Sherlock Holmes dünya çapında bir fenomen. Aslında polisiye kitaplarda böyle karakterlerle sıklıkla karşılaşmıyoruz. Arsen Lüpen, Vidoque gibi -daha mütevazı- birkaç örnek daha var ama Sherlock gibi ölümsüz, düne ve bugüne gölgesi düşen, taklit ve tekrar edilen bir kahraman daha yok... Ünlü dedektifin tipik İngiliz bir polisiye atmosferi içinde, karanlık ve şüpheli bir Victoria dönemi Londrası'nda suçlular, katiller, dâhi kriminallerle yaşadığı serüvenler her daim ilgi çekecek türden. Kitapta Holmes politika ve felsefeden anlamaz görünür. Oysa tıp, krimonoloji, psikoloji, jeoloji gibi birçok dalda hayrete şayan bir birikime sahiptir. Afyon kullanır. Keman çalar. Boks yapar... Kadınlarla arasında daima tuhaf bir mesafe vardır. Baker Caddesi 221-B'de oturur. Aslında herkesin düşündüğü gibi Sherlock Holmes çıkarım yapmaz. Holmes, bunun yerine 'yorumlama' olarak tabir edebileceğimiz mantıksal bir süreç kullanır. Meydana gelen olayları ya da karşısındaki kişilerle ilgili detayları birleştirerek konuya ilişkin bir yoruma varır. Ve şaşırtıcı bir biçimde bu yorum her zaman ama her zaman doğrudur. Arthur Conan Doyle, ilk Sherlock Holmes romanını 27 yaşındayken üç haftada yazdı. Romanın adı
A Study in Scarlet yani
Kızıl Dosya'ydı. Doyle, bu romanı yazarken okuduğu üniversitede öğretim üyesi olan Doktor Joseph Bell'den etkilendi. Bell, muayenehanesine gelen hastalara yalnızca bakarak teşhis koyabiliyordu. Etkilendiği bir başka isim de Edgar Allan Poe'nun kurgusal dedektifi C. Auguste Dupin'di. Roman, birçok yayıncı tarafından reddedildi. En sonunda
Beeton's Christmas Annual'da yayımlandı. Fakat beğeni toplamadı ve de satışları pek iyi olmadı. İlk Holmes romanını beğenen az sayıda kişiden biri
Lippincott's Monthly Magazine'in editörü Joseph Stoddart'tı. Stoddart, 1889'da verilen bir yemekte Doyle'u ikinci bir roman yazmaya ve kitabı seri haline getirmeye ikna etti. Aynı davette Oscar Wilde da
Dorian Grey'in Portresi'ni yazmak için aynı dergiyle anlaştı. Sherlock Holmes hiçbir romanda kendisiyle özdeşleşen o geyik avcısı şapkasını giyerken tasvir edilmedi. Holmes'un avcı şapkasıyla olan ünlü resmi, 1891 yılında
Strand dergisindeki Holmes hikâyesine eşlik eden Sidney Paget illüstrasyonunda kullanıldı. Fakat şapka ünlü dedektifin sembollerinden biri haline geldi.
NEDEN SHERLOCK?
Sherlock Holmes serisinin yaratıcısı Arthur Conan Doyle büyük bir kriket hayranıydı. Hatta 1899 ve 1907 yılları arasında Marylebone Kriket Kulübü'ne bağlı olarak sayısız maça çıkmıştı. Sherlock Holmes'un adı aslında Sherrinford olacaktı fakat dönemin çok ünlü bir kriket oyuncusunun adı Sherlock olduğu için Doyle karakterine bu ismi vermeye karar verdi.
EN FAZLA SAYIDA FİLME UYARLANAN KARAKTER
Sherlock Holmes en fazla sayıda filme uyarlanan kurgusal karakter. IMDB'ye göre Holmes bugüne kadar 304 kez beyazperdeye taşındı. 19. yüzyılın sonlarından itibaren sinemanın gelişmesiyle birlikte onlarca farklı aktör tarafından canlandırıldı. Özellikle 40'larda Universal şirketi, Basil Rathbone-Nigel Bruce ikilisinin Holmes ve ayrılmaz arkadaşı doktor Watson'u oynadıkları bir seri küçük film çekmişti. Sonra bu serüvenler daha ciddi ilgilere de konu oldu. Billy Wilder'in unutulmaz
Sherlock Holmes'un Özel Yaşamı gibi.
Ateşten Kalbe, Akıldan Dumana ve
Kapışma filmleriyle tanıdığımız Guy Ritchie'nin yeni film serisi ona modern bir yaklaşım getirdi. Holmes bu seride yakışıklı aktör Robert Downey Jr. tarafından canlandırıldı.
Mr. Holmes ve Müthiş Sırrı ise bugün vizyona giren en yeni Sherlock Holmes filmi. Ian McKellen tarafından canlandırılan Holmes bu kez yaşlı.
KİTAPLAR YENİDEN BASILIYOR
Sherlock Holmes son yıllarda Türkiye'de de yeniden basılıyor, okurlar merakla ünlü dedektifin heyecanlı maceralarını takip ediyor. Alfa Yayınları Arthur Conan Doyle'un eserlerini açıklamalı notlarıyla yayınlıyor. Dünyanın önde gelen Victoria dönemi ve Sherlock Holmes uzmanlarından Leslie S. Klinger'ın editörlüğünde hazırlanan
Açıklamalı Notlarıyla Sherlock Holmes, yalnızca polisiye meraklılarına değil, tüm edebiyatseverlere hitap eden bir çalışma. Sherlock Holmes külliyatını içerecek olan üç kitaplık serinin ikinci cildi, 1903-1927 arasında
Strand Magazine'de yayımlanan öykülerin özgün hallerini içeriyor. Timaş, Sherlock Holmes'leri yayımlayan bir başka yayınevi. Doyle'un ilk kitabı
Kızıl Dosya başta olmak üzere yayınevi dört farklı kitap yayımladı. Kitapların çevirmeni ise Saffet Günersel. Karakteri canlı tutmak için yazılan benzer kitapları yayınlayan yayınevleri de var. Martı Yayınları tarafından basılan Sam Siciliano imzalı
Örümcek Ağında Dans bu kitapların ilki. Serinin ikinci kitabı kasım ayında okurlarla buluşacak.
ONUN GİBİ GİYİNMEK ÇOK MODA
Sherlock Holmes, sadece roman ve filmleriyle değil Viktorya dönemi İngilteresi'ni yansıtan moda akımıyla da zaman zaman yeniden gündeme geliyor. Bu dönemin modasında gösterişli ve keskin kesimli kıyafetler tercih ediliyordu. Genellikle üç parçadan oluşan bu takımların bir başka vazgeçilmezi de yelek ve şapkalar. Kalın boğum kravatlar, cep saatleri, fularlar ve takım elbiseye uygun bastonlar ilgi çekici detaylar.
