Pandemi sürecinde ‘Korona virüsü önlüyor’, ’Virüse karşı sağlığa faydası var’ gibi söylentilerle fiyatı hayli yükselen
ve önceki yıl başından beri fiyatı inmek bilmeyen sarımsaktaki artışın önümüzdeki yılda da artarak devam edeceği düşünülüyor.
2019 yılında ünlü Taşköprü sarımsağının bölgeden çıkışı 35-40 liraya, büyükşehirlerde perakende satış fiyatı 50-60 liraya kadar çıkmıştı. Dünyayı etkisi altına alan Korona virüse döneminde, korona virüse karşı sarımsağın iyi geldiği ile ilgili dolaşan söylentiler, bu fiyatta daha da zirve yaptırarak 80-100 kadar çıkarttı. Yaklaşık 1 buçuk yıldır inmek bilmeyen sarımsak fiyatında yaşanan bu fahiş yükseliş, vatandaşları endişelendiriyor. Dünya meşhuru Kastamonu Taşköprü sarımsağın kışlık için ilk kesimi Ağustos ayın başından yapılırken, bu sene fiyatlarda bir iniş olacağı bekleniyordu. Bu yıl sucuk ve pastırmacıların yüksek talebi, Korona virüs vakalarında devam eden artış, bazı şehirlerde yeri sarımsak tohumların yerine Çin tohumun ekilmesi gibi sorunlar nedeniyle bekleyenlerin umutları olumsuz sonuçlandırarak yeni sezonda sarımsak fiyatı 50 liradan başladı. Kış gelmeden yaşanan bu fiyat yükselişinin önümüzdeki kış aylarında aratarak devam edeceği düşünülüyor.
Vatandaşlar alım gücüne uyarak adetle veya demetle satın alan sarımsağın Eskişehir’deki satıcıları, bu sezon toptan satışların yüksek fiyatla başlanması nedeniyle tezgâhlarında da bundan etkilendiğini belirtti. Uzun yıllardır Eskişehir Kapalı Pazarda sarımsak satıcısı olan Sevil Yalçın yeni sezonda gelen sarımsağın fiyatını değerlendirdi. Sevil Yalçın, “Geçen sene sarımsak pahalıydı, ama Korona virüs olana kadar fiyatlar en azından sabitti. Korona zamanı sarımsak fiyatı daha da katılandı. Niye? Çünkü Korona virüse karşı sarımsağın bir süre faydaları hakkında bazı söylentiler dolaştı ortalarda. ‘Korona virüsü önlüyor. Virüse karşı sağlığa faydası var’ gibi söylentiler dolaşınca biz piyasada sattığımız 50-60 liralık sarımsağı toptan bile 60-70 liraya almak zorunda kaldık. Masraflarımızı ekleyerek biz satarken fiyat 80 liraya kadar yükseldi. Hatta bazı yerlerde kilosu 100 liraya satan sarımsak satıcısını de gördük. Geçen sene sel olduğu için verim az oldu ve fiyat yüksek olmuştu. Bu sene Kastamonu’nun yani sıra başka şehirlerde de sarımsak ekti. Bu nedenle biz fiyatlar ineceği bekliyorduk, ama olmadı. Çünkü virüs vakalarında ki artış nedeniyle toptan sarımsağı satışı yapanlar yine fiyatta büyük iniş yapmadı. Üstelik ‘verim yok’, ‘üretim az’ diyerek toptan bu sefer kilosu 35-40 liraya satılmaya başladı. Biz de üstüne kar ekleyerek 55 liradan satıyoruz. Fiyatlar yakın zamanda düşmez. Eğer düşerse de kasım, aralık ayında ancak bir nebze düşebilir” şeklinde konuştu.
“Fiyatlar sabit olmayınca biz önümüzü göremiyoruz”
Sarımsak pazarında fiyatlar sabit olmadığından toptan alanlar da büyük siparişler edince zarara uğramaktan korkuyor. Dolayısıyla tezgâhlarında sarımsak satanlar az ürün alıp sattıktan sonra yine sipariş ediyorlar. İki kere sipariş ve ayrı nakliye ücreti ise bu sefer yine sarımsağın fiyatı yükseliyor. Konu ile ilgili konuşan Yalçın, “Pazardaki fiyatlar da bu sene sabit değil. Yani bir düşüyor bir çıkıyor. Bu sefer biz önümüzü göremiyoruz. Yüksek fiyatta alıp daha sonra zarar ederiz diye az sarımsak alıyoruz. Az satıp yine alıyoruz. Bu durumda nakliye ücreti de yükseliyor, ama yine de fazla mal alıp satamamak veya ucuza satmaktan iyidir. Bu yıl sezon sonunda ellerinde kalan sarımsağı bile bize 65 liraya sattı. Biz aldıktan sonra tek tek arayarak kalitesi ve boyutuna göre fiyat koyduk. Onlardan en son gidenler kaldı şuan. Onları da 40 liraya satıyoruz. Bir de Çin sarımsağı bulabilirsiniz bazı tezgâhlarda, marketlerde. Onlar biraz ucuz oluyor, ancak onlarda sarımsağın tadı ve aroması bulamazsınız. Kastamonu sarımsağın bir parça alırsınız ve Çin sarımsağından bir tane alırsanız aynı etmez. Onlar sadece ‘içinde sarımsak var’ diye düşünüp vatandaş kendini rahatlatmak için alıyor. Çünkü Çin sarımsağı, sarımsağın yapması gereken faydaları asla etmiyor. Bunu bilenler bu nedenle fiyat yüksek de olsa yerli üretimi olan Kastamonu Taşköprü sarımsağı alıyorlar” diye anlattı.
"Pastırmacı ve sucukçular sarımsağın talebi yükletiyor"
Kapalı Pazarında sarımsak satan diğer bir tezgâhtar Şakır Erdemir de Yalçın’ın görüşlerine katılarak, bu yıl fiyatlarda iniş olmayacağı belirtti. Ayrıca Erdemir, sarımsağın yüksek fiyatının nedeni olarak ise sucukçu ve pastırmacıların yüksek talebi dolaysıyla oluşan mal krizi olduğu ifade etti. Erdemir, “Sarımsak fiyatı bu sene düşmez. Korona virüs nedeniyle fiyatlar yükseldiği düşünmüyorum, ancak Kastamonu sarımsağı kaliteliyken üretim azdır. O nedenle pahalı olur. Urfa, Antep ve Kahramanmaraş’ta Çin tohumu ekerler. Onların fiyatı biraz düşük oluyor. Ama onların lezzeti bile olmaz. Onlar ne sucuğa ne de pastırmaya katabiliyorlar. Türkiye’de sucuk ve pastırmaya bir tek Kastamonu sarımsağı katarlar. Başkası değil. Geçen senede yaşanan selin etkisi hala devam ediyor. Nasıl? O sel verimli topraklarını da alıp götürdü. Bu sene Kastamonu’da ekiş var, ama verim yine beklediği kadar olmadı bizim duyduğumuza kadar. Toptan satış yapanlar bize 35-40 liradan kapı açtı. Biz de ona göre alıp 40-50 liraya satıyoruz. Bir de pastırmacı ve sucukçular sarımsağın talebi yükletiyor. Bu nedenle piyasada kiriz oluşuyor ve fiyatlar yüksek gidiyor.. Bu sene fiyatlarda düşüş olacağı da düşünmüyorum. Geçen sene gibi aynı kalır” dedi.
