Emeklilik elde edenlerin bir bölümü maaşlarının düşük bağlandığından şikâyetçi oluyorlar ve sıkça bu durumu düzeltmenin bir yolu bulunup bulunmadığı sorusunu yöneltiyorlar. Konuyu öncelikle Türkiye ile yurtdışı borçlanma yapanlar diye ikiye ayırmak gerekir. Öncelikle ülkemizde aylıklarının düşük bağlandığı yönündeki vatandaşlarımızın durumunu inceleyelim. SGK, son yıllarda APHB Meslek Kodu uygulaması ile birlikte, çalışma hayatında yaygın olan asgari ücret uygulamasına set vurarak mağduriyetleri asgariye indirme konusunda yeni bir sistem getirmişti. Buradaki amaç meslek gruplarına göre ayrım yapıp alınan ücretiniz ile gerçek primlerin ödenmesidir.
ÖRNEK KARAR
Aylığı düşük bağlanan ve sigorta primi gerçek ödenmeyenlerle ilgili Yargıtay Kararı hem emsal hem de yazımızın özüne ışık tutacaktır. Örnek kararı şöyle: Çalışma yaşamında daha az vergi ya da sigorta primi ödenmesi amacıyla zaman zaman, iş sözleşmesi veya ücret bordrolarında gösterilen ücretlerin gerçeği yansıtmadığı görülmektedir. Bu durumda gerçek ücretin tespiti önem kazanır. İşçinin kıdemi, meslek unvanı, fiilen yaptığı iş, işyerinin özellikleri ve emsal işçilere ödenen ücretler gibi hususlar dikkate alındığında imzalı bordrolarda yer alan ücretin gerçeği yansıtmadığı şüphesi ortaya çıktığında, bu konuda tanık beyanları gözetilmeli ve işçinin meslekte geçirdiği süre, işyerinde çalıştığı tarihler, meslek unvanı ve fiilen yaptığı iş bildirilerek sendikalarla, ilgili işçi ve işveren kuruluşlarından emsal ücretin ne olabileceği araştırılarak sonuca gidilmesi gerekir. (9.YHDE. 2010/41176 K.2013/3612 T.30.01.2013) Bu şekli ile Yargıtay asgari ücretle siz çalışanların hak aramasında emsal/örnek işçiliği esas almış ve bizlere ışık tutmaktadır.
AVRUPALI TÜRKLERİN DURUMU
Yurtdışı borçlanma işlemi yaparken aylık bağlama oranı yüksek olan yıllarla ilgili işlem yapmalıyız. Doğum ve askerlik borçlanmaları genellikle aylıklarımızı artıran borçlanma şeklidir. Günlük ödeme kazancı ile emekli yaşımız aylığı azaltan ve
yükselten olgulardır. Bu arada SGK, yaptığınız doğru işleme karşın aylığınızı düşük bağlamış ve ikinci karar ile düzeltmiyor ise dava açmanız yerinde olacaktır.
TERCÜMANIN ÇEVİRİSİ GEÇERLİDİR
Gerek Noterlik Kanunu, gerekse de Noterlik Kanunu Yönetmeliğini incelediğimizde, noterlik hizmetlerinde kullanılacak tercümanların kaydı, yemini ile ilgili düzenlemede bulunmaktadır. Kendisi noter önünde yemin etmiş ve yeminli tercüman yetkisi almış birisine Avrupalı Türkler olarak yaptırdığınız tercüme mahkeme önünde geçerlidir. Ancak davanıza bakan hâkim yeminli tercümanın yaptığı çeviriyi şayet yeterli bulmaz ise noter onaylı tercüme isteme hakkına sahip olduğunu da unutmayalım.
