Al Jazeera'ya göre, ABD yönetimi Washington ile Tahran arasındaki artan gerilim nedeniyle Hürmüz Boğazı'ndan geçen ABD bayraklı ticari gemiler için yeni güvenlik yönergeleri yayımladı. ABD Denizcilik İdaresi, gemi kaptanlarına İran karasularından mümkün olduğunca uzak seyretmeleri tavsiyesinde bulundu.
Habere göre yayımlanan uyarıda, ABD bayraklı gemilere İran güçlerinin gemilere çıkmasına izin verilmemesi gerektiği belirtilirken, olası bir biniş durumunda mürettebatın zor kullanarak karşı koymaması gerektiği ifade edildi.
Yönergede, "İran güçleri ABD bayraklı bir ticari gemiye çıkarsa, mürettebat çıkarma yapanlara karşı zorla direnmemelidir. Zorla direnmemek, bu çıkarma işlemine rıza veya onay anlamına gelmez. ABD bayraklı ticari gemilerin bu sulardan geçerken, seyrüsefer güvenliğini tehlikeye atmadan İran'ın karasularından mümkün olduğunca uzak durmaları tavsiye edilir. Hürmüz Boğazı'nda doğuya doğru seyrederken, gemilerin Umman'ın karasularına yakın seyretmeleri önerilir." denildi.
HÜRMÜZ BOĞAZI'NDA YENİ SEYİR TALİMATLARI
Al Jazeera'nın haberine göre yayımlanan yönergede, seyir güvenliğini tehlikeye atmadan ABD bayraklı ticari gemilerin İran karasularından mümkün olduğunca uzak kalmaları istendi. Doğu yönlü geçişlerde ise gemilerin Umman karasularına yakın rotalar izlemesi önerildi.
DENİZ TAŞIMACILIĞI GEÇMİŞTE DE HEDEF OLDU
Habere göre, küresel deniz ticaret yolları özellikle Orta Doğu'daki jeopolitik gerilimler nedeniyle uzun süredir tehdit altında bulunuyor. 1980'lerdeki İran-Irak Savaşı sırasında yaşanan ve "Tanker Savaşı" olarak bilinen süreçte iki ülke de ticari gemileri hedef aldı.
Daha yakın dönemde Yemen'deki Husiler, Gazze'deki savaşın sona ermesi amacıyla İsrail bağlantılı gemilere Kızıldeniz'de saldırılar düzenledi.
HÜRMÜZ BOĞAZI'NIN STRATEJİK ÖNEMİ
Haberde, geçen yıl haziran ayında İsrail'in İran'ı bombalamasının ardından İranlı bir milletvekili, olası bir savaşın tırmanması halinde Basra Körfezi'ni Hint Okyanusu'na bağlayan kritik deniz yolu Hürmüz Boğazı'nın kapatılmasının seçenekler arasında olabileceğini söyledi.
ABD hükümeti ise enerji üretim bölgelerine deniz giriş kapısı olması nedeniyle Hürmüz Boğazı'nı "dünyanın en önemli petrol boğazı" olarak nitelendiriyor.
ABD ordusu daha sonra bölgede bir uçak gemisine yaklaşan İran'a ait bir insansız hava aracını düşürdüğünü açıkladı. Washington ayrıca "maksimum baskı" yaptırım kampanyası kapsamında İran petrol tankerlerine el koymuştu.
GEÇMİŞ SALDIRILAR VE GÜNCEL TABLO
2019 yılında Birleşik Arap Emirlikleri, Umman Körfezi'ndeki karasularında dört gemiye sabotaj saldırısı düzenlendiğini duyurdu. Ancak Körfez ve çevresinde gemilere yönelik İran veya başka bir aktör tarafından yapılmış yakın tarihli kamuya açık bir tehdit bulunmadığı belirtiliyor.
Haberde, ABD'nin bölgede askeri varlığını artırırken ABD Başkanı Donald Trump'ın da İran'a yönelik yeni saldırı tehditlerini sık sık dile getirdiği ifade edilerek, İran'da ise geçen ay hükümet karşıtı protestoların yükseldiğine vurgu yapıldı.
İRAN'IN NÜKLEER TESİSLERİNDE UYDU GÖRÜNTÜLERİ
İsrail merkezli Emess'e göre, İsfahan nükleer sahasından elde edilen son uydu görüntüleri İran'ın olası bir saldırı öncesinde dikkat çekici hazırlıklar yaptığını ortaya koydu. Görüntülerdeki olağandışı hareketlerin, muhtemel bir hava saldırısında hasarı azaltmayı ve özel kuvvetlerin kara baskınını zorlaştırmayı amaçladığı değerlendirildi.
Emess'e göre son günlerde toplanan uydu verileri, hassas kompleksin yüzey yapısının bilinçli biçimde değiştirildiğine işaret ediyor. Analizlere göre yer altı tünel sistemine açılan merkezi girişlerin toprakla kapatıldığı, böylece hem tespit edilmelerinin zorlaştırıldığı hem de erişimin büyük ölçüde engellendiği görülüyor.
YER ALTI TÜNELLERİ BİLİNÇLİ ŞEKİLDE GİZLENDİ
Haberde uluslararası araştırma kaynaklarına dayandırılan değerlendirmelere göre sahadaki üç ana tünel girişi – güney, merkez ve kuzey bölgelerinde bulunan hatlar – planlı bir gizleme ve doldurma sürecinden geçti. İsrail merkezli Emess'e göre giriş bölgelerinde araç hareketliliğinin gözlenmemesi, sahadaki faaliyet düzeninde önemli bir değişime işaret ediyor olabilir.
HAVA SALDIRISINI VE KARA BASKININI ZORLAŞTIRMA HEDEFİ
Araştırmacılar arasında yaygın görüş, söz konusu adımların olası bir hava saldırısında tesislerin görebileceği zararı sınırlamayı ve özel kuvvetlerin kara erişimini zorlaştırmayı amaçladığı yönünde. Girişlerin kapatılması ve gizlenmesi sayesinde yer altı tesislerine doğrudan zarar verilmesi riskinin azaltıldığı ve derinlerde saklanan hassas materyallere hızlı erişimin zorlaştırıldığı değerlendiriliyor.
EKİPMANLARIN TÜNELLERE TAŞINMIŞ OLABİLECEĞİ İHTİMALİ
İsrail merkezli Emess'e göre değerlendirilen bir diğer senaryo ise kritik ekipman veya materyallerin korunmak amacıyla tünellere taşınmış olabileceği yönünde. Benzer hazırlıkların, ABD'nin Dogma Operasyonu'na katılmasından önceki günlerde de kaydedildiği; Fordow, Natanz ve İsfahan'daki ek tesislerin koordineli bir hava operasyonu kapsamında hedef alındığı hatırlatılıyor.
NETANYAHU–TRUMP GÖRÜŞMESİ GÜNDEMDE
Sahadaki gelişmelere paralel olarak İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu'nun bugün ABD Başkanı Donald Trump ile kapalı kapılar ardında bir görüşme yapmak üzere Washington'a uçtuğu belirtiliyor.
İsrail merkezli Emess'e göre Netanyahu yönetimi, yalnızca nükleer konulara odaklanan ve güçlü denetim mekanizmaları içermeyen sınırlı anlaşmaların İsrail'in stratejik hareket alanını daraltabileceğinden endişe ediyor.
