Afrika ülkesi Sudan'ın, Nil Nehri'nin kıyısında yer alan başkenti Hartum, farklı ülkelerden gelen iş adamları ve şirketlerin de etkisiyle değişiyor ve gelişiyor.
Nil Nehri'nin kıvrımlı akışının fil hortumuna benzemesinden ötürü ''Hartum'' adı verildiği belirtilen şehir, milyonları bulan nüfusuyla dikkati çekiyor. Net rakamlar söylenmese de 5 milyonun üzerinde kişinin yaşadığı dile getirilen Hartum, üç bölgeden oluşuyor.
Hartum bölgesi, Sudan'ın zenginlerinin yaşadığı yer olarak biliniyor. Bu bölgede lüks konutlar bulunuyor ve özellikle ülkede görev yapan yabancı kuruluşlar ile bu kuruluşlarda görev yapanlar, buradaki evleri ve iş yerlerini kiralıyor. Bölgedeki kiralar, 500 dolardan başlayıp, 5 bin dolara kadar ulaşabiliyor. Hartum Havaalanı da yine bu bölge içerisinde.
Kentin sanayisi Umdurma adı verilen bölgede yoğunlaşırken, eski şehrin yer aldığı Bahri de genelde gecekondu tarzı kerpiç evler bulunuyor. Zenginleri ve fakirleri olan, ancak Türkiye'deki tabiriyle 'ortadirek' sınıfı bulunmayan Hartum, geniş asfalt caddeleriyle dikkati çekiyor, sokaklar ise çoğunlukla toprak zemin. Kentte, alışık olmayanlar için oldukça farklı bir trafik seyri yaşanıyor.
Trafik ışıklarının yeni yeni konulmaya başlandığı caddelere, yolun sağından veya solundan araçlar çıkabiliyor. Bu nedenle, özellikle yolların kesiştiği kavşaklarda yoğunluk ve karmaşa yaşanıyor.
RAKŞA VE EMCET
Hartum caddelerinde, trafikte seyreden farklı türdeki araçları görmek mümkün. Lüks cipler ve otomobillere sıkça rastlanılan Hartum'da, özellikle Güney Kore ve Japonya menşeli araçların çoğunlukta.
Şehir içi ulaşım, midibüs ve minibüslerin yanı sıra, 'rakşa' adı verilen üç tekerlekli, yanları açık motorlu araçlar ve 'emcet' denilen küçük minibüslerle sağlanıyor. Bu araçlarla, düşük ücretler karşılığında şehir içinde gezilebiliyor. Bunun için, araca binmeden önce pazarlık yapmak gerekiyor. Kent genelinde trafik akışı hiç durmazken, araçların yoğun olarak kullanımında benzinin ucuz olmasının da etkili olduğu söyleniyor.
Cadde ve sokaklarda dikkati çeken bir başka unsur da, üzeri kapalı yerlere konulan ve 'sebil' diye adlandırılan testiler. Havanın her mevsim sıcak olduğu Hartum'da insanlar, testilerde soğuyan suyu içerek serinlemeye çalışıyor. Bunun dışında, her yerde karşınıza çıkabilecek manavlarda mango, muz, portakal, greyfurt ve cevafe gibi tropikal meyveler satılıyor.
FARKLI BİR KAHVALTI MENÜSÜ: FUL
Sudan'ın başkenti Hartum'un hemen hemen bütün sokaklarında karşınıza çıkabilecek farklı bir kahvaltı menüsü var. ''Ful'' adı verilen kahvaltı, bakla ile yapılıyor. Kazanlarda haşlanan baklalar, bir kabın içerisine konuluyor, sonra da üzerine ekmek parçaları serpiştiriliyor. Bunun üzerine de tercihe göre domates, biber, soğan ya da peynir ekleniyor. Son olarak, bu karışım sert bir cisimle iyice eziliyor ve servis ediliyor. Yemeğin hazırlanmasının ardından bir gölgeliğin altında bir araya gelen Sudanlılar, ekmeklerini bandırıp 'ful'u iştahla tüketiyor.
YABANCILARIN YOĞUN İLGİSİ VAR
Sudan'ın başkenti Hartum, 'Kara Kıta' olarak isimlendirilen Afrika'nın gelişmeye aday başkentlerinden kabul ediliyor.
Ortasından Nil Nehri'nin geçtiği kent, zaman zaman bu bölgeye gelenlerin ifadesiyle, sürekli bir değişim ve gelişim içinde. Kentin hemen hemen yer yerinde, üzerinde 'UN' yazısı bulunan, Birleşmiş Milletlere ait görevlileri taşıyan araçları görmek mümkün.
Hartum'da, Türklerin yanı sıra, çok sayıda Çinli ve Malezyalı'ya rastlamak mümkün. Kentin 60. Caddesi'nde, mobilya, pvc, çelik kapı, perde işleriyle uğraşan çok sayıda Türk firması bulunuyor. Yine kent genelindeki iş yerlerinde, Çin ve Malezyalı çalışanların yanı sıra, Afrika'nın birçok ülkesinden gelmiş işçiler çalışıyor.
Aralarında Akdeniz, GAP ve Yapı Merkezi inşaat firmalarının bulunduğu Türk şirketleri, genelde bina ve köprü yapımı işlerini yürütürken, Çinlilerin şehirler arası yollar, Malezyalıların da petrol işiyle ilgilendikleri belirtiliyor.
KENTİN ARKASI VAROŞ BÖLGESİ
Hartum'un, lüks konutların yer aldığı merkezinin yanında, büyük bölümünde fakirlerin yaşadığı varoşlar bulunuyor. Genellikle kerpiç ve topraktan yapılma evlerin bulunduğu mahallelerde, yaşam kent merkezine göre çok farklı.
Evlerin içerisinde, koltuk bulunmazken, oturmak için yataklar kullanılıyor. Gelen misafirler, karşılıklı konulmuş yataklar üzerinde oturtuluyor. Televizyon ve elektrikli ev eşyaları pek kullanılmazken, Sudan'lılar misafirlerine ikramda sınır tanımıyor. Sudanlılar, evlerine konuk olan herkese, ellerinde olan her şeyi ikram ediyor.
Yabancılar, ''Sudanlıların evlerine 5 dakikalığına bile girseniz, uzun süre sizi misafir ederler ve mutfaklarında ne varsa size sunarlar'' diye konuşuyor. Sudan'da kadınlar genelde renkli elbiseler tercih ederken, erkekler boydan boya giydikleri beyaz kıyafetlerle geziyor. İnsanlar genelde terlik giyerken, yalın ayak gezmeyi tercih edenlerin sayısı da oldukça fazla.
NİL NEHRİ ÖNEMLİ BİR GEÇİM KAYNAĞI
Kenti ikiyi bölen Nil Nehri, Hartumlunun yaşamında ve geçiminde önemli yere sahip. Hartum'un su ihtiyacı Nil'den karşılanırken, tarım arazilerinin sulamasında yine bu su kullanılıyor. Nil kıyısında balık tutanları görmek de mümkün.
FARKLI BİR DENEYİM: NİL NEHRİ GEZİSİ
Kuzey Doğu Afrika'da bulunan ve 6 bin 695 kilometre ile dünyanın en uzun nehri olma özelliği taşıyan ve Afrika kıtasının neredeyse üçte birini kaplayan Nil, 'Kara Kıta'nın adeta can damarı. Güneyden kuzeye doğru akan nehrin, Beyaz Nil, Mavi Nil ve Atbera isimlerinde üç kolu bulunuyor.
