EYT'yi kaçıranlara erken emeklilik için 7 formül tek tek sıralandı. Birçok çalışan ise bu detayları bilmiyor...
EYT'Yİ KAÇIRANLAR DİKKAT!
Türkiye'de son EYT yasasından sonra emekli sayısı 16 milyona ulaştı. Buna karşı 32 milyon civarında da çalışan bulunuyor. Bu durumda bir emekliye ancak 1.5 çalışan düşüyor. Burada olması gereken ise 4 çalışana bir emeklinin düşmesi.
EYT yasasının çıkmasından bu yana 2 milyondan fazla sigortalı yaş şartı olmadan emeklilik imkanına kavuştu. Önümüzdeki dönemlerde şartlarını tamamlayan 2 milyona yakın EYT'li daha emekli olacak. Ancak EYT yasasına girmek için 8 Eylül 1999 öncesi sigortalı olmak gerekiyor. Daha sonra sigortalı olanlar için kadınlarda 58 erkeklerde ise 60 yaş ve 7 bin gün prim şartı bulunuyor.
Ancak yasalarımızda emekliliği öne çekmek için bazı imkanlar da sunulmuş durumda. Şartları sağlayanlar daha az primle ya da daha erken yaşta emekli olabiliyor.
Emekliliği belirleyen en önemli etmen ise sizin ilk defa sigortalı olarak çalışmaya başladığınız tarih. Hem ödeyeceğiniz prim günü hem de yaş şartı bu tarihe göre belirleniyor.
Ayrıca hangi kurumdan daha çok prim ödediğiniz de önemli. Eski adıyla SSK; Bağ-Kur ya da Emekli Sandığı mensubu olmanız emeklilik tarihinizi belirliyor. Bunların birkaçından birden sigortalı olduysanız hesap farklılaşıyor. Ancak yine de yasalarımız emekliliği öne çekmek açısından da bazı avantajlar sunuyor:
1. ÇOCUKLAR AVANTAJ
Kadın çalışanlar için çocukları üzerinden prim kazanma imkanı bulunuyor. Bu imkan 3 çocuğa kadar borçlanma ile 2160 gün, yani 6 yıl kazandırıyor.
Böylece yaşı ve yılı dolmuş bir anne 3 çocuğu varsa 6 yıl erken emekli olabiliyor. Burada tek şart, çocukların sigortadan önce doğmuş olması.
2. ASKERLİK ÖNE ÇEKER
Erkeklerde ise askerlik süreleri hem yaşı geriye çekerken hem de prim kazanma imkanı veriyor. Sigortalı olmadan önce yapılan askerlik için borçlanılması, sigorta giriş tarihini borçlanılan gün kadar geriye çekiyor. Böylece en az 1 yaş önce emeklilik imkanı bulunuyor.
3. 10 YIL PRİM YETİYOR
Kısmi emeklilik de denilen yöntemde ise 15 yıl ve 3600 günü dolduranlar daha fazla çalışmadan emekli olabiliyor. Burada ise yaş şartı kadınlarda 58, erkeklerde ise 60'tan başlıyor. Bu imkan 9 Eylül 1999 öncesi sigortalı olanlar için geçerli. Sonrası için ise prim 4500'e, yıl şartı 25'e çıkıyor.
4. YÜZDE 60 RAPOR YETER
Çalışırken iş yapabilme gücünü en az yüzde 60 kaybedenler sağlık raporu alarak malulen emekli olabiliyor. En az 1800 gün prim yeterli oluyor.