25 özgür yıl

Bundan 53 yıl önce, 13 Ağustos 1961 tarihinde evlerinden işlerine gitmek için çıkan Berlinliler, kentin Sovyetler’e ait bölümünde gördüklerine önce bir anlam veremedi. ‘Halk Polisleri’ kentin doğusunda kalan bölümünde sınır olustururken, işçiler de yolları kazarak betonları ve dikenli telleri çekmeye başlamıştı. Her şeyden habersiz işlerine giden insanlar, okullarına giden çocukların akşam saatlerinde evlerine dönmek istediklerinde polis ve askerlerin geniş güvenlik önlemleri alarak halkı yaşadıkları yerlere sokmadıklarını gördü. İnsanların “Ailem, evim orada, gitmem lazım” çığlıkları Sovyet askerleri tarafından dikkate alınmazken, 28 yıl sürecek ayrılık böylece başlamış oldu.\n\n43 KİLOMETRE YÜZLERCE\n\nÖLÜ Berlin’de Belediye Baskanı Willy Brandt yönetiminde olağanüstü toplanan kent yönetimi şehrin ortasında Sovyetler tarafından oluşturulan bu sınıra karşı ne önlem alınacağını tartışırken, Batı Almanya’nın başkenti Bonn’da Federal Şansölye Konrad Adenauer, Sovyetlerin bu adımına karşı ne önlemler alınacağını düşünüyordu. Ne yazık ki başta ABD olmak üzere İngiltere, Fransa ve savaşın mağlubu Almanya’nın gösterdiği sert tepki sonuç vermeyecek, ‘Soğuk Savaş’ dönemi resmen başlayacaktı. 28 yıl boyunca iki halkı birbirinden ayıracak 43.1 km uzunluğundaki duvar, batıya kaçmak isteyen yüzlerce Doğu Alman’a da mezar olacaktı.\n\nPRAG’DA YAKILAN ATEŞ\n\n1980’li yılların sonunda Sovyetler Birliği Devlet Başkanı Gorbaçov’un uyguladığı ‘Perestroika’ (yeniden yapılanma) politikası ile Doğu Bloku vatandaşları da özgürlüğün tadına varacakları günler için geri sayıma başlamıştı. Eski Doğu Almanya Demokratik Halk Cumhuriyeti, Doğu Berlinlilerin diğer Doğu Blok’u ülkelerine geçmesine izin verince, binlerce Berlinli soluğu başta Prag olmak üzere bu ülkelerde aldı. Haftalardır 5 binden fazla Doğu Alman vatandaşına ev sahipliği yapan ve tıka basa dolu olan Almanya Federal Cumhuriyeti’nin Prag Büyükelçiliği’ne 30 Eylül 1989 tarihinde akşam saatlerinde gelen dönemin Dışişleri Bakanı Hans Dietrich Genscher de binanın balkonundan yaptığı tarihi konuşmada, “Size artık istediğiniz yere özgürce gidebileceğiniz müjdesini vermeye geldim” cümlesiyle Demokratik Almanya Cumhuriyeti’nin de sonunu ilan ediyordu.\n\nDAHA FAZLA DİRENEMEDİ\n\n“Biz Halkız” sloganıyla 9 Ekim 1989 tarihinde Doğu Almanya’daki Leipzig kentinde toplanan 70 bin kişi seyahat özgürlüğü talebiyle barışçıl bir şekilde yürürken, diğer kentlerde de Pazartesi Gösterileri adı altında Alman Sosyalist Pirlik Partisi (SED) rejimine karşı gösteriler düzenlendi. Gösterilere karşı daha fazla direnemeyen Doğu Almanya yönetimi, SED’li Günter Schabowski’nin 9 Kasım 1989 tarihinde yaptığı “Duvarları açıyoruz, isteyen Doğu Almanya vatandaşı istediği yere özgürce gidebilir” açıklamasıyla, duvarın işlevini yitirdiğini resmen tüm dünyaya ilan ediyordu. Duvarın yıkılışının üzerinden 25, iki Almanya’nın birleşmesinin üzerinden ise 24 yıl geçti. Başkent Berlin’de bu hafta sonu duvarın yıkılışının 25. yılı nedeniyle çeşitli etkinlikler düzenlenecek. Berlin’e ülkenin çeşitli yerlerinden gelecek yüzbinlerce Alman bu tarihi ana eşlik edecek. 43.1 km uzunluğundaki duvardan geriye sadece sembolik parçalar kaldı. Ancak duvarın izleri bir nesil üzerinden uzun süre silinmeyecek.\n\nERDAL PEKTAŞ / FRANKFURT