18 YAŞ ALTINDAKİ HİZMET VE EMEKLİK\r\n\r\n \r\n\r\n18 yaş altındayken sigortalı çalışmanın emekliliğe nasıl bir katkı sağladığını bu yazımda ayrıntıları ile bulacak, prim ödeme gün sayısına nasıl katkısı olduğunu anlayacaksınız\r\n\r\n \r\n\r\n18 yaşın altında geçen sigortalılığınızı emeklilik yönüyle iki yönden değerlendirmekte fayda var. Birinci yön ülkemiz ile 18 ülke arasında yapılan sosyal güvenlik sözleşmesine göre değerlendirilirken sizlerin emeklilik yaşı ve tamamlanacak prim gün sayısı sanki 18 yaş sonrası çalışmış gibi kabul edilip erken emekli olma hakkınız doğar. Yurtdışı borçlanma işlemi yapılırken borçlanma satın alınacak süreler 18 yaş sonrası esas alınarak işlem yapılır.\r\n\r\n
YURTDIŞINDA GEÇEN SİGORTALILIK\r\n\r\n5510 sayılı kanuna göre malullük, yaşlılık ve ölüm sigortalarının uygulanmasında, 18 yaşından önce malûllük, yaşlılık ve ölüm sigortalarına tâbi olanların sigortalılık süresi, 18 yaşını doldurdukları tarihte başlamış kabul edilir. Bu tarihten önceki süreler için ödenen malûllük, yaşlılık ve ölüm sigortaları primleri, prim ödeme gün sayılarının hesabına dahil edilmekte.\r\n\r\n01.10.2008 öncesi reform yasası öncesi uygulanmakta olan 506 sayılı kanuna göre 01.04.1981 tarihinden önce malûllük, yaşlılık ve ölüm sigortalarına tescil edilmiş olanlar hakkında sigortalılık süresinin 18 yaşın doldurulduğu tarihten başlayacağına ilişkin hükmü uygulanmaz. Konuyu pekiştirecek olursak SSK (4-a) sigortalılarından, sigortalılık süresinin başlangıcı;\r\n\r\n- 01.04.1981 tarihinden önce ise bu tarih,\r\n\r\n- 01.04.1981 tarihinden sonra ise 18 yaşın doldurulduğu tarih sigortalılık süresinin başlangıcı sayılır. Ancak 18 yaşın öncesinde geçen çalışma süreleriniz iptal edilmeyip, prim ödeme gün sayınıza ilave edilir. Bu durum, 5510 sayılı kanunun yürürlük tarihinden önce sigortalı olan SSK (4-a) sigortalıları için yalnızca yaşlılık aylığı için geçerli olup, malullük ve ölüm aylıklarınızda ise uygulanmaz. Çünkü malullük ve ölüm aylığı işlemi sırasında 18 yaş esas alınmakta.\r\n\r\n
ÖRNEKLE ANLATIM\r\n
\r\n - ÖRNEK:
\r\n
\r\n12.09.1971 doğumlu Seher Yayla ilk kez 18 yaşını doldurmadan 25.03.1989 tarihinde 506 sayılı kanuna tabi olarak çalışmaya başladığını düşünelim. Seher Yayla’nın yaşlılık aylığına hak kazanma koşullarına bakıldığında, 20 yıl, 45 yaş ve 5300 prim gün sayısı koşullarının arandığı görülür. Sigortalı 18 yaşını doldurmadan sigortalı olarak çalışmaya başladığından, 20 yıllık sigortalılık süresinin tespitinde 18 yaşını doldurduğu 12.09.1989 tarihi sigortalılık süresi başlangıcı alınarak 20 yıllık sigortalılık süresini 12.09.2009 tarihinde doldurmuştur.\r\n\r\n \r\n
\r\n - ÖRNEK:
\r\n
\r\n03.10.1993 doğumlu sigortalı ilk defa 18 yaşını doldurmadan 01.06.2010 tarihinde SSK kapsamında sigortalı olarak çalışmaya başlamış ve 1000 gün prim ödeyerek 19.07.2016 tarihinde vefat etmiştir. Ölen sigortalının 1800 gününün bulunmaması nedeniyle hak sahiplerine 5 yıllık sigortalılık süresi ve en az 900 gün prim gün sayısı üzerinden aylık bağlanması gerekir. 5 yıllık sigortalılık süresinin tespitinde, ölen sigortalının işe girdiği tarihte 18 yaşını doldurmaması nedeniyle 18 yaşını doldurduğu 03.10.2011 tarihi sigortalılık başlangıç tarihi olarak dikkate alınması gerekir.\r\n\r\nBu sigortalının hak sahiplerine bağlanacak ölüm aylığı koşullarının tespitinde, vefat eden sigortalının 18 yaşını doldurduğu 03/10/2011 tarihi, sigortalılık süresinin başlangıcı olarak alınır.\r\n\r\nÖlüm tarihi 19 07 2016\r\n\r\n18 yaşın dolduğu tarih -
03 10 2011 \r\n\r\n16 gün 9 ay 4 yıl\r\n\r\nölüm aylığı bağlanması için gerekli olan 900 prim ödeme gün sayısı yerine geldiği halde 5 yıllık sigortalılık süresi bulunmadığından ölüm aylığı bağlanması mümkün olmaz\r\n\r\n \r\n
\r\n - ÖRNEK:
\r\n
\r\nMaluliyet yönüyle 18 yaş uygulaması ise ölüm aylığı örneğine benzerlik teşkil eder. 11/08/1992 doğumlu Bayram Yayla ilk kez 18 yaşını doldurmadan 01.01.2009 tarihinde 5510 sayılı kanuna tabi 4 (a) kapsamında çalışmaya başlamış ve yüzde 70 çalışma gücü kayıp oranı üzerinden malul sayılarak 06.07.2021 tarihinde malullük sigortasından tahsis talebinde bulunmuştur. Tahsis talep tarihi itibariyle 2900 prim gün sayısı bulunmaktadır. Malullük aylığı bağlanması için gerekli olan 10 yıllık sigortalılık süresi ve en az 1800 prim gün sayısı koşullarının gerçekleşip gerçekleşmediğine bakıldığında;\r\n\r\nTahsis talep tarihi 06 07 2021\r\n\r\n18 yaşın dolduğu tarih -
11 08 2010 \r\n\r\n25 gün 10 ay 10 yıl\r\n\r\nSigortalının 10 yıllık sigortalılık süresi ve 2900 prim gün sayısının bulunması nedeniyle tarafına aylık bağlanması gerekir. Demek ki 10 yıllık sigortalılık süresi koşulu hesap edilir iken 18 yaşını doldurduğu tarih esas alınarak hesap edilir.\r\n\r\n \r\n\r\nSÖZLEŞMEYE GÖRE UYGULAMA\r\n\r\nÜlkemiz 28 ülke ile anlaşma imzalamış dahi olsa 6552 sayılı yasanın uygulanmasına bakıldığında davasız olarak 18 ülke yapılan sosyal güvenlik sözleşmesinde yukarda izah ettiğimiz şekilde yaşlılık aylığı farklı maluliyet ve ölüm aylığı işlemleri farklı bir uygulamaya tabi olur. Bu durumda yurtdışında yaşayan Avrupalı Türkler ile ülkemizde yaşayanlar arasında bir ayrım söz konusu olmayıp eşit işlem yapılır. Yurtdışına gitmeden önce bir sigortalılığınız mevcut ise bu durumda SSK,BAG-KUR, Emekli Sandığı, Banka Sandığı başlangıcı esas alınacağından 28 ülke için uygulama aynı şekilde olup 6552 sayılı yasadaki ayrım söz konusu değildir.\r\n\r\n \r\n\r\nBİRDEN FAZLA SİGORTALILIK HALİ\r\n\r\nÜlkemizde birden fazla sigortalılık durumunuz mevcut ise bu sigortalılık hallerinden başlangıç tarihiniz en eski olanı sigortalılık süresi başlangıç sayılarak statüler arasında bir ayrıma tabi tutulmaksızın\r\n\r\n \r\n\r\nKayhan GENÇ / ALMANYA\r\n13 yıldır Almanya’da yaşıyorum. Türkiye’de 1985 yılı başlangıçlı 3300 gün sigortam var. Askerliği 2000 yılında yaptım. Almanya’da 2 yıl çalıştım. 2013’te çalışamayacak şekilde ağır rahatsızlandım Almanya 5 yıl çalışmayı tamamlayamadığımdan emekli olamıyorum. Almanya’da çalışamaz raporum var ve yardım alıyorum. Almanya’dan emekli olma şansım var mı?\r\n\r\nCEVAP:\r\nAlmanya ve Türkiye arasında imzalanan sözleşme kapsamında akit ülke çalışma başlangıçları diğer ülkede de başlamış gibi değerlendirilir. Bu sebeple Türkiye hizmetlerinizi Alman Sigorta Kurumu’na bildiriniz. Bunun yanı sıra Türkiye’de bağlı bulunduğunuz Sosyal Güvenlik Kurumu’na müracaat etmeniz durumunda malullük değerlendirilmesi için tam teşekküllü bir hastaneden alınacak yüzde 60 ve üzeri rapor neticesinde Türkiye’den de malullük aylığı bağlanacaktır.\r\n\r\n \r\n\r\nNE ZAMAN VE NASIL EMEKLİ OLURUZ?\r\nKanuni Rahmi AYDIN / ALMANYA\r\n09.03.1965 doğumluyum. 1981’in 10. ayında Almanya’ya geldim. 1982 - 1999 yılları arası sigortalı çalıştım. 1999’dan bugüne ise serbest meslek yapıyorum. Eşim, 20.02.1965 doğumlu, 1972 de Almanya’ya geldi. 1981 - 1987 yılları arası sigortalı çalıştı. 1987’den sonra 3 çocuk yetiştirdi ve ev hanimi. Oğlum, 01.12.1987 Almanya doğumlu, 17 yaşından itibaren çalışıyor. Ailecek 2004’te Alman vatandaşlığına geçtik. Türkiye’den nasıl, ne zaman, kaç para ödeyerek emekli olabiliriz?\r\n\r\nCEVAP:\r\nEşiniz ve siz Türkiye’de usulüne uygun çalışma yaparak, eşiniz 87 bin 840 TL ödeyerek, siz 90 bin 450 TL ödeyerek hemen emekli olursunuz. Oğlunuzun 18 yaşından sonra Türk vatandaşı olarak çalışılmış süreleri olmadığı için şu anda borçlanmaya esas günü yok. Usulüne uygun çalışma yaparak statü belirleyebilir, Türk vatandaşlığına geçerek de 4500 günden 60 yaşında emekli olur.
