Yöneticiliğini yaptığım şirketin bir müşterisi, iki kişilik konser bileti gönderdi. Aslında yöneticisi olduğum departmanın bu müşteriyle bir ilgisi yok. Ama biletin fiyatı el yakacak cinsten. Yine de o konsere gittim. Doğru mu yaptım?(N.) Türk Dil Kurumu, rüşveti şöyle tanımlıyor: "Yaptırılmak istenen bir işte yasa dışı kolaylık ve çabukluk sağlanması için bir kimseye mal veya para olarak sağlanan çıkar." Konser bileti gönderen müşteriyle direkt ilişki içinde bulunmadığınıza göre buna rüşvet demek zor. Ama bir de madalyonun öbür yüzü var: Bileti gönderen şirketin çalıştığınız kurumla çıkar ilişkisi bulunuyor.. Karşılaştığınız etik ikilemin yanıtını, ABD'deki Texas A&M Üniversitesi'nde (TAMU) mühendis adaylarına verdiği etik dersinin notlarında buldum. TAMU'ya göre karşılık beklemeksizin verilen bir hediyeyi hem kabul etmek için hem de reddetmek için güçlü nedenler mevcut. Önce, böyle bir hediyeyi kabul etmek için ileri sürebileceğimiz nedenlere bakalım. Hediyeyi kabul edebiliriz, hatta etmeliyiz çünkü... 1) Hediyeyi kabul etmek, hediyeyi veren şirketle aramızdaki ilişkinin gelişmesi anlamına gelecek. Çalıştığımız şirketin o şirkete işi düştüğünde, aramızdaki dostluk sayesinde daha hızlı ve kaliteli hizmet alacağız. 2) Bu tip hediyeler, birçok sektörde işin olağan bir parçası. Zaten büyük şirketler için bedava bilet, önemli bir maliyet değil. 3) Herhangi bir sektörde bütün şirketlerin yöneticilerine karşılıksız hediye gönderilmesi durumunda, o sektördeki şirketlerden biri lehine rekabet avantajı doğmaz. Buna karşılık, karşılıksız hediyeleri reddetmek için de güçlü gerekçeler var: 1) Başka bir şirketteki bir yönetici, müşterinizin kendisiyle çalışanlara bedava bilet gönderdiğini öğrenince, "Bunlarla çalışırsak, biz de konserlere bedava gideceğiz," diye düşünecek. 2) Hediye çok pahalı. Bu tip hediyeleri vermeye genellikle ancak büyük şirketlerin gücü yeter. Bu da, rekabetin küçük şirketler aleyhine bozulmasını getirir. 3) Rüşvetin tanımı dünyada her yıl daha da katılaşıyor. Eskiden rüşvet olarak değerlendirilmeyen şeyler artık rüşvet olarak değerlendiriliyor. Bu sefer yorum yapmak yerine, bunca bilgiden sonra kararı size bırakıyorum...