Yıllardır genel kültür yarışmalarından coğrafya derslerine kadar tek bir mutlak doğru öğrendik: Dünyanın en kalabalık ülkesi Çin. Ancak Birleşmiş Milletler (BM) ve küresel nüfus izleme örgütlerinin yayımladığı son raporlar, ezberlerimizi kökten sarsacak tarihi bir dönüm noktasını gözler önüne serdi. Asya'nın iki devi arasındaki o amansız yarışta dengeler tamamen değişti ve liderlik koltuğu resmen el değiştirdi. İşte durdurulamaz artış hızıyla Çin'i geride bırakıp zirveye oturan o yeni ülke ve dünya nüfusunu sarsan güncel sıralama...
Küresel nüfus 8 milyarı hızla aşarak yeni rekorlara koşarken, demografi haritasında da taşlar yerinden oynadı. On yıllardır tahtın tek sahibi olarak görmeye alıştığımız Asya devi, nüfus artış hızındaki sert düşüşle liderliği kaptırdı. BM'nin resmi projeksiyonlarına göre, doğum oranlarındaki patlamayla coğrafya kitaplarını yeniden yazdıran o yeni lider, küresel dengeleri de değiştirmeye kararlı. İşte herkesin ilk sırada görmeyi beklediği o ülkeyi tahtından eden yeni dünya birincisi ve son verilerle şekillenen ilk 10 listesi...
DÜNYANIN EN KALABALIK 10 ÜLKESİ: ZİRVE DEĞİŞTİ!
Yıllardır birinciliği kimseye kaptırmayan Çin'in tahtından inişi aslında tesadüf değil. Küresel demografi uzmanları, bu tarihi değişimin arkasında iki temel faktörün yattığını belirtiyor:
Bir tarafta doğum oranlarının hızla düşmesi ve nüfusun yaşlanma sürecine girmesi, diğer tarafta ise genç nüfus dinamizmini koruyan o ülkenin önlenemeyen bir hızla büyümesi... Bu iki farklı trendin kesişmesi, dünya tarihinin en büyük nüfus devrimini resmen tescillemiş oldu.
İşte dünyanın en kalabalık ülkeleri listesi…
10. Etiyopya: 135 milyon
9. Rusya: 144 milyon
8. Bangladeş: 175 milyon
7. Brezilya: 212 milyon
6. Nijerya: 237 milyon
5. Pakistan: 255 milyon
4. Endonezya: 285 milyon
3. ABD: 347 milyon
2. Çin: 1.416 milyar
İŞTE DÜNYANIN EN KALABALIK ÜLKESİ! YENİ NÜFUS DEVİ
1. Hindistan: 1.463 milyar
DİĞER ÜLKE NÜFUSLERİNDE NELER OLUYOR?
Dünya nüfus liginin zirvesindeki milyarlık devleri ve ilk 10'u geride bıraktığımızda, karşımıza küresel siyasetin ve ekonominin en dinamik aktörleri çıkıyor.
Bu liste, 100 milyon barajını aşan bölgesel güçlerden, nüfusu az ama refahı yüksek Avrupa ülkelerine kadar geniş bir yelpazeyi kapsıyor.
Listenin başında Amerika'nın güney kapısı Meksika (132 milyon) yer alırken, onu Asya'nın teknoloji devi ama aynı zamanda yaşlanan nüfusuyla bilinen Japonya (123 milyon) takip ediyor. Arap dünyasının en kalabalık ülkesi Mısır (118 milyon) ise bu grupta 100 milyon barajını aşan son ülke olarak dikkat çekiyor.
BAKIN TÜRKİYE'NİN SIRALAMASI KAÇMIŞ
Listede en çok merak edilen noktalardan biri şüphesiz Türkiye'nin konumu. Türkiye, 87 milyonluk nüfusuyla dünya sıralamasında 18. sırada yer alıyor. Bu konum, oldukça stratejik ve rekabetçi bir demografik değerin tam ortasına denk geliyor. Hemen üstümüzde, komşumuz İran (92 milyon) 17. sırada bulunurken; hemen altımızda ise Avrupa'nın sanayi motoru Almanya (84 milyon) 19. sırada bizi takip ediyor.
Türkiye, bu nüfus hacmiyle Avrupa ülkelerinin tamamından (Rusya hariç) daha kalabalık bir konuma sahipken, bölgesel güç dengesinde İran ile başa baş bir demografik yarış sürdürüyor.
AVRUPA VE DİĞER BÖLGESEL GÜÇLER
Listede aşağıya doğru indikçe, Avrupa'nın diğer büyük aktörlerini görüyoruz. Birleşik Krallık (69 milyon), Fransa (66 milyon) ve İtalya (59 milyon); 60-70 milyon bandında kümelenmiş durumda.
Avrupa'nın güney ucu İspanya (47 milyon) ile Asya'nın teknoloji kaplanı Güney Kore (51 milyon) birbirine oldukça yakın nüfuslara sahip. Güney Yarımküre'de ise Latin Amerika'dan Arjantin (45 milyon) ve Afrika'nın en gelişmiş ekonomisi Güney Afrika (64 milyon) kendi bölgelerini temsil ediyor.
GENİŞ TOPRAKLAR, DAHA AZ İNSAN
Listenin alt kısımlarına doğru, yüzölçümü devasa ancak nüfusu görece seyrek olan refah ülkeleri dikkat çekiyor. Kanada (38 milyon) ve Avustralya (26 milyon), kıta büyüklüğündeki topraklarında az sayıda insanla yüksek yaşam standartları sunuyor.
Benzer şekilde Orta Asya'nın devi Kazakistan (20 milyon) ve petrol zengini Suudi Arabistan (34 milyon) da geniş coğrafyalara yayılmış orta ölçekli nüfuslarıyla listede yer alıyor.
Güney Amerika'dan Venezuela (28 milyon) ve Afrika'dan Nijer (27 milyon) ise benzer nüfuslara sahip olsalar da çok farklı ekonomik gerçeklikleri yaşıyorlar.
Sıralamanın sonlarına, yani 90-100. sıralara yaklaştığımızda ise "küçük ama etkili" ülkeler grubuyla karşılaşıyoruz. Hollanda (18.3 milyon), yoğun nüfusuna rağmen tarım ve ticarette bir dünya devi.
Onu, göçmen nüfusuyla hızla büyüyen BAE (11.3 milyon), İskandinav refahının sembolü İsveç (10.6 milyon) ve Orta Avrupa'nın kalbi Avusturya (9.1 milyon) takip ediyor. Bu ülkeler, nüfusun niceliğinden çok niteliğinin ve ekonomik verimliliğin önemini kanıtlar nitelikte listenin kapanışını yapıyor.
TÜRKİYE NÜFUSU İSE ALARM VERİYOR!
Türkiye'de nüfus alarm veriyor, doğurganlık düşüyor. Doğurganlık hızı tarihin en düşük seviyesine geriledi. Yine verilere göre; evlilik ve anne olma yaşı yükseliyor. Hanelerin yarısından fazlası çocuksuz...
DOĞURGANLIK HIZI TARİHİN EN DÜŞÜK SEVİYESİNDE
2001 yılında kadın başına 2,38 olan doğurganlık hızı, 2024 itibarıyla 1,48'e geriledi. Aynı dönemde yıllık doğum sayısı yaklaşık 1 milyon 323 binden 937 bine düştü.
