El Cezire haber kuruluşunda yer alan habere göre, ABD'de sosyal medyanın çocuklara verdiği zararlara odaklanan iki önemli dava bu hafta başlıyor. Davalardan biri Kaliforniya'da bağımlılık iddialarını ele alırken, diğeri New Mexico'da Meta platformlarında çocukların cinsel içeriklere erişimini hedef alıyor.
DAVALAR SOSYAL MEDYA ŞİRKETLERİ İÇİN BİR İLK
Bu davalar, Meta gibi şirketleri, platformlarının genç kullanıcılar üzerindeki etkilerinden sorumlu tutmayı amaçlayan ilk hukuki girişimler olma özelliğini taşıyor.
New Mexico Başsavcılığı tarafından açılan davada açılış konuşmaları bugün başladı. Davada Meta'nın çocukları cinsel içeriklerden korumakta başarısız olduğu ileri sürülüyor.
"ÇOCUKLAR BAĞIMLI, ŞİRKETLER KARDA"
2023 yılında açılan New Mexico davasının açılış konuşmasında savcılar, Meta'nın platformlarının çocuklar üzerindeki zararlı etkilerini gizlediğini jüriye aktardı.
New Mexico eyaletini Meta'ya karşı temsil eden avukat Donald Migliori, "Bu dava boyunca öne çıkacak temel tema, Meta'nın güvenlik yerine karı tercih etmesi olacak" dedi.
Migliori, "Meta açıkça biliyordu ki gençlerin güvenliği şirketin önceliği değildi. Gençlerin güvenliği, büyüme ve etkileşimden daha az önemliydi" ifadelerini kullandı.
"CİNSEL SÖMÜRÜ İÇİN ALAN OLUŞTURULDU"
Savcılara göre Meta'nın algoritmaları ve hesap özellikleri, gençleri yalnızca sosyal medyaya çekip bağımlı hale getirmekle kalmadı, aynı zamanda çocukları cinsel sömürü amacıyla hedef alan istismarcılar için bir alan oluşturdu.
Reuters'ın aktardığına göre, mahkemeye sunulan e-postalarda Meta'nın bazı güvenlik çalışanları, şirketin cinsel ve romantik etkileşimler de içeren "arkadaşlık odaklı" sohbet botları geliştirmesine itiraz ettiklerini dile getirdi.
ÇOCUKLARIN RUH SAĞLIĞI MAHKEMEDE
Kaliforniya'daki dava ise daha geniş kapsamlı. Davada Meta'ya bağlı platformların ve Alphabet'e bağlı Google'ın bir birimi olan YouTube'un, karlarını artırmak amacıyla platformlarını çocuklar için kasıtlı olarak daha bağımlılık yapıcı hale getirdiği ileri sürülüyor.
Davanın merkezinde K.G.M. baş harfleriyle tanımlanan 19 yaşındaki bir genç yer alıyor. Bu dava, sosyal medya şirketlerine karşı açılmış binlerce benzer davanın geleceğini belirleyebilecek nitelikte görülüyor.
K.G.M. erken yaşlardan itibaren sosyal medya kullanmasının teknoloji bağımlılığına yol açtığını, depresyonunu ve intihar düşüncelerini artırdığını belirtti.
Dava dilekçesinde şu ifadelere yer veriliyor:
"Sanıklar, kumar makinelerinde kullanılan ve sigara endüstrisi tarafından istismar edilen davranışsal ve nörobiyolojik tekniklerden yoğun biçimde yararlanarak, reklam gelirlerini artırmak amacıyla gençlerin etkileşimini en üst düzeye çıkarmayı hedefleyen çok sayıda tasarım unsurunu ürünlerine bilinçli olarak yerleştirmiştir."
"SOSYAL MEDYANIN GELECEĞİ ŞEKİLLENEBİLİR"
Mark Zuckerberg dahil olmak üzere üst düzey yöneticilerin, altı ila sekiz hafta sürmesi beklenen duruşmada ifade vermesi bekleniyor. Ancak bu yöneticilerin New Mexico davasına katılıp katılmayacağı net değil.
El Cezire'ye göre davalar bir dönüm noktası olacak ve davaların sonucu, sosyal medyanın geleceğini şekillendirebilir.
Santa Clara Üniversitesi Hukuk Fakültesi'nden Prof. Eric Goldman, El Cezire'ye yaptığı değerlendirmede, "Benim açımdan sosyal medya hizmetleri için varoluşsal bir soru şu: Kullanıcıların bu hizmetleri kullanmaları sonucu uğradıkları zararlardan şirketler sorumlu tutulabilir mi?" dedi.
Goldman, "Eğer öyleyse, ortaya çıkabilecek tazminatlar sanık şirketlerin sahip olduğu paradan bile fazla olabilir. Burada devasa mali risklerden ve davacıların, platformların editoryal kararlarını veto edebilme ya da geçersiz kılabilme ihtimalinden söz ediyoruz" ifadelerini kullandı.
Goldman'a göre aynı hukuki argümanlar, yapay zeka sistemleri için de kullanılabilir.
Halihazırda OpenAI'nin ChatGPT'siyle etkileşimlerin intihar ve cinayet-intihar vakalarına yol açtığını öne süren davalar da bulunuyor.
