Türkiye'nin en iyi haber sitesi

’de 1488 şehit daha rahat uyuyacak

Ankara, Antep, Yozgat, Çankırı, Diyarbakır, İzmir, Bağdat, Kosova, Midilli, Selanik, Gazze, Girit, Laskiye, Halep, Tiran, Kerkük, Rakka, Süleymaniye, Priştine, Hicaz... Farklı coğrafyalardan insanlar 104 yıl önce vatan savunması için 'deydi. Onlar kurşunlara siper oldular. Kurtuluş Savaşı'nın önsözünü de burada yazdılar. Çanakkale Savaşları Gelibolu Tarihi Alan Başkanlığı, savaş alanının büyük bir açık hava müzesi olması için kapsamlı bir proje başlattı. Proje kapsamında her şey elden geçiriliyor. Yıllar sonra bulunan bir haritadan 25 yeni şehitlik tespit edildi. Bunlardan dördü bu yıl ihya edilecek ve böylece 1488 vatan evladına son görev yapılacak.

Çanakkale’de 1488 şehit daha rahat uyuyacak

Ankara, Antep, Yozgat, Çankırı, Diyarbakır, İzmir, Bağdat, Kosova, Midilli, Selanik, Gazze, Girit, Laskiye, Halep, Tiran, Kerkük, Rakka, Süleymaniye, Priştine, Hicaz... Farklı coğrafyalardan insanlar 104 yıl önce vatan savunması için 'deydi. Onlar kurşunlara siper oldular. Kurtuluş Savaşı'nın önsözünü de burada yazdılar. Çanakkale Savaşları Gelibolu Tarihi Alan Başkanlığı, savaş alanının büyük bir açık hava müzesi olması için kapsamlı bir proje başlattı. Proje kapsamında her şey elden geçiriliyor. Yıllar sonra bulunan bir haritadan 25 yeni şehitlik tespit edildi. Bunlardan dördü bu yıl ihya edilecek ve böylece 1488 vatan evladına son görev yapılacak.

Çanakkale’de 1488 şehit daha rahat uyuyacak

İstiklal Marşı'ndaki "Bastığın yerleri toprak diye geçme tanı/ Düşün altında binlerce kefensiz yatanı" dizeleri belki de en çok 'yi gezerken anlam kazanır. Savaş alanını dolaşırken, Çanakkale Savaşları'na dair aklınızda ne varsa, hücum eder üzerinize ve işte o an o toprağın tarihsel ağırlığını hissedersiniz. Çünkü bastığınız yerin altında neyin olduğunu bilemediğiniz topraklardır burası. Bir konserve kutusu kalıntısı, mermi ya da şarapnel parçasının ayağınıza takılması olağandır ya da gerçekten Mehmet Akif'in yazdığı gibi farkında olmadan bir şehit mezarı üzerinde duruyor olabilirsiniz...

Çanakkale’de 1488 şehit daha rahat uyuyacak

Albayraksırtı'nı dolaşırken ağaçların arasında kalmış tarla görünümlü arazinin bir şehitlik olduğunu anlamak zor. Ama öyle, burası tespit edildiği kadarıyla, en az 1238 şehidin yattığı yer. Süngübayırı'ndaki şehit alanı için de aynı şey söz konusu. Burada da 250 Mehmetçik yatıyor. Kılıçdere 1 ve Kılıçdere 2 şehitliklerindeyse kaç askerin mezarı var tespit edilmeye çalışılıyor.

Çanakkale’de 1488 şehit daha rahat uyuyacak

Bu yıl içinde bu dört şehitlik gün yüzüne çıkartılıp ziyarete açılacak. Aslında bu şehitlikler yeni bulunan 25 şehitliğin ihyasıyla ilgili yürütülen bir projenin parçası. Önümüzdeki günlerde yerleri tespit edilen diğer 21 şehitlik de düzenlenip ziyarete açılacak.

Çanakkale’de 1488 şehit daha rahat uyuyacak

Peki bunca yıl sonra 'de nasıl yeni şehit mezarlıkları keşfedildi? Anlatalım. Çanakkale Savaşları başlamadan önce Mehmet Şevki Paşa, Gelibolu Yarımadası'nın 1/25.000 ölçekli Çanakkale Tahkimat Haritası'nı çıkarır. Savaş boyunca askerlerin çok işine yarayacak askeri bir haritadır bu. Deniz ve kara savaşları sonucu İtilaf Devletleri, Çanakkale'yi geçemeyip geldikleri gibi ülkelerine geri gittikten sonra Mehmet Şevki Paşa tekrar Çanakkale'nin yolunu tutar. Savaş alanını sıcağı sıcağına gezip savaş öncesi yaptığı harita üzerine şehitlikleri, siperleri, anıtları, karargahları, işaretleyerek adeta savaşın nasıl gerçekleştiğini harita üzerinde kayıt altına alır.

Çanakkale’de 1488 şehit daha rahat uyuyacak

Bu haritanın kıymeti pek bilinmez. Ta ki 2000'li yıllara kadar. Yapılan araştırmalar sonucu değeri anlaşılan ve tekrar gün yüzüne çıkartılan bu harita, Savaşları için bir bilgi kaynağıdır. O güne kadar bilinmeyen şehitliklerin varlığından da bu sayede haberdar olunur. Mehmet Şevki Paşa, savaş sırasında şehit askerlerin gömüldüğü noktaları şehitlik olarak işaretlemiştir. Haritada 33 şehitlik yeri vardır.

Çanakkale’de 1488 şehit daha rahat uyuyacak

Bunlardan yedisi Kireçtepe Jandarma, Kesikdere, Çataldere, Karayörük Deresi, Kocadere Hastane, Şahindere ve Sargıdere şehitlikleri zaman içerisinde anıtlar dikilerek ihya edilir ama diğerlerinin yeri bilinmiyordu. 2014 yılında kurulan Savaşları Gelibolu Tarihi Alan Başkanlığı, beş yıl önce Çanakkale Tahkimat Haritası'nı yeniden masaya yatırdı. Harita üzerinde şehitlik olarak işaretlenen bölgeleri incelemeye ve koordinatlarını tespit etmeye çalıştı. Tespit edilen arazilerde jeoradar çalışması yapıldı ve böylece savaşın üzerinden yaklaşık bir asır geçtikten sonra 25 bilinmeyen şehitliğin yeri tespit edildi. İşte başkanlık, o şehitliklerin ihya edilmesi için harı harıl çalışmalar yürütüyor bir süredir.

BİZE ULAŞIN