Avrupa ve ABD dışındaki en geniş modern sanatlar koleksiyonu sergisi, İran'ın başkenti Tahran'da ziyarete açıldı. 1979'da devrilen Şah Muhammed Rıza Pehlevi'nin eşi Farah Diba tarafından dünyanın dört bir yanından titizlikle derlenen 42 parça eser, 36 yıl boyunca Tahran Modern Sanatlar Müzesi'nin bodrumunda saklandıktan sonra nihayet sanatseverlerle buluştu. Eserler, Şah'ın devrilmesinden sonra modern sanatlara karşı alınan sert tutum nedeniyle tabloların zarar görmesini önlemek isteyen müze yetkilileri tarafından saklanmıştı. Aynı zamanda dünyanın en pahalı ve nadir koleksiyonlarından biri olarak da değerlendirilen seçkide; Jackson Pollock ve Andy Warhol'un eserleri de yer alıyor. Pollock'un 1950'de tamamladığı "Mural on Indian Red Ground" adlı tablosunun değeri, en az 250 milyon dolar olarak tahmin ediliyor. Warhol'un, koleksiyonda bulunan "İntihar" adlı tablosunun bir benzeriyse, 2013'te New York'ta Sotheby's tarafından düzenlenen müzayedede 105 milyon dolara alıcı bulmuştu. Şah'ın koleksiyonunun toplam değeri 3 milyar dolar olarak tahmin ediliyor.
İLK AÇILIMI HATEMİ YAPTI
Serginin açılışına katılan İran Kültür Bakanı Ali Cenneti, Fransız haber ajansı AFP'ye yaptığı açıklamada, "Batılı ülkelerle imzaladığımız nükleer anlaşma, bize sanat alanında da dünyayla işbirliği olanağı sundu" dedi. Bakan Cenneti, önümüzdeki dönemlerde İran'ın elinde bulunan başka sanat eserlerinin de dünyayla buluşturulacağını kaydetti. Şubat ayına kadar Tahran'da açık kalacak olan sergi, daha sonra Berlin ve New York'ta da sanatseverlerin ilgisine sunulacak. Şu anda Paris'te sürgün hayatı yaşayan eski Şahbanu Farah Diba'nın yeğeni Kamran Diba tarafından dizayn edilen ve 1977'de ziyarete açılan Tahran Modern Sanatlar Müzesi'nde, 1979'daki İslam Devrimi'nden 1999'a kadar herhangi bir geniş çaplı sanatsal etkinlik düzenlenmedi. İran'ın reformist cumhurbaşkanı Muhammed Hatemi'nin isteğiyle, koleksiyondan bazı küçük parçalar ilk kez 2005'te kamuya açıldı. Ancak gelen tepkiler üzerine, koleksiyon yeniden müzenin bodrumuna kaldırıldı.
POLLOCK'UN ESERİ 2012'DE KRİZ ÇIKARMIŞTI
ABD'li ressam Jackson Pollock'un "Mural on Indian Red Ground" adlı tablosu, sanatçının Amerika dışındaki en mükemmel eseri kabul ediliyor. 2012'de Japonya'nın başkenti Tokyo'daki Ulusal Modern Sanatlar Müzesi'n de 3 ay sergilenmek üzere ödünç verilen tabloya, ülkeye dönüşü sırasında Tahran İmam Humeyni Havaalanı'nda el konmuştu. İran Kültür Bakanlığı, tabloyu uzun resmi prosedürlerin ardından geri alabilmişti. Pollock'un eseri, Şah'ın koleksiyonunun 1979'dan bu yana İran dışına çıkarılabilen tek parçası olma özelliğini de taşıyor.
İTALYAN KÜRATÖR: ÇARPILDIM
Serginin ziyarete hazırlık çalışmalarında İranlı Feryar Cevaheriyan'la birlikte ortak çalışan İtalyan sanat tarihçisi Germano Celant, koleksiyonun zenginliği karşısında çarpıldığını söyledi. Celant, "Şimdiye kadar, buradaki eserlerin birçoğunun ancak taklitlerini görebilmiştim. Şimdi hepsi gerçek halleriyle karşımızda" yorumunda bulundu. Celant, müzenin bodrumunda 300 orijinal parçanın daha bulunduğunu, bunların da tasnif edileceğini sözlerine ekledi.
