Osmanlı'da kıyafetin önemi tarikatlar için de geçerliydi. Giyilen kıyafetlerin ve seçilen renklerin her biri bir mana, hatta bir sembolü ifade edebiliyordu. Hatta hayatın içinde, sokakta giyim kuşamdan kişinin makam sahibi olup olmadığı, dini inancının ne olduğu, hatta İslam inancı açısından baktığımızda hangi tarikata mensup olduğu anlaşılabiliyordu. İstanbul Büyükşehir Belediyesi Kültür A.Ş'den çıkan sanat tarihçisi Prof. Dr. Nurhan Atasoy'un
Derviş Çeyizi Türkiye'de Tarikat Giyim-Kuşam Tarihi kitabı da Türkiye'deki tarikatlarının ve giyim kuşamlarının tarihi açısından önemli bir kaynak.
GİYİM TARZLARI DA DEĞİŞTİ
1925'te çıkarılan bir kanun ile kapatılan tekkelerle birlikte ortadan kaldırılan tarikatların teşkilatlarıyla birlikte gelenekleri ve kendilerine has giyim tarzları da ortadan kalktı. Sanat tarihçisi Prof. Dr. Nurhan Atasoy'un kitabı ise hem tarikat kıyafetleri hem de eşyaları hakkında detaylı bir araştırmanın ürünü. Türkiye'deki tarikatlar ve tasavvuf kültürünü ele alan kitap ana merkezlerde yaygın tarikat-
ların giyimleri, derviş çeyizleri, renklerin anlamları ve giyimle ilgili törenler bölümlerinden oluşuyor. Tarikatlar tarihi hakkında kısa açıklamaların da yer aldığı kitapta minyatürlerde tarikatlar anlatıldıktan sonra Beyazid-i Bistâmî, Hacı Bayram Veli, Bayramiyye, Celvetiyye, Bedeviyye, Bektaşiyye, Halvetiyye, Cerrahi, Nasuhi, Sünbüli, Şabani, Kadiriyye, Mevleviyye, Nakşibendiyye, Rufaiyye, Sadiyye, Şazeli tarikatlarının giyim ve kuşamıyla ilgili bilgilere yer veriliyor.
DERVİŞ ÇEYİZİ'NDE NELER VAR?
Manevi önderlerin kıyafetleri ve eşyaları üzerinden örneklerin sunulduğu kitapta Ankara'daki Etnografya Müzesi'ndeki Bayezid- i Bistâmî hazretlerine atfedilen hırka ve ölçekli kalıbı, Hacı Bayram Velî hazretlerine atfedilen hırka ve külah, yamalı hırka, terkli beyaz taç, Pir Üftâde'nin aynası, nalın, kabzasız kılıç, dergahtan seccade, binlik tesbih fotoğraflar eşliğinde bilgileriyle yerini alıyor. Aziz Mahmud Hüdâî hazretlerinin ve diğer manevi önderlerin kıyafetlerinden de örnekler var. Tekkelerde yer alan eşyaların, kıyafetlerin bir anlamı var.
Derviş Çeyizi kitabında da Prof. Dr. Atasoy okuyucuyu bu kıyafetlerin ve eşyaların anlamsal yolculuğuna götürüyor. Kitap başucu kitabı olacak nitelikte.
