Buji nedir, ne işe yarar sorusu özellikle motorlu araç sahibi olan kişilerin öğrenmesi gereken konular arasındadır. Araç, gaz pedalına basınca ilerlese de arka planda daha karmaşık bir süreç işlemektedir. Bu sürece hakim olabilmek adına arabada buji bozulursa ne olur, nasıl çalışır bilmekte fayda vardır. Bunu öğrendiğiniz zaman buji ne zaman değişir fikir sahibi olabilirsiniz. Bizde bu noktada tüm bu konular hakkında araştırmamızı yaptık. Haberimizin kalan kısmına inerek buji nedir sorusunun cevabına ayrıntıları ile başlıklar halinde ulaşabilirsiniz.
Motorlu araçlar harekete geçmesi en basit anlatımı ile gaz pedalına basınca olsa da aslında, bu sürecin perde arkasında görüldüğünden daha karmaşık bir süreç işlemektedir. Motorun çalışması için yakıtın kinetik enerjiye dönüştürülebilmesinde birçok parça uyum içinde çalışmalıdır. İçten yanmalı benzinli motorların oldukça önemli parçalarının biri de bujidir. Buji, her silindirde birer adet bulup yanma odasındaki yakıt-hava karışımını ateşleme görevini yerine getirmektedir. Bu işlem ateşleme bobininden gelen yüksek voltajlı elektrik akımının buji tırnakları arasında kıvılcım oluşturmasıyla gerçekleşir.
Motor sistemleri temel olarak hava-yakıt karışımı sırasında potansiyel enerjisini kinetik enerjiye dönüştürmek için bazı işlemler gerçekleştirir. Valfler ile silindirlere yönlendirilen hava-yakıt karışımında bulunan potansiyel enerji, pistonların yukarı yönlü sıkıştırmasıyla daha da artar. Sıkıştırmanın zirvesine ulaşıldığında ise yakıt küçük bir kıvılcımla ateşlenerek pistonu aşağı doğru zorlayan bir patlama yaratır. Yanma sonrasında aşağı doğru hareket eden pistonlar krank milinin döndürülmesini ve tekerleklerin hareket etmesini sağlar.
Tüm bu işlemler sırasında buji, pistonları aşağı tarafa harekete zorlayan ve krank milinin dönmesini sağlayan ateşleme işlemini gerçekleştirir.
Buji, içten yanmalı bir motorun yanma odasındaki hava-yakıt karışımını ateşleyip elektrik kıvılcımı oluşturan bir cihazdır. Buji arızalı olduğunda, hava-yakıt karışımını ateşleyen kıvılcım oluşturulamaz ve bu da motorun tekleme yapmasına neden olur. Bu duruma da buji değişim işlemi zaman kaybetmeden yapılmalıdır. Aksi takdirde bu durum aracın çalışmamasına neden olur ve yolda kalma durumları ortaya çıkabilir. Motora zarar vermeden önce bujinin değiştirilmesi zorunludur. Otomobillerde buji periyodik bakım işlemlerinde kontrol edilmeli ve yaklaşık 15.000 km bandında değişiminin yapılması gerekmektedir.
Bir buji bozulduğunda veya yetersiz kıvılcım ürettiğinde aracınızın bir silindiri güç kaybedecektir. Mantıken düşünürseniz eğer bir silindirli bir motorda buji bozulursa motor hiç çalışmaz yada yetersiz şekilde buji ateşleme yaparsa tekleme yapar. İki ve üzerindeki silindirlere sahip araçlarda ise tek buji çalışmazsa motorda rolanti sorunları başlar, araç çok geç çalışır, motor tekler, motorun çekiş gücü azalır, araç normalden fazla yakar.
Buji yanma odasında sıkıştırılmış olan karışımın en iyi şekilde ateşlenmesini sağlayabilecek bir konumda yerleştirilir. Bujinin yeri yanma odasının şekline bağlıdır. Buji tırnakları arasından kıvılcım çıkarken önce tırnaklar arasındaki havanın iyonlaşması gerekir. Kıvılcımla meydana gelen ısı enerjisi tırnaklar arasında bulunan yakıt-hava karışımını ateşler. Bu alev çekirdeği büyüyerek alev cephesini oluşturur ve yanma odasındaki karışımın tamamının yanmasını sağlar.
Bujiler tırnak sayılarına göre tek tırnak buji veya çift tırnak buji; tırnak şekline göre ise standart buji veya performans buji olarak sınıflandırılabiliyor. Ancak buji çeşitleri arasındaki temel ayrım merkez elektrotun yapısından kaynaklanıyor.
En yaygın üç buji çeşidi ise şunlar:
• Bakır buji: Standart buji olarak da bilinen bakır bujilerin iç çekirdeği bakırdan, elektrot kaplaması ise nikel alaşımından oluşuyor. Bakır yüksek sıcaklığa maruz kaldığında kolayca eriyen bir metal olduğundan bu tip bujilerde nikel kaplama kullanılıyor.
• Platin buji: Platin nikel alaşımından çok daha sert bir metal olduğu için daha yüksek bir erime noktasına sahip. Merkez elektrotunda platin bir disk barındıran platin bujiler yüksek sıcaklığa ve korozyona karşı iyi bir direnç sağladığından bakırlara oranla iki kat daha uzun ömür sunuyor.
• İridyum buji: Elektrot uçları iridyum metalinden oluşan bu buji türü yüksek iletkenlik seviyesine sahip olmasa da diğerlerinden daha uzun ömürlü.
Sabah.com.tr Uygulamamızı İndirin
Uygulamalara Özel Ayrıcalıkları Keşfedin!
