EYT son dakika haberleri...EYT düzenlemesi Resmi Gazete'de yayınlandı. 'EYT ne oldu, Resmi Gazete'de yayınlandı mı' sorusu son dönemin en çok merak edilen konularından birisiydi. Yaklaşık 5 milyon vatandaşın beklediği haber geldi. EYT düzenlemesi ile 2023 yılı içerisinde 2,25 milyon kişi emeklilik hakkı elde edecek. EYT yasasına tabi geri kalan 2,5 milyon vatandaş ise prim günü ve sigortalılık süresini tamamladığı anda emekli olacak. EYT başvuru işlemleri nasıl olacak? EYT ile emeklilik zorunlu mu?
EYT RESMİ GAZETE'DE YAYINLANDI
Milyonların merakla beklediği haber geldi. "EYT Resmi Gazete'de yayınlandı mı, EYT ne oldu" sorusunun cevabı merak edilıyordu. Başkan Recep Tayyip Erdoğan iradesiyle yaş şartı olmadan yapılan ve yaklaşık 5 milyon kişiye emeklilik yolunu açacak EYT düzenlemesi Resmi Gazete'de yayınlandı ve yürürlüğe girdi. EYT yasası büyük deprem felaketi nedeniyle Meclis'te bekliyordu. Başkan Erdoğan'ın talimatı sonrası yasa hızla Meclis'ten geçti ve bugün de Resmi Gazete'de yayınlandı. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı ve SGK'dan yürütmenin detayları için açıklama bekleniyor.
EYT BAŞVURU İŞLEMİ NASIL OLACAK?
EYT'lilere bakıldığında büyük çoğunluğunun SSK kapsamında olduğu görülüyor. Bu kapsamındaki EYT'lilerin yüzde 87'si ise halen bir işte çalışan sigortalılar. EYT emeklilik başvurusu çalışanlar için farklı çalışmayanlar için ise farklı gerçekleşecek.
Çalışmayanlar sadece emeklilik başvurusu yaparak işlemlerini başlatabilecekler. Çalışan EYT'liler için ise birkaç aşamalı bir başvuru süreci gerçekleşecek.
ÇALIŞAN EYT'Lİ BAŞVURU SÜRECİ...
NOT: Emekli olduktan sonra bir kamu kurumunda çalışanların emekli maaşları kesiliyor.
Emeklilikte yaşa takılanların büyük çoğunluğu yüzde 85'in üzerinde SSK'lı olarak dikkat çekiyor. Birçok EYT'li emekli olduktan sonra çalışmaya devam etmek istiyor. EYT başvuru işlemi nasıl yapılacak? EYT başvurusu SGK'ya giderek ya da e-Devlet üzerinden formların doldurulmasıyla gerçekleşecek.
EMEKLİLİK İÇİN EYT BAŞVURUSU E-DEVLET'TEN NASIL YAPILIR?
EYT başvurusu e-Devlet'ten yapabilir:
SGK EYT Başvurusu videolu anlatım! E Devlet ile EYT başvurusu nasıl yapılır? | Video
EYT KİMLERİ KAPSIYOR?
EYT düzenlemesi 8 Eylül 1999 öncesi sigorta girişi vatandaşları kapsıyor. Bu rakamın toplamda 4,7 milyon kişi olduğu açıklandı. 2023 yılı içerisinde 2,25 milyon kişi emeklilik hakkı elde edecek. Geriye kalan yaklaşık 2,5 milyon kişi de sigortalılık süresi ve prim günü şartını tamamladığında emekli olacak.
EYT ŞARTLARI NE OLDU?
4 maddelik yasanın kesinleşmesi sonrası tüm detaylar belli oldu. İşte emeklilikte yaşa takılanlar için rehber:
EYT HESAPLAMA TABLOSU
EYT düzenlemesi ile 8 Eylül 1999 öncesine emeklilik kapılarını açtı. Emeklilik için yaş şartı tamamen kalktı. Prim günü ve sigortalılık süresi mevcut mevzuattaki gibi kalacak. Buna göre SSK'lı EYT'liler 5000-5975 gün arasında değişen şartlarda emekli olacak.
İŞTE SSK'LILAR İÇİN YIL YIL PRİM ŞARTLARI:
ERKEKLER (SSK)
İşe Başlama Tarihi - Sigortalılık Süresi - Prim Günü
09.09.1976 ve öncesi - 25 - 5000
09.09.1976-23.05.1979 - 25 - 5000
24.05.1979-23.11.1980 - 25 - 5000
24.11.1980-23.05.1982 - 25 - 5075
24.05.1982-23.11.1983 - 25 - 5150
24.11.1983-23.05.1985 - 25 - 5225
24.05.1985-23.11.1986 - 25 - 5300
24.11.1986-23.05.1988 - 25 - 5375
24.05.1988-23.11.1989 - 25 - 5450
24.11.1989-23.05.1991 - 25 - 5525
24.05.1991-23.11.1992 - 25 - 5600
24.11.1992-23.05.1994 - 25 - 5675
24.05.1994-23.11.1995 - 25 - 5750
24.11.1995-23.05.1997 - 25 - 5825
24.05.1997-23.11.1998 - 25 - 5900
24.11.1998-09.09.1999 - 25 - 5975
KADINLAR (SSK)
İşe Başlama Tarihi - Sigortalılık Süresi - Prim Günü
01.04.1981 ve öncesi - 20 - 5000
01.04.1981-08.09.1981 - 20 - 5000
09.09.1981-23.05.1984 - 20 - 5000
24.05.1984-23.05.1985 - 20 - 5000
24.05.1985-23.05.1986 - 20 - 5075
24.05.1986-23.05.1987 - 20 - 5150
24.05.1987-23.05.1988 - 20 - 5225
24.05.1988-23.05.1989 - 20 - 5300
24.05.1989-23.05.1990 - 20 - 5375
24.05.1990-23.05.1991 - 20 - 5450
24.05.1991-23.05.1992 - 20 - 5525
24.05.1992-23.05.1993 - 20 - 5600
24.05.1993-23.05.1994 - 20 - 5675
24.05.1994-23.05.1995 - 20 - 5750
24.05.1995-23.05.1996 - 20 - 5825
24.05.1996-23.05.1997 - 20 - 5900
24.05.1997-23.05.1998 - 20 - 5975
24.05.1998-23.05.1999 - 20 - 5975
24.05.1999-08.09.1999 - 20 - 5975
EKSİK PRİMİ OLAN EYT'LİLER NE YAPACAK
Türkiye'de 4 milyon 750 bini aşkın EYT'li bulunuyor. Yapılacak düzenlemede yaş şartı tamamen ortadan kalktı. Sigortalılık süresi kadınlarda 20 erkeklerde 25 yıl. Bu neden prim şartı burada öne çıkıyor. Primi eksik olan SSK'lılar eksik primlerini şu şekilde tamamlayabilir:
EYT DÜZENLEMESİ 5 AŞAMADAN GEÇEREK YASALAŞTI
"EYT'LİLER DÜŞÜK MAAŞ ALACAK" YALANI ÇÜRÜDÜ
'EYT'liler düşük zam alacak' şeklinde haberler gerçeği yansıtmıyor. EYT'lilerin maaşları da her SGK'lı gibi hesaplanacak. Düzenlemeyi bir kenara koyacak olursak her ay yaklaşık 40 bin kişi emekli oluyor. Bu kişilerin maaşları nasıl hesaplanıyorsa EYT'lilerin de emekli maaşları öyle hesaplanacak.
EYT'LİLERİN MAAŞ HESAPLAMASI NASIL YAPILIYOR?
EYT'lilerin primi ve sigortalılık süresi tamam olanların maaş hesapları, diğer tüm emekli aylığı bağlananlar gibi, 3 dönem üzerinden yapılacak.
EYT MAAŞ HESABINDA 3 DÖNEM DİKKATE ALINACAK
Bu 3 dönemdeki hesaplar yapılıp birleştirilerek emeklinin maaşı ortaya çıkacak. Kısacası emekli maaşı hesaplaması yapılırken sigortalılık dönemindeki tüm kazançlar dikkate alınacak.
Matematiksel olarak maaş hesaplanırken ilk olarak 1999 öncesindeki gün ve kazançlar dikkate alınacak ve aylık bağlama oranı ile çarpılacak. Burada çıkan rakam bugüne güncellenecek. Daha sonra 1999 ile 2008 arasındaki dönem için de yine aylık bağlama oranı ve yeni güncelleme katsayıları kullanılacak.
Burada büyüme oranı devreye giriyor. 2008 sonrası için ise yine farklı bir aylık bağlama oranı ve büyüme hızının yüzde 30'u alınacak. Bir önceki yılın enflasyon oranı da maaş hesaplamasında ve güncellemesinde kullanılacak. Böylece bu 3 hesap toplanarak emekli maaşı oluşturulacak.
KİMLER YÜKSEK EMEKLİ MAAŞI ALACAK?
EYT'ye tabi olanlar da temelde bütün emekliliğe hak kazanmışlar gibi prim gün sayısının çok olmasına bağlı olarak değil SGK'ya bildirilen prime esas kazanca göre maaş alacak. Yani brüt maaşı yüksek olanlar daha fazla emekli maaşı alacak.
Bütün çalışma hayatı asgari ücret üzerinden bildirilenler ise daha düşük maaş alacak. Burada üç ayrı hesaplama yapıldığı için tüm kazançlar önem kazanıyor. Yani son yıllar değil ilk çalışma hayatınızdan bu güne kadar tüm kazançlarınıza bakılıyor.
Ayrıca 3 döneme ilişkin farklı Aylık Bağlama Oranları ve güncelleme katsayılarıyla nedeniyle; bu oranların yüksek olduğu dönemlerde primi daha fazla olan hak sahipleri daha yüksek emekli maaşı alacak.
EN DÜŞÜK EMEKLİ MAAŞI 5.500 TL OLDU
EYT'lilerin en çok merak ettiği konuların başında 2023 emekli zammı ve en düşük emekli maaşı düzenlemesiydi. Ocak 2023 emekli ve memur zammı yüzde 30 olarak yasalaştı. En düşük emekli maaşı ise Ocak-Temmuz dönemi için 5.500 TL olarak belirlendi. Böylece EYT yasası ile emekli olacakların alacağı en düşük maaş 5.500 TL oldu.
EYT'Lİ EMEKLİLİK İÇİN İSTİFA EDİNCE TAZMİNAT HAKKI DA KAZANACAK
EYT yasası ile emekli olacakların merak ettiği konulardan bir diğeri maaş dışında tazminat hesabı oldu. EYT yasasına tabi olacakların önemli bir kısmı mevcut durumda çalışıyor.
EYT'liler emeklilik başvurusu için karar aldıklarında tazminat hakları da doğacak. Normalde istifa eden için tazminat hakkı bulunmuyor.
Ancak bunun istisnası olarak emeklilik hakkı doğan ve başvuran çalışan için tazminat hakkı doğuyor. Daha açık ifadeyle emeklilik için işten ayrılacak bir EYT'li istifa eden EYT'li tazminat hakkı kazanacak. Burada işçinin ihbar tazminatı hakkı bulunmazken kidem tazminatı ödemesi yapılıyor.
SON BRÜT MAAŞ TAZMİNAT İÇİN DOĞRUDAN BELİRLEYİCİ OLACAK
Kıdem tazminatı son brüt maaş üzerinden çalışılan sürenin tamamına göre hesaplanıyor. Burada her yıl Ocak ve Temmuz aylarında belirlenen memur zam oranı aynı zamanda kıdem tazminatı tavanına da yapılan zammı belirliyor.
Asgari ücret 2023'ün 8.506 TL olarak belirlenmesi sonrası ülkemizde uygulanan en düşük brüt maaş 10.008 TL oldu.