MASAK açılımı, amaçları ve görevleri gündemde en çok araştırılan konu başlıkları arasında yer alıyor. Ünlü fenomen Dilan Polat ve eşi Engin Polat'ın kara para akladıkları ve vergi kaçırdıkları öne sürülmüştü. Söz konusu iddialar sonrası Mali Suçları Araştırma Kurulu harekete geçti. Dilan Polat ve eşi Engin Polat hakkında geniş çaplı bir rapor hazırlandı. Bu son dakika haberi ardından MASAK nedir, ne anlama gelir, ne iş yapar merak konusu oldu. Hazırlanan rapora göre, 100 milyonlarca liralık şaibeli işlem var. Peki, MASAK ne iş yapar, amaçları neler, hangi yılda kuruldu? İşte tüm merak edilenler….
MASAK NEDİR, NE DEMEK?
Açılımı Mali Suçları Araştırma Kurulu olan MASAK, Türkiye'de mali suçlarla mücadele etmek ve finansal suçların önlenmesi amacıyla kurulmuş olan bir devlet kurumudur. Hazine ve Maliye Bakanlığı'na bağlı olarak faaliyetlerini sürdürmektedir
MASAK, 19 Kasım 1996 tarihinde yürürlüğe giren 4208 sayılı Karaparanın Aklanmasının Önlenmesine Dair Kanun ile kurulan, karapara aklama suçlarının araştırılması, incelenmesi için görevlendirilmiş bir kuruldur.
17 Şubat 1997 tarihinde fiilen görevine başlayan bu kurul, 5549 sayılı Suç Gelirlerinin Aklanmasının önlenmesi Hakkında Kanun ile yeniden belirlenmiştir.
MASAK NEYİ AMAÇLIYOR?
4208 sayılı kanun kapsamında kurulan MASAK, haksız yere kazanılan suç gelirlerini analiz ederek yetkili makamlara iletmeyi amaç edinmiştir. Bir nevi mali istihbaratı gerçekleştiriyor diyebiliriz.
Teröre finansman sağlayacak suçlar ile mücadelede de etkin olarak işlevini sürdürmektedir.
Gerektiğinde denetim yapmak, yurt dışı koordinelerde bulunmak, kamuoyunu bilinçlendirmek ve duyarlılığını arttırmak da görevleri arasında sayılmaktadır.
Detaylı yönetmelik ve yönergeler için T.C. Hazine ve Maliye Bakanlığı web sayfasına göz gezdirebilirsiniz.
MASAK GÖREVLERİ NELERDİR?
17 Şubat 1997 tarihinde faaliyetlerine başlayan MASAK'ın görevleri şunlardır;
a) Suç gelirlerinin aklanması ve terörizmin finansmanının önlenmesi amacıyla plan, program, politika, strateji hazırlama ve geliştirme süreçlerine katkıda bulunmak, kurum ve kuruluşlar arasında ulusal düzeyde risk değerlendirme çalışmaları da dâhil olmak üzere koordinasyonu sağlamak,
b) Faaliyet alanıyla ilgili mevzuat çalışmaları yapmak,
c) Suç gelirlerinin aklanmasının, terörizmin finansmanının ve ekonomik güvenliğe yönelik risklerin ortaya çıkarılması ve önlenmesi kapsamında gelişmeleri izlemek, önlemler geliştirmek, analiz, araştırma ve inceleme yapmak,
ç) Suç gelirlerinin aklanması ve terörizmin finansmanının önlenmesi kapsamında veri toplamak, şüpheli işlem bildirimlerini almak, analiz etmek ve bunları kaydetmek, istihbarat üretmek, gerekli görüldüğünde üretilen istihbarat ve analiz sonuçları hakkında ilgili birimleri bilgilendirmek,
d) 11/10/2006 tarihli ve 5549 sayılı Suç Gelirlerinin Aklanmasının Önlenmesi Hakkında Kanun, ilgili mevzuat ve bu Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi kapsamına giren hususlar ile ilgili olarak analiz, araştırma ve inceleme yapmak veya yaptırmak,
e) Aklama veya terörizmin finansmanı suçunun işlendiğine dair ciddi şüphelerin mevcut olması durumunda konuyu ilgili Cumhuriyet savcılığına intikal ettirmek,
f) Yapılan analiz, araştırma ve inceleme sonucunda aklama ve terörizmin finansmanı suçunun işlendiği hususunda olguların varlığının tespiti halinde, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu hükümlerine göre gerekli işlemler yapılmak üzere Cumhuriyet başsavcılığına suç duyurusunda bulunmak,
g) Aklama ve terörizmin finansmanı suçlarına ilişkin olarak Cumhuriyet savcısı, hâkim veya mahkeme tarafından intikal ettirilen konuları analiz etmek ve incelemek,
ğ) Analiz, araştırma ve inceleme sürecinde gerekli hallerde kolluk ve diğer birimlerden kendi görev alanlarında inceleme ve araştırma yapılması talebinde bulunmak,
h) Suç gelirlerinin aklanması ve terörizmin finansmanının önlenmesi amacıyla istihbarat ve kolluk birimleri ile işbirliği yapmak ve bilgi alışverişinde bulunmak,
ı) Suç gelirlerinin aklanması ve terörizmin finansmanının önlenmesi kapsamında risk kategorileri belirlemek ve gerekli hallerde yükümlüleri bilgilendirmek,
i) 5549 sayılı Kanun ve ilgili mevzuat kapsamında yükümlülük denetimi yapmak veya yapılmasını sağlamak,
j) Yabancı ülke kanunlarına göre yükümlülük denetimine yetkili mercilerin, merkezi yurtdışında bulunan yükümlülerinin Türkiye'deki birimleri nezdinde yükümlülük denetimi yapmasına ve bu kapsamdaki bilgi taleplerinin cevaplandırılmasına karşılıklılık ilkesi de dikkate alınarak izin vermek,
k) Gerekli hallerde merkezi Türkiye'de bulunan yükümlülerin yurtdışındaki birimleri nezdinde yükümlülük denetimi yapmak ve bilgi talep etmek,
l) Görev alanına giren konularda uluslararası ilişkileri yürütmek, yabancı ülkelerdeki muadil kurumlarla görüş ve bilgi alışverişinde bulunmak, bu amaçla uluslararası anlaşma niteliğinde olmayan mutabakat muhtırası imzalamak,
m) Kamu kurum ve kuruluşları, gerçek ve tüzel kişiler ile tüzel kişiliği olmayan kuruluşlardan her türlü bilgi ve belgeyi istemek,
n) Bilgi ve ihtisasına ihtiyaç duyulması halinde, diğer kamu kurum ve kuruluşlarında çalışanların Başkanlık bünyesinde geçici olarak görevlendirilmelerini talep etmek,
o) Kamuoyu duyarlılığını ve desteğini artırmaya yönelik çalışmalar yapmak,
ö) Bakan tarafından verilen diğer görevleri yapmak.
(2) Başkanlıkça birinci fıkranın (ğ) bendine göre kendisinden talepte bulunulan birim, bu talebin gereğini ivedi olarak yerine getirmek zorundadır.
(3) Başkanlık, görev alanına giren konuların araştırılması ve incelenmesini hazine ve maliye uzmanları ve uzman yardımcılarının yanı sıra denetim elemanları vasıtasıyla da yerine getirir. Görevlendirilecek denetim elemanları Başkanın talebi üzerine ilgili birim amirinin teklifi ve bağlı veya ilgili bulundukları Bakanın onayı ile belirlenir.
(4) Görevlendirilecek hazine ve maliye uzmanları ve uzman yardımcıları ile denetim elemanları görevlendirme konusuna giren hususlarda bilgi ve belge istemeye, araştırma ve inceleme yapmaya, uygulamayı takip ve denetlemeye, bu maksatla her türlü evrakın tetkikine yetkili olup ayrıca kanunların kendilerine verdiği yetkileri de kullanırlar.
(5) Başkanlığın görev alanına giren konularda uluslararası bilgi değişimini teminen, yabancı ülkelerdeki muadil kurumlarla uluslararası anlaşma niteliğinde olmayan mutabakat muhtıraları imzalamaya ve imzalanan mutabakat muhtıralarını değiştirmeye Malî Suçları Araştırma Kurulu Başkanı yetkilidir. İmzalanacak mutabakat muhtıraları ve değişiklikleri Cumhurbaşkanı kararıyla yürürlüğe girer.
(6) Başkanlığın görev alanıyla ilgili Bakanın onayıyla gerekli görülen illerde temsilcilikler kurulabilir.
Belirlenen görev ve yetki kapsamında MASAK aşağıda belirtilen fonksiyonları icra etmektedir:
Politika belirleme ve mevzuat geliştirme
Veri toplama, analiz, değerlendirme
Yükümlük Denetimi
Koordinasyon
İnceleme
Dış İlişkiler
