Yaş ilerledikçe vücutta azalan kalsiyumu, beslenme yoluyla yerine koymak sağlık ve güç açısından önemlidir. Bu bağlamda, önerebileceğimiz en etkili besinlerden biri şalgamdır.
Şalgamın faydaları, beslenme profili ve hastalık önleyici özellikleri ile ilişkilidir. Genellikle koyu mor renge sahip olan şalgam, ayrıca keskin bir tada da sahiptir.
ŞALGAM TÜKETMEDEN ÖNCE BUNLARA DİKKAT
Şalgamın etkileri nedeniyle kan sulandırıcı ilaç kullanan kişiler için önerilmez. Ayrıca, tiroid sorunları ve böbrek taşı olan bireylerin de tüketmeden önce doktora danışması önerilir. Günlük olarak yaklaşık 130 gram şalgam tüketimi tavsiye edilir. Aksi halde aşırı tüketimi şişkinlik ve mide ağrısına neden olabilir.
ŞALGAMIN YARARLARI
BAĞIRSAKLARIN ÇALIŞMASINI DÜZENLER
Şalgam sindirim sistemi için faydalı olabileceği için, lif açısından zengin oldukları için tüketmeniz önerilir. Geleneksel olarak, bu sebze çeşitli mide-bağırsak rahatsızlıklarını tedavi etmek için kullanılmıştır. Araştırmalar, daha yüksek miktarlarda diyet lifi tüketmenin bağırsak hareketine yardımcı olduğu için divertiküler hastalık riskini azaltabileceğini düşündürmektedir.
Ayrıca, son araştırmalar, yüksek lif alımının divertiküler hastalık riskini azaltabileceğini göstermektedir. Günde 30 gram lif tüketen bireylerin hastalık riskinin %41 oranında azalabileceği bulunmuştur.
Bağırsak bakteri popülasyonunu iyileştirmek için yüksek lifli bir diyet önerilmiştir. Bu probiyotik bakteriler, vücuda beslenme sağlamaya yardımcı olur ve şalgamın anti-inflamatuar faydalarına katkıda bulunur. Bağırsak bakterilerinin bağırsak hareketlerine yardımcı olabileceği bilinmektedir. Ayrıca, şalgamın mide ülserlerine neden olan Helicobacter pylori bakterisi ile mücadele ettiği gösterilmiştir. Beslenmenize şalgam eklemek, bağırsak sağlığını iyileştirmeye yardımcı olabilir. Ayrıca, şişkinlik, gaz ve kabızlık gibi mide sorunlarında rahatlama sağlayabilir.
KALP SAĞLIĞINI DESTEKLER
Şalgam, kalp sağlığını desteklemek için tüketilebilir çünkü antidiyabetik, antienflamatuar ve antioksidan özelliklere sahiptir; bu da kalp damar hastalıkları riskini azaltmaya yardımcı olabilir. Ayrıca, yüksek miktarda sağlıklı yağ içerir ve kolesterol seviyelerini düzenlemeye yardımcı olabilir. Hayvan çalışmaları, şalgamın glikoz ve lipid metabolizmasını artırabileceğini göstermiştir, bu da kardiyovasküler sağlığı geliştirebilir.
KANSERE KARŞI KORUYUCUDUR
Şalgamın içerdiği glukozinolatlar ve izotiyosiyanatlar, antikanser özelliklere sahip olabilir. Yapılan araştırmalar, yumurtalık, kolon, mesane, akciğer, prostat ve meme kanserlerinin önlenmesinde şalgamın kullanılabileceğini öne sürmektedir. Özellikle insan akciğer kanseri hücrelerinde yapılan çalışmalar, şalgamın antikanser etkilerini desteklemektedir.
KARACİĞER VE BÖBREĞİ KORUR
Başka bir araştırmada, şalgam kökü etanolik ekstraktının farelerde karaciğer hasarına karşı koruyucu etkisi olduğu bulunmuştur. Ayrıca, şalgam suyu ekstraktının hepatik fibrogenez (karaciğerde aşırı skar dokusu oluşumu) karşı koruma sağladığı da belirlenmiştir.
Bu araştırmaların genel sonucu, şalgamın karaciğeri koruma konusunda önemli bir rol oynadığını göstermektedir. Ayrıca, benzer şekilde, şalgamın böbrekler üzerinde koruyucu etkileri olduğu da belirlenmiştir. Bununla birlikte, şalgamın böbrek taşına karşı koruyucu etkileri bulunmaktadır.
Hayvan çalışmalarında, şalgam özünün vücut ağırlığını, kan şekerini, lipid peroksidasyonunu, nitrik oksit, toplam trigliseritleri ve kolesterol seviyelerini önemli ölçüde azalttığı gözlemlenmiştir. Bu etkiler özellikle fruktoz kaynaklı metabolik sendromlu farelerde belirgin bir şekilde ortaya çıkmıştır.
Şalgam düşük kalorili ve düşük glisemik indekse sahiptir. Çiğ şalgamın glisemik indeksi 30'dur (pişirilmiş şalgamın GI'si 85'tir). Ayrıca, şalgam yüksek diyet lifi içeriğine sahiptir, bu da tokluğu artırır ve açlık hissini bastırmaya yardımcı olabilir. Şalgamın metabolik sağlık üzerindeki bu olumlu etkileri kilo kaybını desteklemeye yardımcı olabilir.
ANEMİYİ ÖNLER
Demir eksikliği, aneminin önde gelen nedenlerinden biridir. Demir, kırmızı kan hücrelerinde bulunan hemoglobinin önemli bir bileşenidir ve oksijenin vücudun her yerine taşınması için gereklidir. Şalgam demir açısından zengindir ve onu diyetinize dahil etmek, anemiden kaynaklanan yorgunlukla mücadelede yardımcı olabilir. Ayrıca, şalgam C vitamini açısından da zengindir ve demir emilimini artırarak daha etkili bir şekilde kullanılmasını sağlar.
KEMİK OLUŞUMUNU DESTEKLER
Şalgam, farelerde kemik oluşumunu destekleyen glukosinolatlar içerir ve bu, şalgamın kemik sağlığı için önemini kanıtlar. Ayrıca, şalgamda bulunan K vitamini de kemik sağlığını destekler.
K vitamini, kırık riskini azaltmaya, kalsiyum emilimini artırmaya ve kemik yoğunluğunu artırmaya yardımcı olabilir. Bu nedenle, şalgamın düzenli tüketimi kemik sağlığını korumak ve güçlendirmek için faydalı olabilir.
HAFIZAYI GÜÇLENDİRİR
Şalgam yeşillikleri kolin içerir. Kolin, birçok hayati fonksiyon için gereklidir. Hafızaya yardımcı olan hücre zarlarının yapısal bir bileşenidir ve aynı zamanda nörotransmitterlerin bir bileşenidir.
Ayrıca, iltihaplanmayı azaltmaya yardımcı olabilir. Bu nedenle, şalgam tüketimi beyin fonksiyonları ve genel sağlık açısından faydalı olabilir.
NASIL TÜKETİLMELİ?
Şalgam pişmiş veya çiğ olarak tüketilebilir. Sağlıklı bir atıştırmalık için cips haline getirilebilirler. Ayrıca, kavrulmuş veya ızgara bebek şalgam garnitürlere eklenebilir. Salatalarda ve lahana salatasında da sıkça kullanılırlar. Patates püresine eklenerek besin değerlerini artırabilirler. Şalgam suyu içecekler için sağlıklı bir alternatif olabilir. Ayrıca, smoothie'lere veya yoğurda da lezzet katmak için kullanılabilirler.