Sağlıklı bir ilişkinin temel anahtarı, öncelikle kişinin kendi ihtiyaç ve arzularını önemseyip sonrasında karşısındakinin ihtiyaçlarına öncelik sağlayabilmesidir. Sağlıklı bir birliktelikte olmak, kişiye hem fiziksel hem de psikolojik sağlıkta pozitif etkiler yaratır. Doğru ilişki, birlikteliğin nasıl oluşum göstereceğini, ilerleyen sürecini ve bitimini öğrenmelerini sağlayan ilişkidir. Sağlıklı ilişki, partnerlerin kendilerine olan saygılarını, yeterliliklerini arttıran ve yaşanan krizleri çözebilmek için fırsatlar tanınan ilişki türüdür. Sağlıklı ilişki kurmak ve kurulan bu ilişkiyi sürdürebilmek için bazı iletişim becerileri ve teknikler gerekmektedir. İlişkiler bir anda kurulmaktan ziyade bireylerin belirli çabaları ile birlikte zaman içinde inşa edilmektedir. İlişkideki kişiler, her ne kadar aynı olsa da hiçbir zaman tam olarak aynı olmak zorunda değillerdir. Zamanla birbirlerinde ortaya çıkan bu farkların doğru bir iletişim ve davranış kalıplarıyla çözülmesi ile de ilişkiler sağlamlaşır. Sağlıklı bir ilişki öncelikli olarak güven içerir. İlişkide karşınızdaki kişiye güvenmeden, sürekli ondan şüphe duyarak yaşamak, sürekli soru işaretleri ile yaşamanıza sebep olur. Sağlıklı bir ilişkide olup olmadığınızı anlamak için ilişkinizin canlılığını yani heyecan derecesini gözlemleyebilirsiniz. İlişkiyi canlı tutabilmenin en önemli yollarından biri, ilişki için çeşitli fırsatlar yaratabilmektir. Partnerlerin birbirine zaman ayırması, birbirinize sevdiğinizi söylemek gibi davranışlar duyguları aktif bir şekilde tutabilmek için önemlidir. Sağlıklı ilişki; birbiri ile yarışmayan, zor zamanlarda birbirlerine destek olan yol arkadaşlığıdır. Partnerinizle herhangi bir konuda yarışta olmadan sevgi ve saygı dolu bir şekilde ilişkiyi sürdürmek ilişkinin içindeki bireyleri çok daha huzurlu ve mutlu bir hale getirecektir.
DOĞRU BİRLİKTELİK İÇİN GEREKEN ŞARTLAR
1. BASKI OLMADAN ÖZGÜR İLETİŞİM: İlişkide her iki bireyin de kendini kısıtlamadan özgürce ve baskı olmadan kendini ifade edebilmesi birlikteliğin sağlıklı olmasında en önemli faktörlerden biridir. İletişimin iyi yönde ve sağlıklı ilerlemesi, ilişkiyi sürdürebilmek için temel şarttır. Doğru iletişim de içeriğinde empati, girişkenlik ve saygıyı da içermelidir.
2. ONUN GÖZÜNDEN BAKABİLMEK: İyi bir iletişimin en önemli gereği empati becerisidir. Empati, kişinin karşıdakinin gözünden dünyayı görmesi ve bununla birlikte onun yerine geçebilmektir. Empati karşıdaki kişiyi etkin dinlemeyi içermektedir. Empati yapabilen kişiler karşıdaki kişinin söylediği şeyler kendine uymuyor olsa bile içinde var olan doğruları görebilmeyi sağlar. Empati bir diğeriyle bakış açıları farklı olunsa da karşıdakinin düşünce yapısını anlayabilme becerisidir.
3. SUÇLAYICI DİL YERİNE BEN DİLİ: Sağlıklı iletişimde en önemli adım, kişinin duygu ve düşüncelerini ben dili aracılığı ile aktarabilmesidir. Bu durumda da kişinin kendine yeterince güveniyor olması gerekmektedir.
İlişkilerde suçlayıcı olan sen dilini kullanmak yerine ben dilini kullanmak, krizlerin çok daha kolay yönetilmesini sağlar. Ben dili iletişimde duyguların da işin içine katıldığı bir yan olduğu için ilişkide yaşanan krizler çok daha kolay çözüme kavuşur ve çatışmaların çok daha büyümesi engellenir.
4. SESLER YÜKSELSE DE SAYGI ÖNEMLİ: İlişkide çatışmalarda bazen sesler yükselebilir ve öfke krizleri yaşanabilir, bu da ilişkiyi çıkmaza sürükler. Bundan ötürü sağlıklı ilişkide en önemli davranış kalıplarından biri de partnerinize sinirli veya kırgın olsanız bile duygularınızın nazik ve şefkatli bir biçimde dile getirilmesidir. Yani aslında temel nokta ilişkide yaşanan çatışmalarda olayı bir savaş haline dönüştürüp yenme dürtüsüyle hareket etmektense sorun olan olayda yol arkadaşlığı sağlanarak çözüm bulmaya çalışma olmalıdır.
5. İLİŞKİNİN TEMEL YAPITAŞI, PAYLAŞIM: Partnerler ilişkilerinde birbirleriyle açık bir şekilde duygu, düşünce, inanç ve beklentilerini paylaşabiliyor olmalıdır. Partnerlerin ilişkide bunları rahatlıkla paylaşabilmeleri için de birbirlerine inanç ve güven konusunda kafalarında soru işareti olmaması gerekmektedir. Bu paylaşımlar sağlam bir ilişkinin yapıtaşlarıdır. Bunların rahatlıkla paylaşılabildiği ilişkiler aynı zamanda güven ve yakınlık duygusunun da geliştiği ilişkilerdir.
6. SEVGİLİYE SOSYAL DESTEK ÖNEMLİ: Mutlu bir ilişki yaşamada çiftlerin birbirlerine gösterdiği sosyal destek önemli bir faktördür.
Kişi partnerinden aldığı sosyal destek sayesinde yaşadığı stres, depresyon benzeri olumsuz duygularının üstesinden gelebilir ve bu durum da hissettiği olumsuz duyguların ilişkiyi olumsuz yönde etkilemesini engeller.
İlişkide kişilerin partnerinin duygusal açıdan zorlandığını gördüğünde sosyal açıdan destek olması ilişkinin güven açısından gelişimi için de önemli olmaktadır.
7. BEKLENTİLERİN ORTAK OLMASI: Partnerlerin ilişkide birbirlerinden en önemli beklentileri, ait hissetme ihtiyacıdır. Bireylerin bir ilişkiye ihtiyaç duymalarındaki temel sebepler yalnızlıktan kurtulmak, ait olma ihtiyacı ve yalnızlıktan kurtulmaktır. Bu ihtiyaçların ilişkide karşılanması çok önemlidir. Beklentiler ilişkide ortak olduğunda ise her iki birey de bu ortak beklentileri karşılayabilmek için çaba gösterecektir.
8. DUYGULARI ANLAYABİLMEK: İlişkide partnerlerin birbirlerinin duygularını anlıyor olması çok önemlidir. Bu durum sadece yaşanan krizlerde değil her zaman için önemli olan bir durumdur. İlişkinin her bir döneminde partnerlerin birbirlerinin ne hissettiğini göz önünde bulundurması önemlidir. Bunu göz önünde bulundurmak için de partneri zorlamadan ve sınırına girmeden ne hissettiğinin sorulması gerekir.
9. DİNLEMEYİ BİLMEK: İlişkide partnerlerin birbirlerini dinlerken amaçlarının hata bulmak değil sadece birbirlerini anlamak olması gerekmektedir.
Konuşmanın sadece kendimizi ilgilendiren kısımlarını dinleyip geri kalan kısımlarını önemsememek karşıdaki kişinin duygu ve düşüncelerine yapılan bir tür saygısızlık olacaktır. Aynı zamanda karşıdaki kişiyi dinlerken aynı anda ne cevap verileceğinin düşünülmesi de sağlıklı bir iletişim ve ilişkinin önüne geçecektir. Bundan ötürü sağlıklı bir ilişkide etkin bir dinleme çok önemlidir.
10. KENDİNİ YOK SAYMAMAK : İlişkilerde yapılan en büyük hatalardan biri ilişkideki krizleri ve karşıdaki kişiyi üzmeyi engellemek adına yaşanan durumlara sessiz kalınmasıdır. Bu durum aynı zamanda bu duruma sessiz kalan kişinin bastırdığı duygularla birlikte, ilişkide "Neden hep ben!" diye ilişkiyi sorgulamasına neden olur. Bastırılan bu duygular da zamanla öfke patlamalarına ve ilişkilerde yaşanan krizlere dönüşebilmektedir.
