Kur'an-ı Kerim'de "şehirlerin anası" olarak geçen Mekke'nin fethi bu yıl 1392'inci yıl dönümünde kutlanıyor. Bu kutlu olay, yıl dönümü dolayısıyla Mekke'nin fethi nasıl gerçekleşti, ne zaman oldu sorularıyla ele alınıyor. İslam tarihinin en önemli olaylarından biri olay bu kutlu fetih, İslam'ın yayılışını hızlandıran olayların başında gelir. İşte Mekke'nin fethi tarihi, nedenleri ve sonuçları ile bu dönemde gerçekleşen olaylar ve bu zaferin detayları.
MEKKE'NİN FETHİ NE ZAMAN OLDU?
Mekke'nin Fethi, 11 Ocak 630 (Hicrî: 20 Ramazan 8) tarihinde Peygamber Muhammed komutasındaki Müslüman ordusunun, Mekkeli Kureyşliler'in elindeki Mekke'yi fethetmesidir. Bu fetih, İslam tarihindeki önemli olaylardan biridir. Fetih, Arap Yarımadası'nda İslam'ın yayılışını da hızlandırmıştır.
MEKKE'NİN FETHİ NEDENLERİ
Bir süre önce Müslümanlar ile Mekkeli müşrikler arasında Hudeybiye Antlaşması yapılmıştı. Mekkeli Kureyşlilerin müttefiki olan Benî Bekir kabilesi, bu antlaşmaya aykırı bir biçimde, Müslümanların himâyesindeki Benî Huzaa kabilesine saldırdı.
İslam peygamberi Muhammed, Mekke'ye haber göndererek, öldürülenlerin kan bedellerinin ödenmesini veya Benî Bekir kabilesiyle olan ittifakın sonlandırılmasını, aksi hâlde Hudeybiye Antlaşması'nın bozulmuş sayılacağını ve savaşa mecbur kalacaklarını bildirdi. Mekkeliler, teklifleri reddettiler ve savaşa hazırlanacaklarını haber verdiler.
MEKKE'NİN FETHİ NE ZAMAN OLDU?
Mekkeli paganlar, daha sonra fikir değiştirip Ebu Süfyan'ı Müslümanları bir barışa iknâ etmesi için Medine'ye gönderdi. Ancak görüşmelerden hiçbir netice alınamadı.
Muhammed, Hicret'in 8. yılında, Ramazan ayının 13. günü, yaklaşık 10 bin kişilik bir ordu ile Medine'den yola çıktı (4 Ocak 630). 11 Ocak'ta Muhammed, ordusunu dört kola ayırdı ve ordusuna şu emri verdi:
"Size karşı konulmadıkça, size saldırılmadıkça, hiç kimseyle çarpışmaya girmeyeceksiniz, hiç kimseyi öldürmeyeceksiniz."
MEKKE'NİN FETHİ NASIL GERÇEKLEŞTİ?
Muhammed hareket emri verdi ve Fetih Suresi'ni okuyarak Mekke'ye girdi. Muhammed'in ordusunun 3 tane kolu herhangi bir direnişle karşılaşmazken; Halid bin Velid'in komutasındaki 4. kol, İkrime bin Ebu Cehil önderliğindeki küçük bir saldırıyı geri püskürttü.
Muhammed, Mekke'ye girer girmez genel af ilan edildiğini bildirdi ve Ebu Süfyan'a bildirdiği şekilde kimseye dokunulmayacağını ilan etti. Ardından içerisinde 360 put bulunan Kâbe'ye yöneldi. İsra Suresi'nin 81. âyetini okuyarak putları birer birer devirdi. Daha sonra da beraberindeki Müslümanlar ile birlikte Kâbe'yi tavaf etti.
MEKKE'NİN FETHİNİN SONUÇLARI
Fetihten hemen sonra Muhammed, Kâbe'de ilk hutbesini verdi. Mekkelilerin şüphelerini de gidermek adına hutbesinde şu sözlere yer verdi:
"Benim hâlimle sizin hâliniz, Yusuf'un kardeşlerine dediğinin tıpkısı olacaktır. Yusuf'un kardeşlerine dediği gibi, ben de diyorum ki: 'Size bugün hiçbir başa kakma ve ayıplama yok. Allah, hepinizi bağışlasın. O, merhamet edenlerin en merhametlisidir. Gidiniz, sizler artık serbestsiniz." (Yusuf Sûresi 92. âyet)
Mekke'nin fethini kolaylaştıran zemin, Hudeybiye Antlaşması ile atıldı. Bu antlaşma ile İslamiyet diğer kabile, topluluk ile devletlere yayıldı ve Müslümanlar, Arap Yarımadası'nda bir güç olarak kabul edildi. Bölgede adil bir ekonomik sistemin kurulması amacıyla şehir ekonomisi geliştirildi ve ticari açıdan kervan faaliyetlerine bağlılık ortadan kaldırıldı.
İslamiyet'in yayılması, Mekke'de cahiliye devrinin sona ermesi ve böylece sağlıklı bir dini hayata geçilmesi açısından büyük önem taşıyan fetih, şehirde barış ve huzuru hakim kıldı.