Başkan Recep Tayyip Erdoğan'ın "enerjide tam bağımsızlık" hedefi ile keşfine öncülük ettiği Karadeniz'deki doğal gaz ve Gabar'daki petrol, enerjide yeni bir dönemin kapılarını araladı. Karadeniz gazının ilk üretime başlamasından bu yana geçen sürede yaklaşık 2 milyar dolarlık üretim gerçekleşirken, Gabar'daki petrol üretimi ise rekor seviyelere ulaştı.
Başkan Erdoğan, Temmuz 2020'de Karadeniz'deki dev doğal gaz keşfini tüm kamuoyuna müjdelerken Karadeniz gazı ilk kez Eylül 2023'te sisteme verilmeye başlandı. 2023 sonuna kadar 337 milyon metreküp, 2024'te 1 milyar 660 milyon metreküp, 2025'te ise 3 milyar metreküp gaz üretilirken mayıs 2026 itibariyle de bu yıl üretilen miktar 1 milyar metreküpe ulaştı.
Böylece bugüne kadar toplamda 2 milyar dolar değerinde 6 milyar metreküp doğalgaz üretilmiş oldu. Türkiye'nin dünyanın sayılı ülkesinin sahibi olduğu derin deniz sondaj ve sismik gemileri Karadeniz'de boy göstermeye devam ediyor. Halihazırda Yıldırım, Fatih, Yavuz, Kanuni ve Abdülhamid Han derin deniz sondaj gemileri Karadeniz'de görev yapıyor.
TOPLAM KEŞİF 785 MİLYAR METREKÜP
Muhalefet partileri keşfi bir "yalan" olarak nitelerken buna en güzel cevabı üretim ve gelir rakamları verdi. Karadeniz'deki Sakarya Gaz Sahası'nda keşfi yapılan 785 milyar şu an spot piyasadaki değeri ise 250 milyar dolara ulaşıyor. Bugün gelinen nokta itibariyle üretimde birinci faz tamamlanırken günlük 9.5 milyon metreküp doğal gaz üretiliyor. Böylece 4 milyon evin doğal gaz ihtiyacı şu an Karadeniz sahasından karşılanıyor. Faz-2 kapsamında ise 2026 ortasında Osman Gazi Yüzer Üretim Ünitesi devreye alınacak.
Böylece günlük üretim 20 milyon metreküpe ulaşacak ve 8 milyon hanenin ihtiyacı yerli kaynaklarla karşılanacak. Faz-3 çalışmaları kapsamında üretilecek gazın da 2028'de devre alınması beklenen ikinci yüzer üretim platformu tarafından işlenmesi planlanıyor. Yeni platformun devreye alınması ile Sakarya Gaz Sahası'ndaki üretim kapasitesi, günlük 40 milyon metreküpe çıkarılacak. Böylece 16-17 milyon haneye yerli gaz ulaşmış olacak. Türkiye'de şu anda 22 milyon hane doğal gaz kullanırken Faz-3 ile birlikte hanelerin yüzde 80'i yerli gaz kullanımına geçmiş olacak.
ULUSLARARASI İŞBİRLİKLERİ ARTTI
Türkiye'nin halihazırda 6 derin deniz sondaj gemisi ve 2 sismik araştırma gemisi bulunurken, bu filosuyla uluslararası aktörlerinde ilgisini çekiyor.
Bu kapsamda stratejik işbirliklerine de imza atılırken, ABD'li ExxonMobil'in alt şirketi ESSO Exploration International Limited ve ABD'li dev Chevron ile Karadeniz ve Akdeniz'de bazı kuyuların tespit ve sondajında ortak hareket edilmesi için imzalar atıldı. Ayrıca İngiliz devleri BP ve Shell'in yanı sıra Fransız TotalEnergies ile de bu alanda imzalar atıldı. Anlaşmalar çerçevesinde Türkiye yurtiçi ve yurtdışında bu şirketler ile ortaklıklar kurabilecek.
ÇAĞRIBEY SOMALİ'DE
YIldırım'ın ikizi olan Çağrı Bey Derin Deniz Sondaj Gemisi ise derin deniz sondajı işi için yıl içerisinde Somali'ye gitti. Curad-1 lokasyonunda sondaja başlayan geminin çalışmalarının 288 gün sürmesi bekleniyor. Gemi 7 bin 500 metre derinlikte petrol arayacak. Öte yandan Pakistan'da 3 deniz sahası,iki kara sahasında ruhsat alırken, Libya ve Kazakistan'da da sondaj çalışmaları için işbirlikleri geliştiriliyor.
GABAR REKORA KOŞUYOR
Petrol, dünya geneline benzer şekilde Türkiye'nin de en fazla tükettiği enerji kaynağı olurken, Türkiye'nin toplam enerji arzının yüzde 30'una yakın bir kısmını oluşturan petrol büyük ölçüde ithalat ile karşılanıyor. İthalatı önlemek için karada ve denizde arama faaliyetleri sürerken Gabar bu alanda milat oldu. Şırnak ilindeki Gabar Dağı'nda 2021 yılında keşfedilen petrol rezervi yüksek kalitesi ve yaklaşık 150 milyon varillik büyüklüğü ile aynı yıl dünya genelinde karalarda keşfedilen en büyük on petrol rezervi arasında yer aldı.
Bu keşfin ardından Şehit Esma Çevik sahasında 26 kuyu, Şehit Aybike Yalçın sahasında 5 kuyu ve Teğmen Akdeniz sahasında 2 kuyu olmak üzere toplam 33 ayrı kuyuda üretim yapılmaya başlandı. Günlük üretim 80 bin varil seviyesine ulaşırken, yıl sonu hedefi ise 100 bin varil olarak belirlendi. Türkiye'nin ham petrol ihtiyacının yaklaşık yüzde 15'i yerli üretimle karşılanıyor.