Asrın felaketi Kahramanmaraş depreminde 10 ilde 6 bin 444 bina yıkıldı. Çevre, Şehircilik ve İklim Bakanlığı ekipleri, hasar tespit çalışmasına devam ederken depremden birçok bina için de acil yıkım kararı alındı. Binalar acil yıkılacak, ağır hasarlı, orta, az hasarlı olarak ekipler tarafından değerlendirilirken depremin yapılar üzerindeki etkisinin bu kadar büyük olmasının nedenini SABAH uzmanlara sordu.
KORMAZ "UYGUN ZEMİNE, DEPREME GÖRE YAPILAN BİNA YIKILMAZ"
Birçok deprem bölgesinde incelemeler yapan Necmettin Erbakan Üniversitesi Mühendislik Fakültesi İnşaat Mühendisliği Bölümü Ana Bilim Dalı Başkanı Prof. Dr. Hasan Hüsnü Korkmaz, depremde yıkılan yapılarla ilgili SABAH'a konuştu. Deprem bölgelerine yapılacak binaların beton sınıfları ve taşıyıcı sistem olan kolon ve kirişlerin yetkin inşaat mühendisleri tarafından projelendirilip yapılmasının hayati önem taşıdığını belirten Korkmaz, "Beton sınıfı deprem bölgelerinde C30 ve üstü olmalıdır. Binanın kolon ve kirişleri düzgün yapılmış olmalı. Bina yapılırken tüm bu planlamalar statik analiz sonucunda yapılır. Bu planlamaların yetkin bir inşaat mühendisi tarafından yapılması gerekiyor. Depremde binanın hiçbir şekilde göçmemesi gerekir. Kolonların kirişlerden daha güçlü olması gerekir. Hasar olacaksa kirişlerde olabilir, ancak kolonlarda olması beklenmez. Binaların içindeki tuğla ya da duvarların hasar görmesi depremlerde beklenir ancak hiçbir binanın tamamen yıkılması beklenmez" dedi.
YENİ YAPILAR NEDEN YIKILDI?
Depremde en çok dikkat çeken yeni yapıların yıkımı olurken Prof. Dr. Hasan Hüsnü Kormaz, bu konuda ise zemin etüdüne dikkat çekti. Korkmaz, "Göçen binaların çoğunluğu 2000 yılı öncesi yapılan binalardır. Betonları çok kötü. C30 olması gereken betonlar C10 koduyla yapılmıştır. Yani santimetrekarenin 300 kilogram yük taşıması gerekirken 100 kilogram yük taşıması şeklinde yapılmıştır. İçindeki donatılar kurallara göre yapılmamıştır. Yeni binaların yıkılma sebepleri ise gevşek zemindir Gevşek zemine de yapıldığında ise zemin şiddeti büyütür. Aynı müteahhit tarafından yapılan bir binanın yıkıldığı, 50 metre ilerisindeki binanın çökmediği görülüyor. Bu da bize 50 metre arayla zeminin değiştiğinin resmidir. Bir bina kaya zemine denk gelirken diğeri yumuşak zemine denk gelmiş olabilir. Zemin incelemesi yapılmadan inşaat hiçbir şekilde başlamaz.
KOLON KESİNTİ İDDİALARI
Korkmaz, depremlerden sonra yapılan en büyük yorum hatasının kolon kesintileri olduğunu belirterek "Bu kadar göçen binada kolon kesilmesi mümkün değildir. Kolon kesilmesi çok münferit ve zor birşeydir. Bu söylemler her zaman gerçeği yansıtmamaktadır. Binaların ana göçme nedeni Depreme dayanıklı yapı tasarım ilkelerine uyulmamasından kaynaklanmamaktadır" diye konuştu.
