mümkün. BBC Türkçe'nin haberine göre; İskoçya'nın Edinburgh kentindeki Heriot-Watt Üniversitesi'nden psikolog Alan Gow, "Yaşımız ne olursa olsun, düşünme becerilerimizi biraz daha geliştirebilmemizi sağlayacak teknikler var" diyor. Beynimizi korumak için fiziksel, sosyal ve zihinsel alanlarda küçük, kademeli değişiklikler yapmak yeterli. İşte başlamak için en keyifli üç yöntem:
1 YÖN BULMA EGZERSİZLERİ
Yaşlanmayla gelen bilişsel gerilemeye karşı korunmanın bir yolu, beynin belirli bir bölümünü hedeflemek. Yön bulmakta rol oynayan beyin bölgesi hipokampüsün, Alzheimer hastalığında belirtiler ortaya çıkmadan birkaç yıl önce etkilenen ilk yer olduğuna inanılıyor. İngiltere'deki University College London'dan erken Alzheimer teşhisi konusunda uzman nörolog Dennis Chan "Yıllardır Alzheimer hastalarının ilk belirti olarak sıklıkla kaybolduğunu biliyoruz" diyor ve erken teşhisin çok önemli olduğunu söylüyor.
Bu nedenle, beynin bu bölgesini korumak, belirtileri önlemeye veya geciktirmeye yardımcı olabilir. Örneğin araştırmalar; ambulans ve taksi şoförlerinin diğer meslek gruplarına kıyasla Alzheimer'a bağlı ölüm oranlarının en düşük olduğu meslekler arasında gösteriyor. Araştırmacılar, bunun nedeninin şoförlerin beyinlerini daha çok 'mekansal işlemlerde' kullanmaları olduğunu belirtiyor. Benzer şekilde, dört ay boyunca mekansal yön bulma görevi verilen sağlıklı erkekler üzerinde yapılan bir çalışmada, navigasyon becerilerinde iyileşme ve hipokampus hacminde kayıp olmaması gözlemlendi. Chan bunun nedeninin muhtemelen yaşam tarzı sayesinde beyin yapısının sağlam kalması olabileceğini belirtiyor ama genetik faktörlerin de rol oynadığına inanılıyor. Orienteering (yön bulma) gibi sporlarla veya çocuklarda yapı bloklarıyla mekansal becerilerimizi geliştirmek için çalışabiliriz. Telefonunuzdaki haritayı kullanmadan yön bulmak da bu bölgeyi güçlendirebilir çünkü GPS kullanımının mekansal hafızayı zayıflattığı biliniyor. Dikkatli tasarlanmış bilgisayar oyunları da yardımcı olabilir. Örneğin, yaşlı yetişkinler üzerinde yapılan küçük bir denemede, sanal gerçeklik mekansal navigasyon oyunu oynayanların hafızalarının geliştiği bulundu.
2 SOSYAL OLUN
Çok sayıda araştırma, sosyal olarak aktif kalmanın bizi bilişsel gerilemeden koruduğunu gösteriyor. Örneğin, daha yüksek sosyal etkileşime sahip 100 yaşını aşan kişilerin beyin sağlığı daha iyi. Orta yaşta sosyal aktivitelere katılmanın ise yaşlılıkta genel bilişsel yeteneği artırdığı tespit edildi. Orta ve ileri yaşlarda sosyal anlamda daha aktif olanların bilişsel rezervlerini artırdığı için demans riskinin yüzde 30-50 daha düşük olduğu bulundu. Sosyal anlamda aktif kalmak semptomları da geciktirebilir. 1923 yaşlı katılımcıyla yapılan bir çalışmada, demans geliştirenler arasındaki sosyal anlamda en az aktif olanların, en aktiflere kıyasla beş yıl daha erken demans geliştirdiği görüldü. Bunun nedeni, sosyal kalmanın stresi azaltmaya yardımcı olması ve bizi yaşamın zorluklarına karşı daha dirençli hale getirmesi.
YENİ ŞEYLER ÖĞRENMEK NÖRONLARI GÜÇLENDİRİYOR
3 YAŞAM BOYU ÖĞRENME:
Sağlıklı yaşlanmanın en önemli göstergelerinden biri, bireyin eğitimde geçirdiği yıl sayısı. Eğitimde daha fazla zaman geçirenlerin demans riski daha düşük. Beynimiz, zorluklar ve yeniliklerle gelişiyor çünkü ve bu, yaşlanmaya karşı en savunmasız beyin bölgelerini güçlendiriyor. Beynimizi aktif tuttuğumuzda, bilişsel gerilemenin yavaşladığı kanıtlandı. Bunun temel nedenlerinden biri, öğrenmenin yeni nöronlar oluşturmasının yanı sıra mevcut nöronları da güçlendirmesi. Bu da yaşlanmaya ve hücre ölümüne karşı koruma sağlayabilir. Chan, "Alzheimer'a karşı direnç kazandıran şey tam olarak bu esneklik ile yeni sinir hücreleri ve sinapslar oluşturma yeteneği" diyor.
Sabah.com.tr Uygulamamızı İndirin
Uygulamalara Özel Ayrıcalıkları Keşfedin!
