Kadeş Antlaşması, tarihte önemli bir dönüm noktasıdır. M.Ö. 1274 yılında Hititler ile Mısırlılar arasında imzalanmış olan bu antlaşma taraflar arasında sınırların belirlenmesi ve karşılıklı anlaşmaların sağlanması açısından tarihi öneme sahiptir. Peki, Kadeş Antlaşması nerede ve kimler arasında imzalanmıştır, maddeleri neler?
Milattan önce 1274 yılında, Hitit Kralı II. Muvattalli ile Mısır Kralı II. Ramses'in orduları Kadeş Kalesi önünde karşı karşıya gelmiştir. İki gün süren çetin savaş, taraflardan hiçbiri belirgin bir zafer elde edemediği için sona ermiş ve barış yoluna gidilmesine karar verilmiştir. Savaşın seyriyle ilgili bilgiler ise farklı kaynaklarda değişiklik göstermektedir; Mısır kayıtlarında Mısır'ın zaferi vurgulanırken, Hitit belgelerinde Hititlerin üstünlüğü öne çıkarılmaktadır.
Kadeş Antlaşması, tarihte bilinen ilk yazılı barış antlaşmalarından biri olarak büyük öneme sahiptir. Aslen II. Ramses ile II. Muvattalli arasında yapılmış olsa da, savaş sırasında çıkan bir isyan sonucu II. Muvattalli ölmüş ve anlaşma, yerine geçen III. Hattuşili tarafından imzalanmıştır. Bu antlaşma, iki devlet arasındaki düşmanlığı sona erdirerek diplomatik ilişkilerin kurulmasına zemin hazırlamıştır.
Kadeş Antlaşması, milattan önce 1280 yılında Mısır ile Hititler arasında imzalanmış ve tarihin bilinen ilk yazılı barış anlaşması olarak kabul edilmektedir. Bu özelliğiyle, tarihî kayıtlar ve antik diplomasi açısından büyük bir öneme sahiptir.
- Kadeş Antlaşması metni tarihin ilk yazılı anlaşması olarak geçmektedir. Kadeş Antlaşması'na göre Mısır memleketi Kralı Büyük Kral Kahraman Ramaşesa ile Hatti memleketinin Büyük Kralı Hattuşili ile iyi dostluklarının kardeşliklerinin ve büyük krallıklarının devamı için yaptıkları anlaşmadır.
- Kadeş Anlaşması ile ilgili savaşan iki devlet de birbirlerine saldırmama sözü vermiş.
- Kadeş toprakları Hititlerde kalmıştır.
- İki devlet birbirlerinin topraklarına yapılan saldırılarda da birbirlerinin yanında olacaklarına dair güvence vermişlerdir. (Ticaret yollarını koruma konusunda önemli madde)
- Böylece doğuda ticaret yolları ile bölgeyi ele geçirmek isteyen Asur Devleti'nin yarattığı tehdide karşı birlik olma amacı ile Kadeş Antlaşması'nı imzalamışlardır.
Kadeş Antlaşması'nın Önemi Ve Özellikleri
Milattan önce 1274 yılında II. Ramses ve Muvattalli arasında imzalanan Kadeş Antlaşması iki devlet arasında savaş çıkmış sonucunda ise savaşın galibi olmayacak gibi göründüğü için anlaşma imzalamaya karar verilmiştir. Kadeş Antlaşması sırasında çıkan bir isyanda Muvattalli öldürülmüş anlaşma onun yerine geçen 3. Hattuşili tarafından imzalanmıştır.
- Bu anlaşma dünya tarihinde eşitlik ilkesine göre imzalanan ilk antlaşma özelliğine de sahiptir.
- Kadeş Antlaşması çivi yazısı ile Gümüş plakalar üzerine Akatça olarak yazılmıştır.
- Kadeş Anlaşması'nda kralın mührü yanında kraliçenin mührü de yer almaktadır. Bu da bölge de kadına verilen değerin göstergesi olarak kabul edilen bir durumdur.
- Anlaşmasının Gümüş levhaları kazınmış olan asıl metni kayıptır.
- Anlaşmanın tam metnine Mısır'da tapınakların duvarlarına kazınan nüshalardan ve Boğazköy kazılarında bulunan kil tabletlerden ulaşılmıştır. Boğazköy'de ki tabletler bugünkü İstanbul Arkeoloji Müzesinde sergilenmektedir.
- Aynı zamanda Kadeş Antlaşması'nda Hattuşa'da bulunan çivi yazısı tabletleri New York'ta Birleşmiş Milletler binasında da yer almaktadır.
- Bu anlamda tarihin ilk yazılı anlaşması olarak tarihe geçen Kadeş Antlaşması eşitlik ilkesi uyarınca da tarihte en önemli özelliğe sahip anlaşmadır. Böylece tarihin en önemli ve ilk yazılı antlaşması olarak tarih kayıtlarında yerini almıştır.
