Nolan’ın Odysseia’sından Homeros’un dünyasına

Kara Şövalye (Dark Knight) üçlemesi, Yıldızlararası (Interstellar) ve Oppenheimer gibi ödüllü yapımların arkasındaki isim Christopher Nolan'ın büyük merak uyandıran Odysseia uyarlaması, binlerce yıllık bir destanı yeniden gündemin merkezine taşıdı. Matt Damon, Anne Hathaway, Tom Holland, Robert Pattinson, Charlize Theron, Zendaya gibi isimlerden oluşan yıldız oyuncu kadrosu ve görkemli prodüksiyonuyla dikkat çeken film, Homeros'un ölümsüz anlatısını ilk kez keşfedecek izleyiciler kadar destanı yıllar önce okumuş olanları da yeniden İthaka yollarına davet ediyor. Oysa Odysseus'un on yıl süren eve dönüş yolculuğu yalnızca canavarlarla, tanrılarla ve fırtınalarla örülü bir macera değildir; sadakat, özlem, kimlik, iktidar ve insanın kendini bulma arayışını anlatan evrensel bir hikâyedir.
Odysseia destanı, Yunanların, günümüzde Türkiye sınırları içinde kalan topraklarda Truva halkıyla savaştığı 10 yıllık bir çatışma olan Truva Savaşı'nın sona ermesiyle başlıyor. İthaka Kralı Odysseus (Matt Damon), on yıl süren savaşın ardından eşi Penelope (Anne Hathaway) oğlu Telemakhos'a (Tom Holland) kavuşmak üzere yola çıkar. Ancak tanrıların öfkesi, mitolojik yaratıklar, fırtınalar ve türlü sınavlar nedeniyle eve dönüş yolculuğu yine on yıl sürer. Bu yolculuk boyunca yoldaşlarını kaybeder, Kirke ve Kalypso (Charlize Theron) gibi unutulmaz karakterlerle karşılaşır. İthaka'da ise Penelope, krallığa göz diken taliplerin baskısı altında sabırla eşini beklemektedir. Odysseus sonunda bir dilenci kılığına girerek sarayına döner, kimliğini gizler ve zekâsıyla tahtını geri alır.
12 binden fazla dize ve yaklaşık 121 bin kelimeden oluşan Odysseia, Batı edebiyatının en etkili eserlerinden biri olmasına rağmen doğrudan sinemaya çok az uyarlandı. Nolan'ın yorumu ise bu ölümsüz destanı yeni kuşaklarla buluştururken, okurlara da Homeros'un dünyasına yeniden dönmek için güçlü bir bahane sunuyor. İşte bu yolculuğu derinleştirecek on kitap...

İLYADA/HOMEROS
Her şeyin başladığı yer... Truva Savaşı'nın son haftalarını anlatan İlyada, Akhilleus'un öfkesi üzerinden savaşın yıkıcılığını ve insan doğasını sorgular. Odysseus burada savaşçı kimliğiyle karşımıza çıkar. Odysseiaya geçmeden önce okunması, karakterlerin geçmişini ve savaşın neden bu kadar belirleyici olduğunu anlamayı sağlar.

ODYSSEİA/HOMEROS
Yaklaşık üç bin yıldır okunan bu destan, yalnızca bir eve dönüş hikâyesi değil; sabrın, zekânın ve umudun destanıdır. Bugün hâlâ romanlardan filmlere kadar sayısız esere ilham vermeyi sürdürüyor. İlk iki kitabı İş Bankası Kültür Yayınları Hasan Ali Yücel Klasikler serisinden erişmek mümkün.

MİTOLOJİ/EDİTH HAMİLTON
20. yüzyılın en önemli mitoloji yazarlarından Edith Hamilton, Yunan ve Roma mitlerini akıcı bir dille anlatıyor. Odysseus'un karşılaştığı tanrıları, kahramanları ve yaratıkları tanımak isteyenler için en güvenilir başlangıç kaynaklarından b

KAHRAMANIN SONSUZ YOLCULUĞU /JOSEPH CAMPBELL
Mitoloji araştırmacısı Joseph Campbell'ın dünyaca ünlü eseri, "kahramanın yolculuğu" kuramını ortaya koyar. Luke Skywalker'dan Harry Potter'a kadar pek çok kahramanın temelinde Odysseus'un izlerini gösteren bu kitap, destana bambaşka bir gözle bakmayı sağlar.

AŞİL'İN ŞARKISI/MADELİNE MİLLER
Klasik filoloji eğitimi alan Madeline Miller, Homeros'u çağdaş edebiyatla buluşturan en önemli yazarlardan biri. Orange Prize ödüllü bu romanında Truva Savaşı'nı Patroklos'un gözünden anlatıyor. Aşil'i yalnızca yenilmez bir savaşçı değil, sevgi, dostluk ve kader arasında sıkışmış bir insan olarak resmediyor.

KİRKE/MADELİNE MİLLER
Odysseia'da kısa süre görünen büyücü tanrıça Kirke, bu romanda başrole yükseliyor. Miller, tanrıların gölgesinde yaşayan güçlü bir kadının hikâyesini anlatırken Odysseus'un yolculuğunu da farklı bir bakış açısından yeniden kuruyor. Son yılların en çok okunan mitolojik romanlarından biri.

BİN GEMİ/NATALİE HAYNES
Klasik filoloji uzmanı Natalie Haynes, Truva Savaşı'nı erkek kahramanlardan değil, savaşın yükünü taşıyan kadınlardan dinletiyor. Hekabe, Andromakhe, Kassandra ve Penelope gibi karakterler aracılığıyla Homeros'un destanlarında arka plandaki sesler öne çıkıyor.

PENELOPE/MARGARET ATWOOD
Çağdaş edebiyatın en önemli isimlerinden Margaret Atwood, sözü bu kez Penelope'ye veriyor. Odysseus'un sadık eşi, yıllardır anlatılan hikâyeyi kendi açısından yeniden yorumluyor. Destanın sessiz kahramanına güçlü ses kazandıran kısa ama etkileyici bir roman.

ULYSSES/JAMES JOYCE
Modern edebiyatın zirvelerinden biri kabul edilen Ulysses, Homeros'un destanını 1904 Dublin'ine taşır. Leopold Bloom'un bir gününü anlatırken aslında modern insanın ruhsal yolculuğunu işler. Bilinç akışı tekniğinin en önemli örneklerinden olan roman, Odysseia'nın çağdaş edebiyattaki en büyük yankısıdır.

MİTOS/STEPHEN FRY
Oyuncu, yazar ve anlatıcı Stephen Fry, Yunan mitolojisini mizahi, akıcı ve günümüz okuruna yakın bir dille yeniden anlatıyor. Homeros'un dünyasına ilk adımı atacak okurlar için hem eğlenceli hem de öğretici bir rehber niteliğinde. Fry'ın Yunan Mitleri serisinin diğer iki kitabı Kahramanlar ve Troya'ya da Alfa Yayınları etiketiyle ulaşmak mümkün.