İran ve ABD gerginliği devam ederken Hürmüz Boğazı karşılılık restleşmelerle bir açılıp bir kapanıyor. Küresel ticarette pek çok üründe olduğu jet yakıt tedarikinde de yaşanan aksaklıklar fiyatları yukarı çekti. Avrupa'nın artan ithalata bağımlılığı krizi daha da derinleştiriyor. İşte detaylar…
JET YAKIT FİYATLARI ARTIYOR
Avrupa'nın Orta Doğu'dan gelen jet yakıtına bağımlılığı Avrupa'nın enerji arzındaki kırılganlığını yeniden ortaya çıkardı. Yaz aylarında seyahatlerin artması beklenirken yakıt krizi Avrupalı turistleri zor durumda bırakacak. Savaş, Avrupa'da jet yakıt ithalatını büyük oranda azaltırken pek çok rafinerinin kalıcı olarak kapanması veya bioyakıt üretimine alanlarına dönüştürülmesi nedeniyle yerel üretim son 20 yılda geriledi.
Gelişmelerle beraber jet yakıt fiyatları varil başına 200 doların üzerine kadar çıktı. Orta Doğu'dan gelen jet yakıt ithalatına başka bir alternatif ise ABD. Ancak buradan gelecek yakıt, talebi karşılamakta yetersiz kalıyor. Yakıt krizinin Asya'yı vurması bazı Asya ülkelerini yurt içi talebi karşılamak için ihracat kısıtlamalarına itti.
AVRUPA'NIN BAĞIMLILIĞI ARTTI
2009 yılında Avrupa'da yaklaşık 100 rafineri faaliyet gösteriyordu. Avrupa Yakıt Üreticileri Birliği'nin verilerine göre, bu rafinerilerin 28'i 2009'dan bu yana ya kapatıldı ya da dönüştürüldü. Avrupa'da emisyon azaltma politikaları nedeniyle rafineriler kapatılırken ithal arz bağımlılık da arttı. Rusya'dan gelen doğal gazın 2022'den bu yana çökmesi de bağımlılığı artırdı.
Avrupa'nın en büyük havayolu şirketi Lufthansa, Perşembe günü yaptığı açıklamada "İran savaşı öncesine kıyasla iki katından fazla artan kerosen fiyatları ve işçi anlaşmazlıklarından kaynaklanan ek yükler nedeniyle" uçuş programını azaltma ve bazı uçaklarını daha erken hizmetten çıkarma planlarını hızlandırdığını belirtti .