Darülbedayi 100.yılında da ''perde'' diyor

Tiyatroseverlerin belki de en çok sevdiği yerlerden biri oldu şehir tiyatroları...Sanatın, estetiğin ve aşkın şahlandığı şehir tiyatroları; bu sene 100.yaşını kutlayacak. Darülbedayi, sanat hayatına kocaman bir asır sığdırdı. Şimdi bu güzel mazinin başladığı ilk zamana 1914 yılına gidiyoruz. Sanatın tozlu yollarında kaybolmaya, geçmişten günümüze şehir tiyatrosunun bütün güzelliklerini solumaya hazır mısınız? Herkese keyifli yolculuklar... İLK SAHNE 1914'TE KURULUYOR 1914'de dönemin Belediye Başkanı Cemil (Topuzlu) Paşa, çıkarttığı bir kararla, Osmanlı vatandaşlarını yeni bir dünya ile tanıştırmaya başlıyor ve 'Güzellikler Evi' anlamına gelen Darülbedayi'yi sanatseverlerle buluşturuyor. Şehir Tiyatroları'nın temeli olan Darülbedayi'nin başına ise; ünlü Fransız tiyatro adamı Andre Antoine atanıyor. Fakat 1. Birinci Dünya Savaşı'nın sancılı günlerinde, sanat savaşa kurban oluyor. Osmanlı Devleti ve Fransa arasındaki karşıt saflar sanatın ruhuna da giriyor. Darülbedayi, sahnesini yaşatmak için yeni yöntemlere başvurarak, bir sınav yapıyor. Bu sınavı kazananlar daha sonraki yıllarda tiyatromuzun ve sanat dünyamıza damga vuran isimlerden oluşacaktır. Muhsin Ertuğrul, Halit Fahri Ozansoy, Behzat Butak, Ali Naci Karacan, Peyami Safa, Emin Beliğ Belli, Celal Sahir, Eliza Binemeciyan, Ahmet Muvahhit, İ. Galip Arcan, Raşit Rıza, Fikret Şadi, Sârâ Mannik, Adriyen Binemeciyan ve Mari Mineyan bu öğrencilerden bazıları. TİYATRONUN KALBİ TEPEBAŞI'NDA ATIYOR Şehzadebaşı'ndaki Letafet Apartmanı'nda 'Tatbikat Sahnesi' kuruluyor. Ardından ise yıllarla birlikte dönüşüm yaşayan Tepebaşı Tiyatrosu'nda sanat çalışmaları devam etti. Darülbedayi,1916'da sahnelenen 'Çürük Temel' oyunuyla artık profesyonel bir tiyatro oluyor. Tepebaşındaki sahnesinin dışında yeni sahneler kuruluyor. Bunların arasında; Şehzadebaşı Ferah Tiyatrosu, Kadıköy Apollon Tiyatrosu, Süreyya Sineması, Kadıköy Halk Eğitim Merkezi Salonu, Beyoğlu Odeon, Aksaray Türk Ocağı ve Rumeli Hisarı Şehir Tiyatrosu da var. Birçok oyun yazarının ilk çalışması, bu büyülü sahnede yani; Darülbedayi'de gerçekleştirildi. Ve zamanla oyunlarda, oyun yazarları da arttı. Şimdi bir asrı deviren Şehir Tiyatroları; sanatseverlerin uğrak noktası... 1931'de İstanbul Belediyesi'ne bağlanan Güzellikler Evi, 1934'te ise İstanbul Belediyesi Şehir Tiyatroları adını aldı. Birçok ilkin yaşadığı şehir tiyatroları, çocuk tiyatro oyunları ile de göz dolduruyor. Darülbedayi, sahnedeki görsel uyanışı; dergiye yansıtmaya başararak, ülkemizdeki tiyatro dergisi geleneğini başlatmıştır. 1918-1920 yılları arasında yayınlanan 'Temaşa' adlı tiyatro dergisi 25 sayısı ile dünyanın en uzun soluklu tiyatro dergisi oldu. YAPRAK DÖKÜMÜ'NÜN BÜYÜK ÇIKIŞI Darülbedayi müdürü Muhsin Ertuğrul, başlattığı '3 defadan 100 defaya' sloganı ile dönemin en ünlü oyunlarında biri olan 'Hamlet' oyununu, 7 defa arka arkaya temsil ettirdi; ardında bu sayı yıllar içinde 170'e çıktı. Sahneye koyduğu oyunları ile büyük ses getiren Darülbedayi, ilk büyük çıkışını Reşat Nuri Güntekin'in 1943-1944 sezonunda sahnelenen 'Yaprak Dökümü' oyunu ile yaptı. 100. temsili aşan ilk yerli oyun olarak 'Yaprak Dökümü' oyunu tiyatro tarihe geçti. İlk çeviri oyun, 1945-1946 sezonunda sahnelenen Edmond Rostand'ın Cyrano de Bergerac'ı 105 temsile ulaştı. Zamanla sayısı yüzleri açan tiyatro oyunu ile Darülbedayi Türkiye'nin en büyük tiyatrolarından bir olma özelliği taşıyor. Lüküs Hayat'tan Othello'ya, Kuşlar'dan Cendere'ye kadar birçok oyun Darülbedayi'nin renkli sahnesinde sergilendi. 100.YIL GALASI BUGÜN Bugün 10 sahnesi olan Darülbedayi, sanatseverleri buluşma noktası olmaya devam ediyor. Sanatın, estetiğin ruhu dinlendirdiğine inanan herkesi 100. yılında da Şehir tiyatrolarına çağırıyor. Harbiye Muhsin Ertuğrul Sahnesi'de başlayacak program, Cemal Reşit Rey Konser Salonu'na devam edecek. Gala gecesinde Lüküs Hayat, Keşanlı Ali Destanı, Gözlerimi Kaparım Vazifemi Yaparım, Yedi Kocalı Hürmüz gibi Türk müzikal tarihine damga vurmuş oyunlarının yanı sıra, Batı Yakasının Hikâyesi, Sefiller, Evita ve Damdaki Kemancı gibi dünya müzikal tarihinde yer eden eserlerden de şarkılar seslendirilecek.