Son dakika EYT haberi...Emeklilikte yaşa takılanlar düzenlemesi Meclis'ten geçti ve yasalaştı. Bununla beraber 'EYT yayınlandı mı, Resmi Gazete'de ne zaman yayınlanır' sorusu gündemin en sıcak maddesi oldu. EYT yasası Resmi Gazete'de yayımlandı. EYT'lilerin emeklilik süreci ile beraber tazminat hakkı bulunuyor. EYT şartları ne oldu? Emeklilik başvurusu nasıl yapılacak? İşte EYT son durum ve tüm detaylar...
SON DAKİKA HABERİ: EYT RESMİ GAZETE'DE YAYINLANDI
EYT Meclis'ten geçti ve yasalaşarak Başkan Recep Tayyip Erdoğan'a sunuldu. Bununla beraber son dönemin en sıcak maddesi, "EYT Resmi Gazete'de yayınlandı mı, EYT ne oldu" sorusu oldu. EYT düzenlemesi Başkan Erdoğan'ın imzası ile Resmi Gazete'de yayınlanmasıyla birlikte emeklilik başvuru sürecine geçildi. EYT başvurusu SGK'ya giderek ya da e-Devlet üzerinden formların doldurulmasıyla gerçekleşecek.
EYT KİMLERİ KAPSIYOR?
EYT düzenlemesi 8 Eylül 1999 öncesi sigorta girişi vatandaşları kapsıyor. Bu rakamın toplamda 4,7 milyon kişi olduğu açıklandı.
Yaş şartının kaldırılmasıyla birlikte bağlı bulunduğu kurumun mevzuatına göre prim ve yıl şartını tamamlayan 2 milyon 250 bin EYT'linin birçoğunun hemen emekliye ayrılması bekleniyor. Diğer vatandaşlarda prim günü ve sigortalılık süresini tamamladıkları anda emeklilik hakkı elde edecek.
EMEKLİLİK İÇİN SÜRE SINIRI OLMAYACAK
Primini ve yılını tamamlamamış olanlar ise tamamladıkları tarihte emekli olacaklar. Yaş şartının kaldırılması tüm EYT'liler için bir kazanılmış hak olarak uygulanacak ve bir süre sınırı bulunmayacak. EYT kapsamında olanlar yani 8 Eylül 1999 öncesinde sigortalı olarak çalışmaya başlamış ya da borçlanma ile bu tarihe girişini çekenler artık istedikleri tarihte prim ve yıl şartını tamamlamış olmaları halinde yaşa bakılmadan emekli olabilecekler.
EYT BAŞVURU SÜRECİ NASIL OLACAK?
EYT'lilere bakıldığında büyük çoğunluğunun SSK kapsamında olduğu görülüyor. Bu kapsamındaki EYT'lilerin yüzde 87'si ise halen bir işte çalışan sigortalılar. EYT emeklilik başvurusu çalışanlar için farklı çalışmayanlar için ise farklı gerçekleşecek. İşte adım adım EYT başvuru süreci:
TAZMİNAT HAKKI DOĞUYOR
Çalışan emekliler açısından işten ayrılacakları için son işyerlerinde 1 yılı doldurmuşlarsa kıdem tazminatı hakkı da doğuyor. Böylece çalışan EYT'liler işten ayrılırken tazminatlarını alacak, emeklilik işlemleri sonrasında tekrar çalışırlarsa çift maaş hakkına da kavuşmuş olacaklar. Burada Kredi Garanti Fonu kıdem tazminatı konusunda destek yapacak. EYT'lilerin tazminatları bu destek kapsamında kendi hesaplarına yatırılacak.
İKİNCİ TAZMİNAT ALABİLİR
Çalışan emekliler açısından özlük hakları diğer çalışanlardan farklı olmayacak. Bu arada kıdem tazminatı alarak emekli olan bir EYT'li yeni işylerinde de bir yılı doldurduktan sonra kendi istek ve kusuru dışında işten çıkartılırsa ikinci bir tazminatı da alacak.
PRİM DESTEĞİ DE GELECEK
Tekrar çalışmaya başlayacak olan EYT'liler için eğer 30 gün içinde kendi iş yerlerine geri dönerlerse 5 puanlık Sosyal Güvenlik Destek Primi desteği de sağlanacak. Emekli çalışan eğer brüt maaştan anlaşmışsa bu destek maaşına yansıtılacak. Net maaştan anlaşmışsa bu kez işveren bu destekten yararlanacak ve isterse çalışanına yansıtabilecek. Bu süre ilk taslakta 10 gün olarak belirlenmişti. Daha sonra Genel Kurul'daki görüşmeler sırasında önerge ile 30 güne çıkartıldı.
EMEKLİ MAAŞLARI NİSAN'DA ÖDENECEK
EYT'liler için başvuru süreci Mart ayı itibariyle başlayacağından ilk maaş hesabı da 1 Nisan'dan itibaren yapılacak. Böylece yetiştiği takdirde EYT'liler ilk maaşların Nisan ayında alabilecekler. Yetişmediği takdirde ise Mayıs ayında hem Nisanın hem de Mayıs'ın maaşları birlikte toplu olarak ödenecek. Burada herhangi bir hak kaybı olmayacak.
EYT'LİLER ÇİFTE ÖDEME ALACAK
Mart ayında başvuru yapacak olan 2 milyon 250 bin EYT'li ilk maaşları Nisan'da hesaplanacağından bu ay içinde ödenecek olan Ramazan Bayramı ikramiyesinden de yararlanacak. Böylece EYT'liler hem maaş hem de ikramiye ile çifte ödeme almış olacak. Bu emekliler daha sonra Temmuz ayında yapılacak emekli enflasyon artışından da yararlanarak yeni maaşlarına kavuşacak. EYT'lilerin maaş hesabı da tüm emekliler gibi bütün kazançlara bakılarak yapılacak.
EYT ŞARTLARI NE OLDU?
EYT düzenlemesine 8 Eylül 1999 öncesinde sigortalı olarak işe başlamış tüm vatandaşlar bağlı bulundukları kurumun prim şartını tamamlamaları halinde yaşa bakılmadan emekli olabilecek.
SSK'lılarda ayrıca ilk sigorta oldukları tarihten bu yana kadınlarda 20 erkeklerde ise 25 yılın geçmiş olması gerekiyor. Burada prim günün kaç gün olacağı işe girilen yani ilk sigorta olunun tarihe göre belirlenecek.
Bunun için kadınlar ve erkekler için iki ayrı tablo da hazırlandı. Primini tamamlayan 2 milyon 250 bin EYT'li vatandaş hemen emekli olabilecek. Primi eksik olanlar ise tamamladıkları zaman yine yaş şartına bakılmadan emekli olabilecek. Bu şekilde yaklaşık 5 milyon vatandaşın emekli olması bekleniyor. SSK'lıların tamamlamaları gereken prim şartları ise şöyle belirleniyor:
SSK'LILAR İÇİN PRİM GÜNÜ İLE EYT HESAPLAMA TABLOSU
KADINLAR (SSK)
İşe Başlama Tarihi - Sigortalılık Süresi - Prim Günü
01.04.1981 ve öncesi - 20 - 5000
01.04.1981-08.09.1981 - 20 - 5000
09.09.1981-23.05.1984 - 20 - 5000
24.05.1984-23.05.1985 - 20 - 5000
24.05.1985-23.05.1986 - 20 - 5075
24.05.1986-23.05.1987 - 20 - 5150
24.05.1987-23.05.1988 - 20 - 5225
24.05.1988-23.05.1989 - 20 - 5300
24.05.1989-23.05.1990 - 20 - 5375
24.05.1990-23.05.1991 - 20 - 5450
24.05.1991-23.05.1992 - 20 - 5525
24.05.1992-23.05.1993 - 20 - 5600
24.05.1993-23.05.1994 - 20 - 5675
24.05.1994-23.05.1995 - 20 - 5750
24.05.1995-23.05.1996 - 20 - 5825
24.05.1996-23.05.1997 - 20 - 5900
24.05.1997-23.05.1998 - 20 - 5975
24.05.1998-23.05.1999 - 20 - 5975
24.05.1999-08.09.1999 - 20 - 5975
ERKEKLER (SSK)
İşe Başlama Tarihi - Sigortalılık Süresi - Prim Günü
09.09.1976 ve öncesi - 25 - 5000
09.09.1976-23.05.1979 - 25 - 5000
24.05.1979-23.11.1980 - 25 - 5000
24.11.1980-23.05.1982 - 25 - 5075
24.05.1982-23.11.1983 - 25 - 5150
24.11.1983-23.05.1985 - 25 - 5225
24.05.1985-23.11.1986 - 25 - 5300
24.11.1986-23.05.1988 - 25 - 5375
24.05.1988-23.11.1989 - 25 - 5450
24.11.1989-23.05.1991 - 25 - 5525
24.05.1991-23.11.1992 - 25 - 5600
24.11.1992-23.05.1994 - 25 - 5675
24.05.1994-23.11.1995 - 25 - 5750
24.11.1995-23.05.1997 - 25 - 5825
24.05.1997-23.11.1998 - 25 - 5900
24.11.1998-09.09.1999 - 25 - 5975
13 MADDELİK EYT REHBERİ
4 maddelik yasanın kesinleşmesi sonrası 13 maddede tüm detaylar belli oldu. İşte emeklilikte yaşa takılanlar için rehber:
EKSİK PRİMİ OLAN EYT'LİLER NE YAPACAK
Türkiye'de 4 milyon 750 bini aşkın EYT'li bulunuyor. Yapılacak düzenlemede yaş şartı tamamen ortadan kalktı. Sigortalılık süresi kadınlarda 20 erkeklerde 25 yıl. Bu neden prim şartı burada öne çıkıyor. Primi eksik olan SSK'lılar eksik primlerini şu şekilde tamamlayabilir:
EN DÜŞÜK EMEKLİ MAAŞI 5.500 TL OLDU
Ocak 2023 döneminde en düşük emekli maaşı yüzde 57'yi aşan oranda artarak 3.500 TL'den 5.500 TL' yükseldi. Buna göre EYT'lilerin en düşük maaşı bu şekilde olacak. EYT'lilerin maaşları da her emekli gibi hesaplanacak. Burada herhangi bir farklılık söz konusu olmayacak.