17. yüzyılın sonunda imzalanan Karlofça Antlaşması, Osmanlı Devleti ile Avusturya, Venedik ve Lehistan arasında yapılmıştır. Bu anlaşma, Osmanlı'nın Avrupa'daki sınırlarını netleştirmiş ve Balkanlardaki gücünü zayıflatmıştır. Taraflar, nedenleri ve sonuçları açısından Osmanlı tarihinde yaşanan en önemli olaylardan biridir?
Peki, Karlofça Antlaşması hangi padişah döneminde ve kimler arasında imzalandı? İşte, Karlofça'nın maddeleri ve sonuçları...
1683 yılında Osmanlıların II. Viyana Kuşatması'nda başarısız olmasıyla birlikte, Papa XI. Innocentius öncülüğünde Kutsal Roma Germen İmparatorluğu, Lehistan, Venedik, Malta ve Rusya'nın dahil olduğu bir Kutsal İttifak kuruldu. Bu ittifakın amacı, Osmanlıların Macaristan'daki hâkimiyetine son vermekti.
1683-1699 yılları arasında süren Osmanlı-Kutsal İttifak Savaşları sırasında Osmanlılar birçok stratejik noktayı kaybetti ve ağır yorgunluk yaşadı. Özellikle 1697'deki Zenta Muharebesi, Osmanlılar için büyük bir yenilgiyle sonuçlanmış ve barışa zorunlu bir şekilde razı olmalarını sağlamıştı.
Bu süreç sonunda Osmanlı Padişahı II. Mustafa döneminde, 26 Ocak 1699'da Karlofça Antlaşması imzalandı.
Osmanlı Devleti'nin duraklama dönemi sona ermiş ve gerileme dönemi başlamıştır.
Batıda yaşanan bu ilk büyük toprak kaybı, Osmanlıların Avrupa'daki ilerleyişini durdurmuştur.
Karlofça Antlaşması, Osmanlıların Avrupalı devletlerin arabuluculuğunu kabul ettiği ilk antlaşma olmuştur; İngiltere ve Hollanda, antlaşmanın imzalanmasında aracı rol oynamıştır.
Bu antlaşmadan sonra Osmanlılar, askeri yenilgiler yerine diplomasiyle denge kurmayı öğrenmiş ve dönem dönem ittifaklar kurarak Avrupa siyasetinde varlık göstermeye çalışmıştır.
Osmanlı geri çekilişi, 1921 Sakarya Meydan Muharebesi'ne kadar süren uzun bir süreç olarak tarihe geçmiştir.
Karlofça Antlaşması, Osmanlı Devleti açısından önemli toprak kayıplarını beraberinde getirdi. Başlıca maddeleri şunlardır:
Mora Yarımadası ve Dalmaçya, Venedik'e bırakılacaktır.
Preveze Kalesi Osmanlılar tarafından yıkılacak; İnebahtı Kalesi ise Osmanlıya geri verilecektir.
Ukrayna ve Podolya, Lehistan'a bırakılacaktır.
Osmanlı Devleti, Kırım Hanlığı'nın Lehistan'a saldırmasını engelleyecektir.
Banat ve Temeşvar hariç Macaristan ve Erdel, Avusturya'ya bırakılacaktır.
Avusturya, Osmanlı topraklarındaki Katoliklerin koruyuculuğunu üstlenecektir.
Sava Nehri, iki devlet arasında sınır kabul edilecektir.
Antlaşma 25 yıl boyunca geçerli olacak ve Avusturya garantörlük görevini üstlenecektir.
Osmanlı Devleti, tarihinde ilk kez bu kadar büyük toprak kaybı yaşamıştır.
Avrupa, Osmanlılara karşı savunmadan saldırı konumuna geçmiştir.
Osmanlıların askeri gücündeki yetersizlik açığa çıkmıştır.
Macaristan'ın kaybı, Orta Avrupa'daki Osmanlı hâkimiyetinin sona erdiğini göstermiştir.
Avusturya'nın Katoliklerin koruyuculuğunu üstlenmesi, Osmanlı iç politikasına müdahale imkânı yaratmıştır.
